Խաղաղ օվկիանոսի մեծ աղբակույտը փոխում է օվկիանոսի գույնը

Երկու տասնամյակ շարունակ Հավայան կղզիների և Կալիֆորնիայի միջև ընկած Խաղաղ օվկիանոսի մի հատված ավելի է պայծառանում կապույտ և կանաչ լույսի տիրույթում։ Նորվեգացի հետազոտողները նշում են, որ դրա պատճառներից մեկը կարող է լինել պլաստիկի մանր մասնիկների կուտակումը։ Նոյեմբերի 5-ին Communications Earth & Environment ամսագրում հրապարակված ուսումնասիրությունը վերլուծել է 2002-ից 2022 թվականների երեք արբանյակային գրառումներ։ Երեքն էլ ցույց են տվել վիճակագրորեն նշանակալի պայծառացում Խաղաղ օվկիանոսի մեծ աղբակույտի տարածքում և դրա շրջակայքում, ինչը հանգեցրել է ցիանագույն երանգի առաջացմանըnature.com։ Հեղինակներն են Շիա Չիթեմը, Դանիել Կոստները և Բյորգե Համրեն Բերգենի համալսարանից։ Նրանք պնդում են, որ արբանյակային պատկերը համընկնում է այն օպտիկական ստորագրության հետ, որը կառաջացնեն կախված միկրոպլաստիկները, սակայն ընդգծում են, որ միայն արբանյակային տվյալները չեն ապացուցում պլաստիկի պատճառահետևանքային կապըphys.org։ ## Ազդանշան արբանյակային տվյալներում Թիմն օգտագործել է օվկիանոսի գույնի երեք արտադրանք՝ NASA-ի Aqua արբանյակի MODIS պատկերները, Եվրոպայի Ocean Colour Climate Change Initiative-ի տվյալները և Copernicus-GlobColour-ը։ Ցիանագույն տարածքներն առավել հստակ երևում էին հյուսիսային լայնության 30-ից 40 աստիճանների միջև, որտեղ սպասվում է միկրոպլաստիկների կուտակում։ Որոշ շրջաններում կապույտ ալիքների երկարությունը 20 տարվա ընթացքում պայծառացել է մոտ 10%-ով, իսկ կանաչինը՝ 2%-ից 4%-ովdongascience.com+1։ "Միկրոպլաստիկի օպտիկական ստորագրության մեջ հետաքրքիրն այն է, որ դրանք տեսանելի սպեկտրում ընդհանրապես լույս չեն կլանում և հանդիսանում են ուժեղ ցրողներ," — ասել է Չիթեմը ScienceAlert-ինsciencealert.com։ Հետազոտողները նաև մոդելավորել են, թե ինչպես է լույսն անդրադառնում ծովի ջրից։ Երբ փոփոխվում էին միայն բնական գործոնները, ցիանագույն պատկերը հայտնվում էր դեպքերի միայն 3%-ում։ Միկրոպլաստիկի ավելացման դեպքում այդ մասնաբաժինը հասել է 13%-ի։ Մոդելներում ջրի մեկ խորանարդ մետրում մոտ 5 միլիգրամ միկրոպլաստիկը բավարար էր այնպիսի փոփոխություն առաջացնելու համար, որը կարող էին հայտնաբերել արբանյակներըnature.com+1։ ## Նախազգուշացումներ և հաջորդ քայլեր Երեք արբանյակային արտադրանքները միշտ չէ, որ համընկնում էին։ Հեղինակները մատնանշում են MODIS սենսորի դրեյֆը և մթնոլորտային ուղղումների տարբերությունները։ Բնական փոփոխությունները նույնպես կարող են առաջացնել ցիանագույն պատկեր, սակայն միայն կախված մասնիկների և լուծված օրգանական նյութերի զգալի նվազման և ֆիտոպլանկտոնի փոփոխության դեպքում։ Հեղինակները չեն բացառում էկոհամակարգի խաթարումը որպես մեկ այլ պատճառ։ 300 միկրոմետրից փոքր միկրոպլաստիկները երբեք ուղղակիորեն չեն չափվել աղբակույտի վերին ջրերումnature.com։ Չիթեմը CNN-ին ասել է, որ ավելի շատ աշխատանք է պետք ապացուցելու համար, որ գույնը "ուղղակիորեն և բացառապես պլաստիկով է պայմանավորված"։ Հաջորդ քայլը հենց աղբակույտի տարածքում չափումներ կատարելն է, ինչը դժվար և թանկ է։ Եթե կապը հաստատվի, արբանյակային տվյալները կարող են դառնալ միկրոպլաստիկի կուտակմանը հետևելու միջոցedition.cnn.com+1։ "Մենք դեռ մեկ քայլ ենք հեռու վերջնականապես ապացուցելուց, որ միկրոպլաստիկն է առաջացնում գույնի այս փոփոխությունը," — ասել է Չիթեմը Scientific American-ինscientificamerican.com.