Η κρίση στο Ορμούζ αναδιαμορφώνει το παγκόσμιο εμπόριο LPG και λιπασμάτων

Τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν ουσιαστικά κλειστά περισσότερο από πέντε μήνες μετά την έναρξη του αεροπορικού πολέμου ΗΠΑ-Ισραήλ κατά του Ιράν στα τέλη Φεβρουαρίου 2026, και η παρατεταμένη αυτή αναταραχή αναδιαμορφώνει πλέον τις παγκόσμιες εμπορικές ροές για εμπορεύματα που εκτείνονται από το υγροποιημένο αέριο πετρελαίου (LPG) έως τα λιπάσματα.wikipedia+1

Ανασχεδιασμός των εμπορικών οδών του LPG

Ο αποκλεισμός έχει διακόψει τις εξαγωγές LPG από τη Σαουδική Αραβία, το Κατάρ, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και το Ιράν, αναγκάζοντας τους αγοραστές παγκοσμίως να αναζητήσουν εναλλακτικές πηγές. Πριν από την κρίση, περίπου 54 δεξαμενόπλοια πετρελαίου, χημικών και LPG διέρχονταν καθημερινά από το Ορμούζ. Μέχρι τα τέλη Μαΐου, ο αριθμός αυτός είχε μειωθεί σε κατά μέσο όρο 11 πλοία την ημέρα. Η Ινδία, η οποία εισάγει περίπου το 90% του LPG της από τη Μέση Ανατολή, βίωσε τον Μάρτιο τη χειρότερη κρίση υγραερίου των τελευταίων δεκαετιών, με τις πωλήσεις των κρατικών εταιρειών λιανικής να καταγράφουν πτώση άνω του 17% σε ετήσια βάση.baystreet+1

Οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν αναδειχθεί στον κύριο ωφελημένο. Οι αμερικανικές εξαγωγές LPG, ήδη οι μεγαλύτερες παγκοσμίως μετά την επανάσταση του σχιστολιθικού αερίου, έχουν σημειώσει κατακόρυφη άνοδο, καθώς οι αγοραστές σε Ασία και Ευρώπη στρέφουν τις αγορές τους μακριά από τον Περσικό Κόλπο. Οι τιμές του προπανίου από την ακτή του Κόλπου του Τέξας αυξήθηκαν κατά περίπου 25% σε σχέση με τα προπολεμικά επίπεδα έως τα μέσα Ιουνίου. Η Ινδία στρέφεται πλέον προς το αμερικανικό προπάνιο, ενώ οι ιδιώτες έμποροι εμπορευμάτων με ευέλικτους στόλους έχουν καταστεί κρίσιμοι για τη διατήρηση των εφοδιαστικών αλυσίδων.baystreet

Υπό πίεση οι τιμές των λιπασμάτων

Η αναταραχή εκτείνεται πολύ πέρα από τις αγορές ενέργειας. Η Ballance Agri-Nutrients, ο συνεταιρισμός λιπασμάτων των αγροτών της Νέας Ζηλανδίας, προειδοποίησε στην έκθεσή της «August Fertiliser Outlook» ότι οι τιμές του θείου, της ουρίας και του DAP παραμένουν «εξαιρετικά ευαίσθητες στις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή», με τις διαταραχές στο Ορμούζ να αναγνωρίζονται ως βασικός κίνδυνος για τις τιμές ενόψει της άνοιξης στο νότιο ημισφαίριο.farmersweekly

Οι τιμές του θείου βρίσκονται σε ιστορικά υψηλά επίπεδα εν μέσω περιορισμένης προσφοράς και ναυτιλιακής αβεβαιότητας, ενώ οι αγορές ουρίας, αν και κάπως σταθεροποιήθηκαν, κατέγραψαν νέες αυξήσεις τιμών καθώς η σύγκρουση συνεχιζόταν. Μια ανάλυση του Μαρτίου από το Πανεπιστήμιο του Ιλινόις διαπίστωσε ότι οι τιμές της ουρίας είχαν ήδη αυξηθεί κατά περισσότερο από 28% τις πρώτες εβδομάδες της κρίσης, ενώ η Bank of America εκτίμησε ότι ορισμένες τιμές λιπασμάτων αυξήθηκαν κατά 30% έως 40%, σύμφωνα με το Forbes.farmdocdaily.illinois+2

Πρώτα διπλωματικά μηνύματα

Μια πιθανή εκτόνωση ίσως βρίσκεται στον ορίζοντα. Το Ιράν και το Ομάν ανακοίνωσαν αυτή την εβδομάδα ότι κατέληξαν σε συμφωνία σχετικά με τις προτεινόμενες συντεταγμένες μιας νέας ναυτιλιακής διαδρομής μέσω των στενών, μια εξέλιξη που παρακολουθείται στενά από τις αγορές ενέργειας και τις κυβερνήσεις. Το κατά πόσο αυτή η διευθέτηση θα μεταφραστεί σε ουσιαστική επανέναρξη της εμπορικής κυκλοφορίας παραμένει αβέβαιο.aljazeera+1

«Η αναταραχή είναι πλέον η νέα κανονικότητα», δήλωσε ο επικεφαλής προμηθειών της Ballance, Shane Crean. «Ένα μεγάλο ποσοστό της προσφοράς λιπασμάτων συνδέεται με την περιοχή του Περσικού Κόλπου, καθιστώντας πολλά προϊόντα λιπασμάτων που χρησιμοποιούν οι αγρότες και οι καλλιεργητές της Νέας Ζηλανδίας ιδιαίτερα ευαίσθητα στις εξελίξεις στην περιοχή».farmersweekly