Σπάνιος «ιδιόρρυθμος» μετεωρίτης ο αστεροειδής που αφάνισε τους δεινόσαυρους

Ο αστεροειδής που αφάνισε τους δεινόσαυρους πριν από 66 εκατομμύρια χρόνια ταυτοποιήθηκε ως ανθρακούχος χονδρίτης τύπου CO, μία από τις πιο σπάνιες και πρωτόγονες κατηγορίες διαστημικών βράχων που είναι γνωστές στην επιστήμη. Το εύρημα, το οποίο δημοσιεύθηκε στις 17 Ιουλίου στο Science Advances, περιορίζει την αναζήτηση για την προέλευση του σώματος που προσέκρουσε στο μακρινό εξωτερικό Ηλιακό Σύστημα ή στην εξωτερική ζώνη αστεροειδών κοντά στον Δία.eurekalert+1

Τα ισότοπα νικελίου λύνουν το μυστήριο

Ερευνητές από το Ινστιτούτο Φυσικής της Γης του Παρισιού (Institut de Physique du Globe de Paris), το Πανεπιστήμιο του Παρισιού, το Ελεύθερο Πανεπιστήμιο των Βρυξελλών (Vrije Universiteit Brussel), το Πανεπιστήμιο της Βρετανικής Κολομβίας και το Πανεπιστήμιο της Βιέννης χρησιμοποίησαν μετρήσεις ισοτόπων νικελίου υψηλής ακρίβειας για να αναλύσουν ένα λεπτό στρώμα αργίλου που εναποτέθηκε σε όλο τον κόσμο όταν το σώμα που προσέκρουσε στο Τσιξουλούμπ εξατμίστηκε κατά την επαφή του με την επιφάνεια της Γης. Μόνο ένα ελάχιστο κλάσμα του αρχικού βλήματος επιβιώνει σε αυτόν τον άργιλο, καθιστώντας την ανάλυση εξαιρετικά δύσκολη.ipgp+1

«Οι ανθρακούχοι χονδρίτες της κατηγορίας Ornans σίγουρα δεν μοιάζουν με τους τυπικούς μετεωρίτες που βρίσκει κανείς σε μουσειακές συλλογές», δήλωσε ο Δρ Philippe Claeys, καθηγητής στο Ελεύθερο Πανεπιστήμιο των Βρυξελλών, ο οποίος εργάστηκε στη μελέτη ως επισκέπτης καθηγητής στο UBC. «Ένας χονδρίτης CO περιέχει πολύ λιγότερα πτητικά στοιχεία, όπως άνθρακα, ψευδάργυρο, νερό και ιδιαίτερα θείο, σε σχέση με άλλες κατηγορίες μετεωριτών που έχουμε ανακαλύψει μέχρι στιγμής στη Γη».eurekalert

Οι ισοτοπικές υπογραφές απέκλεισαν αρκετούς τύπους μετεωριτών που θεωρούνταν ύποπτοι στο παρελθόν και ευθυγραμμίστηκαν περισσότερο με τους χονδρίτες CO ή ενδεχομένως με μια στενά συνδεδεμένη προτεινόμενη κατηγορία που ονομάζεται χονδρίτες CT.zmescience+1

Ένα κοσμικά άτυχο πλήγμα

Οι χονδρίτες CO συγκαταλέγονται στα πιο πρωτόγονα και αναλλοίωτα υλικά στο Ηλιακό Σύστημα. Οι ανθρακούχοι χονδρίτες συνολικά αποτελούν μόνο περίπου το 5% των μετεωριτών που έχουν συλλεχθεί στη Γη, και η υποκατηγορία Ornans αντιπροσωπεύει ένα ελάχιστο κλάσμα ακόμη και αυτής της μικρής ομάδας.eurekalert

Το εύρημα βασίζεται σε μια μελέτη του 2024 στο περιοδικό Science, η οποία χρησιμοποίησε ισότοπα ρουθηνίου για να αποδείξει ότι το σώμα που προσέκρουσε στο Τσιξουλούμπ ήταν ένας αστεροειδής ανθρακούχου τύπου που σχηματίστηκε πέρα από την τροχιά του Δία. Τα νέα δεδομένα ισοτόπων νικελίου παρέχουν μια πιο συγκεκριμένη ταξινόμηση εντός αυτής της ευρείας κατηγορίας.science+1

Επειδή οι χονδρίτες CO περιέχουν σχετικά λίγο θείο, τα αποτελέσματα υποδηλώνουν ότι το ίδιο το σώμα που προσέκρουσε συνέβαλε λιγότερο στην έκλυση αερίων θείου που αλλάζουν το κλίμα στην ατμόσφαιρα από ό,τι είχαν υποθέσει ορισμένα μοντέλα. Αντίθετα, τα λεπτά συντρίμμια που εκτοξεύτηκαν στην ατμόσφαιρα ήταν πιθανότατα ο κύριος παράγοντας της εξαφάνισης.zmescience+1

Μια άτυχη εξαφάνιση

Το σώμα που προσέκρουσε κατά την Κρητιδική-Παλαιογενή περίοδο είχε πλάτος περίπου 10 έως 15 χιλιόμετρα και προσέκρουσε με εκτιμώμενη ταχύτητα 64.000 χλμ/ώρα, σχηματίζοντας τον κρατήρα Τσιξουλούμπ που σήμερα βρίσκεται θαμμένος κάτω από τη χερσόνησο Γιουκατάν του Μεξικού.eurekalert

«Το να δεχτούμε πλήγμα από ένα τόσο σπάνιο, μακρινό βλήμα υπογραμμίζει πραγματικά πόσο άτυχοι ήταν οι δεινόσαυροι», δήλωσε ο Claeys.eurekalert