Hnattlýning stöðvaði væntanlega ísöld, segir ný rannsókn

Síðasta leifin af íshellunni sem einu sinni þakti stóran hluta Norður-Ameríku fór að stækka aftur fyrir um 2.000 árum, samkvæmt rannsókn sem birt var 22. október í tímaritinu Science. Höfundarnir segja að þessi vöxtur hafi markað upphaf næsta jökulskeiðs jarðar, en að hækkandi hitastig hafi stöðvað það um 1960.lamont.columbia.edu

Rannsóknin var leidd af jarðefnafræðingunum Nicolás Young og Joerg Schaefer við Lamont-Doherty Earth Observatory hjá Columbia-háskóla. Hún beinist að Barnes-jökli, sem er leif af Laurentide-íshellunni á Baffinslandi í Nunavut og er á stærð við Delaware. "Þetta var rétt að byrja, allt var eðlilegt, næsta ísöld var að skella á, en svo stöðvaðist það," sagði Young. "Þetta er mjög öflugt dæmi um hvernig við höfum raskað kerfinu".lamont.columbia.edu

Aldursgreining á ís með dauðum mosa

Barnes-jökull er frosinn við undirlagið svo hann skríður ekki. Plöntur sem hann gróf undir sig þegar hann stækkaði héldust á sínum stað undir ísnum og eru nú að bráðna undan jökuljaðrinum. Rannsóknarteymið mældi beryllium-10 í nálægum grjóti og komst að því að ísinn minnkaði niður í þá stærð sem hann er í dag fyrir um 3.600 árum. Geislakolsaldursgreiningar á grafnum mosa og fléttum benda til þess að vöxtur hafi hafist aftur fyrir um 2.000 árum. Háskólinn í Colorado Boulder, þar sem meðhöfundurinn Gifford Miller starfar, segir að plöntur við jaðar Barnes-jökuls sýni vöxt sem hófst fyrir að minnsta kosti 1.000 árum.wired.com+2

Um 1960 var jökullinn farinn að tapa meiri ís á hverju sumri en hann bætti við sig á veturna. Frá níunda áratugnum hafa jaðrar hans hopað um að meðaltali 4 metra á ári. Líkanarannsóknir höfðu bent til þess að næsta ísöld væri þúsundir eða jafnvel tugþúsundir ára í burtu. Höfundarnir halda því hins vegar fram að jökulskeið hefjist þegar ísinn byrjar að stækka á ný.phys.org+1

Endurmat á viðvörunum frá áttunda áratugnum

Niðurstöðurnar varpa nýju ljósi á vísindalegar viðvaranir frá áttunda áratugnum um yfirvofandi ísöld, sem efasemdamenn um loftslagsbreytingar notuðu síðar sem sönnun þess að loftslagsvísindi væru röng. "Ég held að þessi rannsókn hjálpi í raun til við að sýna að vísindamenn höfðu rétt fyrir sér um yfirvofandi ísöld," sagði Young við Wired. Miller minntist þess að sumur kólnuðu frá sjötta áratugnum fram á miðjan áttunda áratuginn, en sagði að "undir lok áttunda áratugarins var umræðunni lokið. Áhrif gróðurhúsalofttegunda voru greinilega ráðandi".colorado.edu+1

Andrew Wickert við Minnesota-háskóla, sem tók ekki þátt í rannsókninni, kallaði niðurstöðuna "mikilvæga". Meredith Kelly við Dartmouth-háskóla hrósaði gögnunum en sagðist vilja sjá samanburð við aðra staði um allan heim.wired.com

Síðustu aldir jökulsins

Líkön sýna að Barnes-jökull muni bráðna alveg innan nokkurra alda. Það gæti breytt því hvernig framtíðarísaldir hefjast, þar sem Laurentide-íshellan hefur virkað sem upphafspunktur þar sem nýr ís safnast fyrir. "Það sem hefur verið afar náttúrulegt og fyrirsjáanlegt fyrirbæri er nú horfið," sagði Young.phys.org