Գլոբալ տաքացումը կանգնեցրել է սառցե դարաշրջանի սկիզբը, պարզել է հետազոտությունը

Հյուսիսային Ամերիկայի մեծ մասը ժամանակին ծածկող սառցե շերտի վերջին մնացորդը սկսել է կրկին աճել մոտ 2000 տարի առաջ, ըստ հոկտեմբերի 22-ին Science ամսագրում հրապարակված հետազոտության: Հեղինակները նշում են, որ այս վերականգնումը նշանավորել է Երկրի հաջորդ սառցե դարաշրջանի սկիզբը, և որ ջերմաստիճանի բարձրացումը կանգնեցրել է այն մոտ 1960 թվականին:lamont.columbia.edu

Հետազոտությունը ղեկավարել են Կոլումբիայի համալսարանի Lamont-Doherty Earth Observatory-ի երկրաքիմիկոսներ Նիկոլաս Յանգը և Յորգ Շեֆերը: Այն կենտրոնացած է Barnes Ice Cap-ի վրա, որը Բաֆինի երկրում գտնվող Լորենտիդյան սառցե վահանի մնացորդն է: "Ամեն ինչ նորմալ էր ընթանում, հաջորդ սառցակալումը պետք է սկսվեր, բայց գործընթացը կանգ առավ", — ասել է Յանգը: "Սա շատ հզոր օրինակ է այն բանի, թե ինչպես ենք մենք ցնցել համակարգը":lamont.columbia.edu

Սառույցի թվագրումը մեռած մամուռով

Barnes Ice Cap-ը սառած է իր հիմքին, ուստի այն չի սահում: Բույսերը, որոնք այն ծածկել էր աճի ընթացքում, մնացել էին սառույցի տակ և այժմ հալվում են դրա եզրերից: Թիմը չափել է բերիլիում-10-ի պարունակությունը մոտակա ժայռերում և պարզել, որ սառույցը մոտ 3600 տարի առաջ կրճատվել է մինչև իր ներկայիս չափը: Թաղված մամուռի և քարաքոսի ռադիոածխածնային թվագրումը ցույց է տալիս, որ սառույցի աճը վերսկսվել է մոտ 2000 տարի առաջ: Կոլորադոյի համալսարանի տվյալներով՝ Barnes-ի եզրերին գտնվող բույսերը վկայում են, որ աճը սկսվել է առնվազն 1000 տարի առաջ:wired.com+2

1960-ականներին սառցադաշտն ամեն ամառ ավելի շատ սառույց էր կորցնում, քան ձմռանը ստանում: 1980-ականներից ի վեր դրա եզրերը տարեկան միջինը 4 մետրով նահանջում են: Մոդելները ենթադրում էին, որ հաջորդ սառցակալումը հազարավոր կամ տասնյակ հազարավոր տարիներ հետո կլինի: Հեղինակները պնդում են, որ սառցե դարաշրջանը սկսվում է այն պահից, երբ սառույցը սկսում է վերականգնվել:phys.org+1

1970-ականների նախազգուշացումների վերանայում

Բացահայտումները նոր լույս են սփռում 1970-ականների գիտական նախազգուշացումների վրա սառցե դարաշրջանի մոտենալու մասին, ինչը կլիմայական թերահավատները հետագայում օգտագործում էին որպես կլիմայական գիտության սխալ լինելու ապացույց: "Կարծում եմ՝ այս հետազոտությունն իսկապես ցույց է տալիս, որ գիտնականները ճիշտ էին սպասվող սառցակալման վերաբերյալ", — ասել է Յանգը Wired-ին: Միլլերը հիշել է 1950-ականներից մինչև 1970-ականների կեսերը ջերմաստիճանի նվազումը, սակայն նշել է, որ "70-ականների վերջին բանավեճն ավարտված էր: Ջերմոցային գազերի ազդեցությունը ակնհայտորեն գերիշխող էր":colorado.edu+1

Մինեսոտայի համալսարանից Էնդրյու Վիկերտը, որը չի մասնակցել հետազոտությանը, արդյունքը "նշանակալի" է անվանել: Դարթմութի համալսարանից Մերեդիթ Քելին գովաբանել է տվյալները, սակայն նշել է, որ կցանկանար համեմատություններ տեսնել աշխարհի այլ վայրերի հետ:wired.com

Սառցադաշտի վերջին դարերը

Մոդելները ցույց են տալիս, որ Barnes Ice Cap-ը ամբողջությամբ կհալվի մի քանի դարի ընթացքում: Սա կարող է փոխել ապագա սառցակալումների սկզբի գործընթացը, քանի որ Լորենտիդյան սառցադաշտը գործել է որպես սկզբնակետ, որտեղ նոր սառույց էր կուտակվում: "Այն, ինչ եղել է չափազանց բնական և կանխատեսելի երևույթ, այժմ անհետացել է", — ասել է Յանգը:phys.org