Նոր աստղադիտակը ֆիքսել է, թե ինչպես է մահացող աստղը վերամշակում իր նյութը տիեզերքում

Աստղագետները Helix Nebula-ի արտաքին հատվածներում հայտնաբերել են 22 աղեղնաձև հարվածային ալիք՝ առաջին անգամ ֆիքսելով այն գործընթացը, որով մահացող աստղի բեկորները քայքայվում և վերադառնում են գալակտիկա: Չորեքշաբթի օրը Nature-ում հրապարակված արդյունքները հազվագյուտ հնարավորություն են տալիս դիտելու տիեզերական վերամշակումը, որը հնարավոր դարձրեց կյանքը Երկրի վրա, և նախանշում են մեր Արեգակի հեռավոր ապագան:prnewswire+1

Կալիբրացիոն պատկեր, որը զարմացրեց բոլորին

Հայտնագործությունը պատահական էր: Եյլի համալսարանի ֆիզիկոս Պիտեր վան Դոկումի գլխավորած թիմը Helix Nebula-ն ընտրել էր որպես MOTHRA-ի կալիբրացիոն թիրախ, որը նոր աստղադիտակ է և կառուցվում է Չիլիի El Sauce աստղադիտարանում: Helix-ը, որը գտնվում է Երկրից մոտ 650 լուսային տարի հեռավորության վրա և երբեմն անվանվում է «Աստծո աչք», երկնքի ամենաշատ լուսանկարված օբյեկտներից է: Հետազոտողները չէին ակնկալում որևէ նոր բան գտնել:news.yale+1

MOTHRA-ն՝ Modular Optical Telephoto Hyperspectral Robotic Array-ը, նախատեսված է երկնքի լայն հատվածներում չափազանց թույլ կառուցվածքներ հայտնաբերելու համար՝ օգտագործելով բարձրակարգ հեռաոսպնյակների զանգված՝ մեկ մեծ հայելու փոխարեն: Նույնիսկ իր նախատեսված 1 140 ոսպնյակների միայն մի մասով աշխատելով՝ աստղադիտակը բացահայտեց աստղային բեկորների նուրբ թելիկներ, որոնք նախկինում երբեք չէին փաստագրվել:nytimes+1

«Մենք դիտեցինք այդ պատկերը և մտածեցինք, որ սա աննախադեպ է: Սա մի բան է, որը մենք երբեք չենք տեսել», — ասել է վան Դոկումը New York Times-ին: «Հետագա հետազոտությունների արդյունքում պարզ դարձավ, որ ոչ ոք այս երևույթը չի փաստագրել»:nytimes

Հարվածային ալիքներ և միջաստղային տարածություն

Մշուշամածության արևելյան կողմում թիմը հայտնաբերել է կոր հարվածային ճակատների՝ հարվածային ալիքների մի ամբողջ շարք, որոնք ձևավորվում են այնտեղ, որտեղ աստղային նյութի անտեսանելի կուտակումները մեծ արագությամբ անցնում են շրջակա միջաստղային գազի միջով: Կենտրոնական սպիտակ թզուկին ավելի մոտ՝ ալիքները մեծ են և հստակ սահմանված: Ավելի հեռվում դրանք դառնում են ավելի փոքր, մշուշոտ և աստիճանաբար մասնատվում:skyandtelescope+1

Թիմը այս ընթացքը մեկնաբանում է որպես կայուն էրոզիայի ապացույց. յուրաքանչյուր բեկոր մնում է ամբողջական միայն մոտ 10 000 տարի, նախքան այն կքայքայվի և կխառնվի աստղերի միջև գտնվող ցրված գազին: Այս չափումը լրացնում է աստղագետների գիտելիքների բացը այն մասին, թե ինչպես է աստղի կյանքի վերջում արտանետված նյութը վերածվում հումքի, որից կարող են ձևավորվել ապագա աստղերն ու մոլորակները:news.yale+1

«Մենք տեսնում ենք, թե ինչպես է աստղի կյանքի վերջում արտանետված նյութը քայքայվում և վերադառնում գալակտիկա», — ասել է վան Դոկումը: «Այդ փոխանցումը՝ ճանաչելի աստղային բեկորներից դեպի աստղերի միջև եղած ցրված գազ, շատ դժվար էր դիտարկել»:prnewswire

Արեգակի հեռավոր հայելին

Ակնկալվում է, որ Արեգակը միլիարդավոր տարիներ անց կանցնի նույն ճանապարհով՝ ընդարձակվելով, թափելով արտաքին շերտերը և ավարտելով իր գոյությունը որպես սպիտակ թզուկ: Helix Nebula-ն, որը ստեղծվել է նմանատիպ հետագիծ ունեցող աստղի կողմից, նախադիտում է, թե ինչպես մեր արեգակնային համակարգի նյութը ի վերջո կվերադառնա միջաստղային տարածություն և գուցե վերամշակվի նոր աշխարհներ ստեղծելու համար:news.yale+1

«Սա միայն սկիզբն է այն ամենի, ինչ մենք կկարողանանք տեսնել MOTHRA-ի միջոցով», — ասել է վան Դոկումը: Աստղադիտակը, որը լիարժեք կգործի 2027 թվականի սկզբին, կփնտրի նմանատիպ կառուցվածքներ այլ մոտակա մոլորակային մշուշամածությունների շուրջ:nytimes+1