Evrópski seðlabankinn hækkar vexti 10. september en tekur svo hlé

Evrópski seðlabankinn mun hækka stýrivexti þann 10. september í annað og síðasta sinn á þessu ári. Þar með lýkur stystu vaxtahækkunarlotu bankans í 15 ár, samkvæmt könnun Reuters á meðal hagfræðinga sem birt var á miðvikudag.wkzo+1

Allir 65 hagfræðingarnir sem tóku þátt í könnuninni á tímabilinu 31. ágúst til 3. september spáðu því að seðlabankinn myndu hækka innlánsvexti sína um fjórðung úr prósentustigi í 2,50%, samanborið við 83% samhljóðan í könnun í ágúst. Einhugurinn endurspeglar vaxandi sannfæringu um að bankinn muni grípa til aðgerða í næstu viku en halda að sér höndum eftir það, jafnvel þótt verðbólga á evrusvæðinu hafi aukist í 3,3% í ágúst úr 2,9% í júlí. Breytingin var að miklu leyti drifin af orkuverði sem hækkaði um 14,3% á milli ára, samkvæmt bráðabirgðatölum Eurostat.reuters+1

Varkár lokahnykkur vaxtahækkana

Um 91% hagfræðinga í könnuninni búast við því að innlánsvextir verði 2,50% við árslok 2026, á meðan 78% telja að þeir verði áfram í því stigi fram á mitt ár 2027. Evrópski seðlabankinn hækkaði vexti síðast í júní, þegar hann hækkaði innlánsvexti í 2,25% úr 2,00%.centralbank+2

„Mér finnst enn erfitt að sjá, í ljósi erfiðleika í ríkisfjármálum og hækkandi ávöxtunarkröfu skuldabréfa, að Evrópski seðlabankinn sé í raun tilbúinn að hella meiri olíu á eldinn,“ sagði Carsten Brzeski, yfirmaður makrógreiningar hjá ING, í samtali við Reuters. „Það er erfitt að sjá fyrir sér að bankinn sé tilbúinn að eiga á hættu samdrátt til að bregðast við því sem er enn dæmigerður framboðsskellur.“reuters

Stjórnendur Evrópska seðlabankans hafa sýnt lítinn áhuga á að gefa í skyn frekari vaxtahækkanir eftir september, að hluta til vegna þess að til lengri tíma litið eru verðbólguvæntingar vel festar, að sögn Reuters í lok ágúst sem vitnaði í ónafngreinda heimildarmenn sem þekkja til innri umræðna.reuters

Stríð og olía skyggja á horfurnar

Aðhaldið kemur á sama tíma og átök í Mið-Austurlöndum færast í aukana og órói ríkir á orkumörkuðum. Verð á Brent-hráolíu hefur hækkað mikið undanfarna daga eftir að Bandaríkin hófu aftur loftárásir á Íran. Ávöxtunarkrafa ríkisskuldabréfa á heimsvísu hefur einnig rokið upp, þar sem ávöxtunarkrafa 10 ára bandarískra ríkisskuldabréfa náði sínu hæsta gildi frá því í nóvember 2023 og 10 ára ávöxtunarkrafa í Japan fór yfir 3% í fyrsta sinn síðan 1996.chosun

Hagfræðingar hafa hækkað spár sínar um verðbólgu á evrusvæðinu árið 2026 sex sinnum á þessu ári, í 2,9%, sem er mesta hækkun á einu ári síðan 2022. Ekki er búist við að verðbólga nái 2% markmiði bankans fyrr en seint á árinu 2027.wkzo

Ef vaxtahækkunin í september gengur eftir mun hún minna á atburði ársins 2011, þegar bankinn hækkaði vexti tvisvar í kjölfar hækkandi olíuverðs, sem margir ákvarðanatökumenn telja nú að hafi verið mistök. Eins og Pia Fromlet, hagfræðingur SEB á evrusvæðinu, sagði í samtali við Reuters: „Ástæðan fyrir því að þeir munu hætta að hækka er að við teljum enn að verðbólga muni nærast markmiðinu á næsta ári. Hins vegar er hætta á að verðbólguspáin okkar reynist of lág.“reuters+1