Եվրոգոտու բանկերն ավելի կայուն են, չնայած պարտատոմսերի շուկայում ճգնաժամային մտավախություններին

Եվրոգոտում պետական փոխառությունների ծախսերի աճը վերադարձրել է 15 տարի առաջ բլոկին հարվածած սուվերեն պարտքի ճգնաժամի կրկնության մտավախությունները։ Վերլուծաբաններն ու ներդրողները նշում են, որ բանկերն այժմ շատ ավելի ամուր դիրքերում են ցնցումը կլանելու համար, հայտնել է Reuters-ը հոկտեմբերի 21-ինinvesting.com։

Մտահոգությունը կոչվում է «դատապարտվածության շղթա»։ Այդ ցիկլում պետական պարտատոմսերի վնասները վնասում են դրանք պահող բանկերին, ինչը կարող է հանգեցնել պետական փրկարարական գործողությունների, որոնք էլ ավելի են սպառում հանրային բյուջեները։ Սուվերեն մտահոգությունները նպաստել են եվրոպական բանկային բաժնետոմսերի 10%-ով անկմանը վերջին վեց շաբաթվա ընթացքում, ինչը հինգ անգամ գերազանցում է շուկայի ընդհանուր անկումը։ Reuters-ի տվյալներով՝ Ֆրանսիայի երեք խոշորագույն վարկատուների բաժնետոմսերը նույն ժամանակահատվածում նվազել են 17%-ով։ Ֆրանսիան այս անհանգստության կենտրոնում է։ Նրա պարտքի ծախսերը 25 տարվա առավելագույն մակարդակում են, երկիրն ունի մեծ դեֆիցիտ, իսկ 2027 թվականի նախագահական ընտրություններից առաջ հարցումներում առաջատար են ծայրահեղ աջ և ծայրահեղ ձախ թեկնածուներըreuters.com։

Ավելի մեծ պահուստներ, ավելի հաստ բուֆերներ

Եվրոպական բանկային մարմնի տվյալների Reuters-ի վերլուծության համաձայն՝ եվրոգոտու բանկերի սուվերեն պարտատոմսերի զուտ պահուստները ճգնաժամից ի վեր կրկնապատկվել են՝ հունիսի վերջին հասնելով 4.3 տրիլիոն եվրոյի։ Այնուամենայնիվ, կապիտալի բուֆերներն ավելի արագ են աճել, ուստի սուվերեն պահուստների հարաբերակցությունը կապիտալին 2013 թվականի 2.7-ից իջել է 2.5-ից ցածր։ 2026 թվականի կեսերին տեղական պարտքը կազմում էր պահուստների 41%-ը՝ 2013 թվականի 50%-ից ավելիի համեմատ։ Reuters-ը պարզել է, որ բանկերը նաև եռապատկել են՝ հասցնելով 60%-ի, այն պարտատոմսերի մասնաբաժինը, որոնք նրանք գնահատում են ինքնարժեքով, ինչը թույլ է տալիս խուսափել վնասների գրանցումից գների անկման ժամանակreuters.com։

WisdomTree-ի ռազմավար Անիկա Գուպտան գնահատել է, որ խոշոր ֆրանսիական բանկերի ազդեցությունը տեղական պարտքի նկատմամբ կազմում է նրանց լավագույն որակի կապիտալի մոտավորապես 15%-ից 30%-ը։ Իտալական բանկերի ցուցանիշը 2011-2012 թվականներին 100%-ից բարձր էր։ Առանձին, Reuters Breakingviews-ը մեջբերել է JPMorgan-ի վերլուծաբաններին, որոնք հաշվարկել են, որ ֆրանս-գերմանական սփրեդի 100 բազիսային կետով լայնացումը ֆրանսիական բանկերի հիմնական կապիտալի գործակիցը կնվազեցներ ընդամենը 4 բազիսային կետովreuters.com։

Անխոցելի չեն

«Բանկերը սկսում են ավելի լավ մեկնարկային կետից, բայց նրանք անխոցելի չեն», — ասել է Moody's-ի բանկային ավագ վերլուծաբան Սայմոն Էյնսվորթը։ Ֆինանսավորման ծախսերն ավելի ուղղակի սպառնալիք են։ Ֆրանսիական բանկերը ԵՄ-ի մեծածախ պարտքի ամենախոշոր թողարկողներն են, ուստի մշտապես բարձր եկամտաբերությունը կբարձրացնի նրանց «փողի արժեքը ամեն անգամ, երբ նրանք վերաֆինանսավորվում են, և դա կուտակվում է», — ասել է Գուպտան Reuters-ինinvesting.com։

Ճնշումը կուտակվել է մի քանի շաբաթվա ընթացքում։ Հոկտեմբերի 7-ին STOXX Europe Banks ինդեքսը նվազել է 3.5%-ով՝ Ֆրանսիայից վարակի տարածման մտավախությունների պատճառով, հայտնել է Reuters-ը։ Նույն շաբաթվա ընթացքում ֆրանսիական և գերմանական 10-ամյա պարտատոմսերի եկամտաբերության տարբերությունը հասել է գրեթե 160 բազիսային կետի, ինչը ամենալայն ցուցանիշն է 2012 թվականից ի վեր, հայտնում է Reuters-ըreuters.com+1։

Եվրոպական հանձնաժողովը նախատեսում է 2027 թվականի սկզբին ներկայացնել առաջարկներ, որոնք բանկերին կդրդեն հետագայում դիվերսիֆիկացնել իրենց սուվերեն պարտատոմսերի պորտֆելները։ Piraeus-ի գործադիր տնօրեն Քրիստոս Մեգալուն ակնկալում է պարտատոմսերի ավելի մեծ անկայունություն, սակայն նվազեցնում է ճգնաժամի ռիսկը։ «Կարգավորողները, քաղաքականություն մշակողները, ինչպես նաև բանկերն ունեն փորձարկված մեխանիզմներ՝ համոզվելու համար, որ, ամենայն հավանականությամբ, մենք այլևս նման մեգա-խնդիր չենք ունենա», — ասել է նա Reuters-ինreuters.com։