Աստղագետները հայտնաբերել են առաջին թափառող սև խոռոչը, որը կլանում է աստղը

Աստղագետները հաստատել են գալակտիկայի հեռավոր եզրին գտնվող առաջին "թափառող" գերզանգվածային սև խոռոչի հայտնաբերումը, որը բացահայտվել է միայն այն բանից հետո, երբ պատառոտել է չափազանց մոտեցած աստղը: Կիրակի օրը The Astrophysical Journal Letters-ում հրապարակված այս հայտնագործությունը նոր հնարավորություններ է բացում այնպիսի զանգվածային սև խոռոչներ գտնելու համար, որոնք այլապես լիովին անտեսանելի կմնային:cmns.umd+1

Բռնկում գալակտիկայի եզրին

Սև խոռոչը, որն ունի Արեգակի զանգվածից մոտ մեկ միլիոն անգամ մեծ զանգված, գտնվում է մոտակա հսկայական գալակտիկայի կենտրոնից մոտ 30 000 լուսային տարի հեռավորության վրա. սա երբևէ դիտարկված ամենահեռու շեղումն է օպտիկապես հայտնաբերված մակընթացային քայքայման իրադարձության համար: Տեսաբանները վաղուց կանխատեսում էին, որ նման թափառող սև խոռոչներ գոյություն ունեն, որոնք գալակտիկաների հնագույն միաձուլումների ժամանակ նետվել են գալակտիկական ծայրամասեր, սակայն դրանց հայտնաբերումը, քանի որ դրանք լույս չեն արձակում, մնում էր դժվարին:ztf.caltech+1

Հետազոտությունը ղեկավարել է Մերիլենդի համալսարանի Տիեզերական գիտությունների ինստիտուտի պոստդոկտորանտ Ռոբերտ Դեյվիդ Սթեյնը՝ օգտագործելով Zwicky Transient Facility-ի և ՆԱՍԱ-ի Neil Gehrels Swift աստղադիտարանի տվյալները: Հյուսիսային Կարոլինայի համալսարանի հետազոտողները նույնպես մասնակցել են հաստատմանը՝ օգտագործելով Չիլիում գտնվող SOAR աստղադիտակը:cmns.umd+1

Արհեստական բանականությունը բացահայտեց գործը

Թիմը մշակել է արհեստական բանականության ծրագիր, որը սկանավորում է ZTF-ի գիշերային երկնքի հետազոտությունները՝ մակընթացային քայքայման իրադարձության բնորոշ լուսային ստորագրությունը գտնելու համար, երբ աստղը քայքայվում է սև խոռոչի ձգողականության պատճառով: Կարևոր է, որ արհեստական բանականությունը հարմարեցված էր երկնքի ցանկացած հատվածում որոնելու համար, այլ ոչ թե միայն գալակտիկաների կենտրոններում: 2025 թվականի օգոստոսին գործարկված ծրագիրը իր որսը գտավ ընդամենը երեք ամիս անց:cmns.umd

"Ես շատ պարզ հիշում եմ այն պահը, երբ մենք հայտնաբերեցինք այն: Շաբաթ օր էր, և բոլորը շատ ոգևորված էին," — ասել է Սթեյնը: "Մենք թողեցինք ամեն ինչ և սկսեցինք գործարկել բոլոր տեսակի այլ գործիքներ՝ ավելի շատ տվյալներ ստանալու համար:"cmns.umd

Սև խոռոչ առանց տան

Սև խոռոչը զանգվածով համեմատելի է Ծիր Կաթինի կենտրոնում գտնվողի հետ, սակայն դրա շուրջ չկա որևէ տեսանելի գալակտիկա, ինչը զարմացրել է հետազոտողներին: "Գալակտիկայից դուրս նման մեծ սև խոռոչ ունենալը ինձ համար զարմանալի է," — ասել է Մերիլենդի համալսարանի աստղագիտության պրոֆեսոր Սիլվեն Վեյլյոն: "Դրա շուրջ պետք է լիներ Ծիր Կաթինի նման մի օբյեկտ, և դա հաստատ այդպես չէ:"cmns.umd

Թիմը կարծում է, որ սև խոռոչը առաջացել է գալակտիկական միաձուլումից. կամ ավելի մեծ գալակտիկան դանդաղորեն կլանել է ավելի փոքրին՝ մերկացնելով նրա աստղերը, մինչև մնացել է միայն միջուկը, կամ բազմաթիվ սև խոռոչների միջև գրավիտացիոն փոխազդեցությունները ամենափոքրին դուրս են նետել:phys+1

Չիլիում Վերա Ռուբինի աստղադիտարանի գործարկմամբ Սթեյնը ակնկալում է, որ աստղագետները կարող են ամեն տարի հայտնաբերել տասնյակ կամ նույնիսկ հարյուրավոր թափառող սև խոռոչներ: "Սա թափառող սև խոռոչի ամենահիմնավորված դեպքն է, որ մենք գիտենք," — ասել է Վեյլյոն: "Սա սահմանելու է չափանիշը:"cmns.umd