Հորմուզի ճգնաժամը վերաձևում է հեղուկ գազի և պարարտանյութերի համաշխարհային առևտուրը

Հորմուզի նեղուցը փաստացի փակ է մնում ավելի քան հինգ ամիս այն բանից հետո, երբ 2026 թվականի փետրվարի վերջին սկսվեց Իրանի դեմ ամերիկա-իսրայելական օդային պատերազմը, և այս տևական խափանումն այժմ վերաձևում է համաշխարհային առևտրային հոսքերը՝ սկսած հեղուկ գազից մինչև պարարտանյութեր:wikipedia+1

Հեղուկ գազի առևտրային երթուղիների վերաձևումը

Շրջափակումը դադարեցրել է հեղուկ գազի (LPG) արտահանումը Սաուդյան Արաբիայից, Կատարից, ԱՄԷ-ից և Իրանից՝ ստիպելով գնորդներին ամբողջ աշխարհում այլընտրանքային աղբյուրներ փնտրել: Մինչ ճգնաժամը, Հորմուզի նեղուցով օրական անցնում էր մոտ 54 նավթատար, քիմիական նյութեր և հեղուկ գազ տեղափոխող տանկեր. մայիսի վերջին այդ թիվը նվազել էր՝ հասնելով օրական միջինը 11 նավի: Հնդկաստանը, որն իր հեղուկ գազի շուրջ 90%-ը ներմուծում է Մերձավոր Արևելքից, մարտին բախվեց վերջին տասնամյակների ընթացքում կենցաղային գազի ամենածանր ճգնաժամին, երբ պետական մանրածախ վաճառողների իրացման ծավալները նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածի համեմատ նվազեցին ավելի քան 17%-ով:baystreet+1

Ամերիկայի Միացյալ Նահանգները դարձել է այս իրավիճակի գլխավոր շահառուն: Ամերիկյան հեղուկ գազի արտահանումը, որն արդեն իսկ ամենախոշորն էր աշխարհում թերթաքարային հեղափոխությունից հետո, կտրուկ աճել է, քանի որ ասիական և եվրոպական գնորդներն իրենց գնումները Պարսից ծոցից վերաուղղորդում են այլ շուկաներ: Տեխասի ծոցի ափից արտահանվող պրոպանի գները մինչև հունիսի կեսերը նախապատերազմյան մակարդակի համեմատ աճել են շուրջ 25%-ով: Հնդկաստանն այժմ անցնում է ամերիկյան պրոպանին, իսկ ճկուն նավատորմ ունեցող մասնավոր թրեյդերները վճռորոշ դեր են ստանձնել մատակարարման շղթաների պահպանման գործում:baystreet

Պարարտանյութերի գները ճնշման տակ

Խափանումները տարածվում են էներգետիկ շուկաներից շատ ավելի հեռու: Նոր Զելանդիայի ֆերմերներին պատկանող Ballance Agri-Nutrients պարարտանյութերի կոոպերատիվն իր օգոստոսյան կանխատեսումներում (Fertiliser Outlook) զգուշացրել է, որ ծծմբի, միզանյութի և դիամոնիում ֆոսֆատի (DAP) գները շարունակում են «չափազանց զգայուն մնալ Մերձավոր Արևելքում տեղի ունեցող զարգացումների նկատմամբ»՝ նշելով Հորմուզի նեղուցի խափանումները որպես գնային հիմնական ռիսկ հարավային կիսագնդի գարնանային սեզոնին ընդառաջ:farmersweekly

Ծծմբի գները գտնվում են պատմականորեն բարձր մակարդակներում՝ սահմանափակ մատակարարումների և փոխադրումների անորոշության ֆոնին, մինչդեռ միզանյութի շուկաները, թեև որոշակիորեն կայունացել են, հակամարտության շարունակմանը զուգընթաց գների նոր աճ գրանցեցին: Իլինոյսի համալսարանի մարտյան վերլուծությունը ցույց է տվել, որ միզանյութի գները ճգնաժամի առաջին շաբաթներին արդեն իսկ աճել էին ավելի քան 28%-ով, իսկ Bank of America-ն, ըստ Forbes-ի, գնահատել է, որ որոշ պարարտանյութերի գներ աճել են 30%-ից մինչև 40%:farmdocdaily.illinois+2

Ի հայտ եկող դիվանագիտական ազդակները

Հնարավոր է՝ իրավիճակի որոշակի մեղմացում նկատվի: Իրանն ու Օմանն այս շաբաթ հայտարարեցին, որ համաձայնության են եկել նեղուցով նավագնացության նոր առաջարկվող երթուղու կոորդինատների շուրջ. զարգացում, որին ուշադիր հետևում են էներգետիկ շուկաներն ու կառավարությունները: Սակայն դեռևս անորոշ է, թե արդյոք այս համաձայնությունը կհանգեցնի առևտրային հոսքերի զգալի վերաբացմանը:aljazeera+1

Ballance-ի գնումների գծով տնօրեն Շեյն Քրինը նշել է. «Խափանումներն իրականում դարձել են նոր իրականություն: Պարարտանյութերի մատակարարման զգալի մասը կապված է Պարսից ծոցի տարածաշրջանի հետ, ինչը Նոր Զելանդիայի ֆերմերների և հողագործների կողմից օգտագործվող բազմաթիվ պարարտանյութեր առանձնահատուկ զգայուն է դարձնում այս տարածաշրջանի զարգացումների նկատմամբ»:farmersweekly