Οι παγκόσμιες ΑΞΕ αυξήθηκαν κατά 6% το 2025, αλλά η έκρηξη της τεχνητής νοημοσύνης διευρύνει το χάσμα, προειδοποιεί ο ΟΗΕ

Οι παγκόσμιες άμεσες ξένες επενδύσεις (ΑΞΕ) αυξήθηκαν κατά 6% στα 1,6 τρισεκατομμύρια δολάρια το 2025, τερματίζοντας δύο χρόνια πτώσης, ωστόσο η ανάκαμψη συγκεντρώνεται σε λίγες πλούσιες οικονομίες και καθοδηγείται από έναν περιορισμένο αριθμό τεχνολογικών έργων μεγάλης κλίμακας, σύμφωνα με την Έκθεση Παγκόσμιων Επενδύσεων 2026 που δημοσιεύθηκε τη Δευτέρα από τον Οργανισμό του ΟΗΕ για το Εμπόριο και την Ανάπτυξη.

Μια ανισομερής ανάκαμψη

Η έκθεση, η οποία παρουσιάστηκε στα κεντρικά γραφεία της UNCTAD, χαρακτήρισε την ανάκαμψη «περιορισμένη, εύθραυστη και άνιση», με περισσότερο από το 80% των παγκόσμιων ΑΞΕ να κατευθύνεται σε μόλις 20 χώρες. Οι ανεπτυγμένες οικονομίες είδαν τις εισροές να αυξάνονται κατά 11% πέρυσι, ενώ οι αναπτυσσόμενες οικονομίες κατέγραψαν ανάπτυξη μόλις 2%, λαμβάνοντας 901 δισεκατομμύρια δολάρια από το παγκόσμιο σύνολο. Ο αναπληρωτής γενικός γραμματέας της UNCTAD, Pedro Manuel Moreno, επεσήμανε «σεισμικές αλλαγές στο παγκόσμιο επενδυτικό τοπίο», σημειώνοντας ότι η επέκταση «οδηγήθηκε σε μεγάλο βαθμό από έναν μικρό αριθμό μεγάλων έργων, ιδιαίτερα υποδομών που σχετίζονται με την τεχνητή νοημοσύνη».punchng

Η αύξηση στις αξίες των έργων καθοδηγήθηκε από τα κέντρα δεδομένων, ακολουθούμενα από τον τομέα πετρελαίου και φυσικού αερίου και τους ημιαγωγούς. Τα κέντρα δεδομένων από μόνα τους απορρόφησαν πάνω από το ένα πέμπτο των παγκόσμιων επενδύσεων σε νέα έργα το 2025, με τις ανακοινωθείσες ΑΞΕ στον τομέα να ξεπερνούν τα 270 δισεκατομμύρια δολάρια καθώς η ζήτηση για υποδομές τεχνητής νοημοσύνης εκτινάχθηκε.etradeforall+1

Ο αναπτυσσόμενος κόσμος κινδυνεύει να μείνει περαιτέρω πίσω

Παρόλο που τα κύρια στοιχεία υποδηλώνουν επιστροφή στην ανάπτυξη μετά την πτώση των ΑΞΕ κατά 11% το 2024, το υποκείμενο μοτίβο δείχνει διευρυνόμενες ανισότητες. Οι λιγότερο ανεπτυγμένες χώρες του κόσμου είδαν τις εισροές να αυξάνονται κατά 21% στα 43 δισεκατομμύρια δολάρια, αλλά τα απόλυτα ποσά παραμένουν μικρά σε σχέση με τα έργα έντασης κεφαλαίου που αναδιαμορφώνουν τις παγκόσμιες ροές. Η Αφρική προσέλκυσε περίπου 70 δισεκατομμύρια δολάρια σε ΑΞΕ κατά τη διάρκεια του 2025, ποσό χαμηλότερο από τα εξαιρετικά 94 δισεκατομμύρια δολάρια που καταγράφηκαν το προηγούμενο έτος, αν και παραμένει κατά ένα τρίτο πάνω από τον μακροπρόθεσμο μέσο όρο.imf+2

Ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, έχει προειδοποιήσει ότι πολλές αναπτυσσόμενες χώρες κινδυνεύουν να μείνουν πίσω καθώς οι επενδύσεις διαμορφώνονται όλο και περισσότερο από πολιτικά κίνητρα —όπως επιδοτήσεις για την κατασκευή τσιπ και υποδομές τεχνητής νοημοσύνης— τα οποία οι φτωχότερες χώρες δεν μπορούν να ανταγωνιστούν. Η έκθεση σημείωσε ότι η διευκόλυνση των επενδύσεων και η ανάπτυξη ικανοτήτων παραμένουν απαραίτητες για τις χώρες που επιδιώκουν να προσελκύσουν παραγωγικό κεφάλαιο σε μια εποχή όπου τα τεχνολογικά μεγάλα έργα κυριαρχούν στις ροές.punchng+1

Τι ακολουθεί

Η UNCTAD θα θέσει αυτά τα ερωτήματα στο Παγκόσμιο Επενδυτικό Φόρουμ της στη Ντόχα τον ερχόμενο Οκτώβριο, όπου υπουργοί και επενδυτές αναμένεται να συζητήσουν πώς να ευθυγραμμίσουν το κεφάλαιο με τους μακροπρόθεσμους αναπτυξιακούς στόχους. Ο οργανισμός έχει εντοπίσει ένα επίμονο ετήσιο χάσμα 4 τρισεκατομμυρίων δολαρίων μεταξύ των τρεχόντων επιπέδων επενδύσεων και αυτών που απαιτούνται για την επίτευξη των παγκόσμιων αναπτυξιακών στόχων, ένα έλλειμμα που η συγκέντρωση των ΑΞΕ λόγω της τεχνητής νοημοσύνης δεν δείχνει κανένα σημάδι ότι θα κλείσει.linkedin+1