Ο ΔΟΑΕ παραπέμπει το Ιράν στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ για πρώτη φορά μετά από 20 χρόνια

Το Συμβούλιο των Διοικητών του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας ψήφισε την Τετάρτη την παραπομπή της μη συμμόρφωσης του Ιράν στο Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών, σηματοδοτώντας την πρώτη τέτοια ενέργεια εδώ και δύο δεκαετίες και βαθαίνοντας το διπλωματικό χάσμα μεταξύ των δυτικών δυνάμεων και του μπλοκ Ρωσίας-Κίνας σχετικά με το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης.

Το ψήφισμα, που κατατέθηκε από τις Ηνωμένες Πολιτείες, τη Βρετανία, τη Γαλλία και τη Γερμανία, εγκρίθηκε με 23 ψήφους υπέρ, τρεις κατά -από τη Ρωσία, την Κίνα και τον Νίγηρα- και οκτώ αποχές. Καλεί το Ιράν να «διορθώσει επειγόντως τη μη συμμόρφωσή του» και να «συμμετάσχει σοβαρά και χωρίς προϋποθέσεις σε συνομιλίες που αποσκοπούν στην οικοδόμηση διεθνούς εμπιστοσύνης για τον αποκλειστικά ειρηνικό χαρακτήρα του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν».aljazeera+2

Η παραπομπή ήρθε καθώς ο Γενικός Διευθυντής του ΔΟΑΕ Ραφαέλ Γκρόσι αποκάλυψε την Πέμπτη ότι δορυφορικές εικόνες εντόπισαν νέα κατασκευαστική δραστηριότητα στο Pickaxe Mountain του Ιράν, ένα οχυρωμένο υπόγειο συγκρότημα κοντά στην εγκατάσταση εμπλουτισμού ουρανίου στη Νατάνζ. «Υπάρχουν ορισμένες ενδείξεις ότι υπάρχει κίνηση γύρω από αυτό το εργοτάξιο», δήλωσε ο Γκρόσι στο Bloomberg Television. Ο οργανισμός δεν ήταν σε θέση να επιθεωρήσει το εσωτερικό του συγκροτήματος των σηράγγων και βασίζεται σε απομακρυσμένες εικόνες.bloomberg+1

Σύγκρουση στο Συμβούλιο Ασφαλείας

Λίγες ώρες μετά την παραπομπή, το Συμβούλιο Ασφαλείας συγκάλεσε την 10.218η συνεδρίασή του το πρωί της Πέμπτης για να συζητήσει τον πυρηνικό φάκελο του Ιράν και την αδρανή επιτροπή κυρώσεων. Η συνεδρίαση αποκάλυψε γρήγορα τις βαθιές διαιρέσεις μεταξύ των πέντε μόνιμων μελών.press.un

Ο Ρώσος απεσταλμένος Βασίλι Νεμπένζια απέρριψε την προσπάθεια αναβίωσης της Επιτροπής Κυρώσεων 1737, δηλώνοντας ότι η Μόσχα «δεν θα επιτρέψει την επαναφορά κυρώσεων κατά της Τεχεράνης υπό οποιεσδήποτε συνθήκες». Ο εκπρόσωπος της Κίνας υποστήριξε ότι η μονομερής αποχώρηση της Ουάσινγκτον από την πυρηνική συμφωνία του 2015 και η μετέπειτα στρατιωτική δράση βρίσκονται «στη ρίζα της τρέχουσας κατάστασης». Η Βρετανίδα πρέσβης Σάρα Μάκιντος αντέτεινε ότι όλα τα κράτη μέλη έχουν υποχρέωση να εφαρμόζουν τα ψηφίσματα για τις κυρώσεις, συμπεριλαμβανομένου του εμπάργκο όπλων.wanaen+1

Καταδίκη από το Ιράν, απειλές από τον Τραμπ

Ο εκπρόσωπος του Ιράν στον ΔΟΑΕ, Ρεζά Νατζαφί, χαρακτήρισε το ψήφισμα «εντελώς αντιπαραγωγικό», λέγοντας ότι «ψηφίστηκε υπό πολιτική πίεση από τις ΗΠΑ και τους συμμάχους τους και κατά την άποψή μας δεν έχει καμία βάση». Ο αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών Καζέμ Γκαριμπαμπαντί κατηγόρησε τις δυτικές δυνάμεις ότι καταστρέφουν εγκαταστάσεις που τελούν υπό την εποπτεία διασφαλίσεων και στη συνέχεια χρησιμοποιούν την προκύπτουσα αναστάτωση ως πρόσχημα για το ψήφισμα.newarab+1

Η Τεχεράνη έχει απαγορεύσει στους επιθεωρητές του ΔΟΑΕ την πρόσβαση σε πυρηνικές εγκαταστάσεις που επλήγησαν κατά τον πόλεμο του Ιουνίου 2025, αφήνοντας τον οργανισμό ανίκανο να επαληθεύσει την κατάσταση περίπου 440 κιλών ουρανίου εμπλουτισμένου στο 60 τοις εκατό, ποσοστό κοντά σε αυτό που απαιτείται για την κατασκευή όπλων.iranwire+1

Την Τετάρτη, ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ αναφέρθηκε στο Pickaxe Mountain σε συνέδριο των Ρεπουμπλικάνων, προειδοποιώντας: «Θα συμβούλευα το Ιράν να μην κάνει εξυπνάδες γιατί θα αναγκαστούμε να τους χτυπήσουμε πολύ σκληρά». Το Κέντρο Στρατηγικών και Διεθνών Σπουδών με έδρα την Ουάσινγκτον ανέφερε ότι ανάλυση εικόνων έξι ετών από την τοποθεσία έδειξε «σαφή έξαρση της κατασκευαστικής δραστηριότητας το 2026».timesofisrael

Ο Αλί Βαέζ της Διεθνούς Ομάδας Κρίσεων δήλωσε στο Γαλλικό Πρακτορείο ότι το ψήφισμα είναι «τελικά μια άσκηση ματαιότητας», με τη Ρωσία και την Κίνα «πιθανότατα να διασφαλίζουν ότι η δυτική πίεση θα προσκρούσει σε τοίχο στο Συμβούλιο Ασφαλείας».aljazeera+1