Newsletter Subscribe
Enter your email address below and subscribe to our newsletter
[forminator_form id="25163"]
All voices matter
NASA-ն և ESA-ն հրապարակել են M30 հնագույն աստղային կուտակման Hubble-ի լուսանկարը
- ESA-ն նոյեմբերի 5-ին հրապարակեց Messier 30 գնդաձև աստղակույտի Hubble-ի լուսանկարը՝ որպես ամսվա լավագույն պատկեր, իսկ NASA-ն այն հրապարակեց նոյեմբերի 6-ին
esahubble.org+1: - Պատկերը համատեղում է ուլտրամանուշակագույն, տեսանելի և մերձինֆրակարմիր տիրույթի տվյալները Hubble-ի երեք ծրագրերից, որոնցից մեկը հետևել է, թե ինչպես են աստղակույտի խմբերը տեղաշարժվել 15 տարվա ընթացքում
science.nasa.gov: - M30-ը պտտվում է Ծիր Կաթին-ի պտույտին հակառակ ուղղությամբ, ինչը, ըստ հետազոտողների, վկայում է այն մասին, որ գալակտիկան կարող էր այն գրավել վաղ անցյալում
science.nasa.gov:
NASA/ESA Hubble տիեզերական աստղադիտակի նոր լուսանկարում պատկերված է Messier 30 (M30) գնդաձև աստղակույտը՝ աստղերի խիտ և հնագույն խումբ, որը, ըստ աստղագետների, օգնում է հասկանալ Ծիր Կաթինի զարգացման ընթացքը: ESA-ն լուսանկարը հրապարակել է 2026 թվականի նոյեմբերի 5-ին՝ որպես ESA/Hubble ամսվա լավագույն պատկեր, իսկ NASA-ն այն հրապարակել է նոյեմբերի 6-ին: Աստղակույտը, որը հայտնի է նաև NGC 7099 անունով, գտնվում է մոտ 27,500 լուսային տարի հեռավորության վրա՝ Այծեղջյուր համաստեղությունում:nasa.gov+2
Աստղակույտը անվանվել է ֆրանսիացի աստղագետ Շառլ Մեսյեի պատվին, որն այն ներառել էր այն մշուշոտ օբյեկտների ցանկում, որոնք վաղ շրջանի աստղադիտակ օգտագործողները կարող էին շփոթել գիսաստղերի հետ:nasa.gov
Երեք ծրագիր, մեկ պատկեր
Նոր պատկերը համատեղում է Hubble-ի երեք դիտողական ծրագրերի տվյալները և ընդգրկում է ուլտրամանուշակագույն, տեսանելի և մերձինֆրակարմիր լույսի տիրույթները: Առաջին ծրագիրը, որը ղեկավարում էր Աթա Սարաջեդինին, օգտագործել է Advanced Camera for Surveys-ը՝ Ծիր Կաթինի տասնյակ գնդաձև աստղակույտեր կարմիր և մերձինֆրակարմիր լույսի տակ ուսումնասիրելու համար՝ հայտնաբերելով Արեգակի զանգվածի 20%-ից փոքր աստղեր: Երկրորդ ծրագիրը, որը ղեկավարում էր Ջամպաոլո Պիոտտոն, օգտագործել է Wide Field Camera 3-ը՝ կապույտ լույսի ֆիլտրերով: Այդ տվյալներն օգնել են հետազոտողներին ուսումնասիրել «կապույտ թափառաշրջիկ» աստղերը և բազմակի աստղային պոպուլյացիաները, որոնք կարող են գոյություն ունենալ մեկ աստղակույտի ներսում: Երրորդ ծրագիրը, որը ղեկավարում էր Մատիա Լիբրալատոն, հետևել է, թե ինչպես են այդ պոպուլյացիաները տեղաշարժվել այն 15 տարիների ընթացքում, ինչ Hubble-ն առաջին անգամ դիտարկել է դրանք:science.nasa.gov
M30-ի ավելի վաղ արված Hubble-ի լուսանկարը, որը ստեղծվել էր միայն Advanced Camera for Surveys-ի տվյալներով, ցույց էր տալիս մի քանի հարյուր հազար աստղ մոտ 90 լուսային տարի տրամագծով աստղակույտում, որը ձևավորվել է 13 միլիարդ տարի առաջ:science.nasa.gov
Ակնարկներ գալակտիկական պատմության մասին
Գնդաձև աստղակույտերը տասնյակ հազարավորից մինչև միլիոնավոր աստղերից բաղկացած գրեթե գնդաձև խմբեր են: Ըստ ESA/Hubble-ի՝ դրանք սովորաբար պտտվում են գալակտիկայի հալոյում, և Ծիր Կաթինն ունի առնվազն 150 այդպիսի աստղակույտ: Աստղագետները դրանց տարիքը գնահատում են 11.5-ից 13.5 միլիարդ տարի, ուստի դրանցից ոմանք գրեթե այնքան հին են, որքան տիեզերքը: Գալակտիկայի ներսում ձևավորված աստղակույտերը կարող են հանդես գալ որպես ժամանակի պարկուճներ, որոնք պահպանում են դրա վաղ քիմիական կազմը:esahubble.org+1
Այս աստղակույտերը ավելի քան մեկ դար ձևավորել են աստղագետների պատկերացումները գալակտիկայի մասին: Հարլոու Շեփլին օգտագործել է գնդաձև աստղակույտերի փոփոխական աստղերը՝ ցույց տալու համար, որ Արեգակը Ծիր Կաթինի կենտրոնում չէ: Այնուամենայնիվ, նրա հեռավորության չափումները սխալ էին, ինչը ստիպեց նրան կարծել, որ գալակտիկան իրական չափից մոտ երկու անգամ մեծ է:science.nasa.gov
M30-ը հնարավոր է՝ ընդհանրապես չի ձևավորվել Ծիր Կաթինում: Հետազոտողները պարզել են, որ այն և շատ այլ գնդաձև աստղակույտեր պտտվում են գալակտիկայի պտույտին հակառակ ուղղությամբ: Սա վկայում է այն մասին, որ Ծիր Կաթինը կարող էր դրանք գրավել վաղ անցյալում:science.nasa.gov
Աղբյուրներ (13)
- 1 Picture of the Month | ESA/Hubble esahubble.org
- 2 M30's Sparkling Stars - NASA www.nasa.gov
- 3 Hubble Learns Galactic History From Stars science.nasa.gov
- 4 M30 - Globular Cluster Messier 30 - NASA Science science.nasa.gov
- 5 M30's Sparkling Stars www.nasa.gov
- 6 Messier 30: Amateur Image vs. Hubble Image - NASA Science science.nasa.gov
- 7 Hubble Images - NASA Science science.nasa.gov
- 8 Hubble's Messier Catalog - NASA Science science.nasa.gov
- 9 Hubble News - NASA Science science.nasa.gov
- 10 Hubble Captures a Sparkling Cluster science.nasa.gov
- 11 M30's Sparkling Stars www.miragenews.com
- 12 Hubble Learns Galactic History From Stars - NASA Science ground.news
- 13 NASA's Hubble telescope captures a star cluster that holds clues about the history of our galaxy www.primetimer.com
