Η Ευρώπη προετοιμάζεται για έναν ακριβό χειμώνα καθώς ο πόλεμος στο Ιράν εκτοξεύει τις τιμές του φυσικού αερίου σε υψηλά τριετίας

Η Ευρώπη εισήλθε στον Σεπτέμβριο με τις τιμές του φυσικού αερίου στα υψηλότερα επίπεδα των τελευταίων τρεισήμισι ετών, καθώς ο συνεχιζόμενος πόλεμος στο Ιράν συνεχίζει να διαταράσσει τις παγκόσμιες ροές ενέργειας και να περιορίζει τη δυνατότητα της ηπείρου να δημιουργήσει επαρκή αποθέματα για τον χειμώνα. Τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης TTF στην Ολλανδία, ο κύριος δείκτης αναφοράς για το φυσικό αέριο στην Ευρώπη, έχουν σημειώσει άνοδο άνω του 130% από την αρχή του 2026, ξεπερνώντας τα 65 ευρώ ανά μεγαβατώρα στα τέλη Αυγούστου, το υψηλότερο επίπεδο από τις πρώτες εβδομάδες της σύγκρουσης.euronews

Η άνοδος αυτή έρχεται σε μια στιγμή που τα αποθέματα φυσικού αερίου της ΕΕ βρίσκονται πολύ κάτω από τα ιστορικά πρότυπα, με τις αποθήκες στο 60% στα μέσα Αυγούστου, το χαμηλότερο επίπεδο που έχει καταγραφεί ποτέ για τη συγκεκριμένη περίοδο. Ο υποχρεωτικός στόχος αποθήκευσης της ΕΕ έχει χαλαρώσει από το 90% στο 80% για τη χειμερινή περίοδο του 2026 και, με τον τρέχοντα ρυθμό πλήρωσης, τα αποθέματα βρίσκονται σε καλό δρόμο για να φτάσουν αυτό το όριο έως τον Νοέμβριο. Ωστόσο, το περιθώριο λάθους είναι περιορισμένο.spglobal+1

Ένας αυξανόμενος λογαριασμός

Το κόστος συσσωρεύεται σε ολόκληρη την ήπειρο. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εκτίμησε τον Απρίλιο ότι το πρόσθετο κόστος εισαγωγής ορυκτών καυσίμων είχε ήδη φτάσει τα 27 δισεκατομμύρια ευρώ μέσα σε μόλις 60 ημέρες από την έναρξη της σύγκρουσης. Μέχρι τον Ιούνιο, το ποσό αυτό είχε ανέλθει σε περίπου 47 δισεκατομμύρια ευρώ, ενώ πιο πρόσφατες εκτιμήσεις από το Κέντρο Έρευνας για την Ενέργεια και τον Καθαρό Αέρα υπολογίζουν το παγκόσμιο ακαθάριστο επιπλέον κόστος για τους εισαγωγείς ορυκτών καυσίμων στα 330 δισεκατομμύρια δολάρια για τους πρώτους έξι μήνες. Η Ολλανδία, η Ιταλία, η Γαλλία και η Ισπανία έχουν επωμιστεί τα μεγαλύτερα βάρη εντός της ΕΕ.energyandcleanair+3

Οι επιχειρήσεις αντιδρούν επιταχύνοντας τη χρήση εταιρικών συμφωνιών αγοράς ενέργειας για να «κλειδώσουν» τις τιμές του ηλεκτρικού ρεύματος. Σύμφωνα με το Ινστιτούτο Ενεργειακής Οικονομίας και Χρηματοοικονομικής Ανάλυσης, οι τιμές spot στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας στη Γερμανία και την Ιταλία έχουν φτάσει τα 120 έως 150 ευρώ ανά μεγαβατώρα σε περιόδους πίεσης, ενώ οι τιμές των PPA κυμαίνονται επί του παρόντος μεταξύ 60 και 85 ευρώ ανά MWh, δηλαδή περίπου στο μισό της τιμής spot. Η μετατόπιση αυτή έχει μετατρέψει τις συμφωνίες PPA από εργαλείο βιωσιμότητας σε εργαλείο διαχείρισης κινδύνου.ieefa

Αβέβαιες οι προοπτικές για τον χειμώνα

Στο Ηνωμένο Βασίλειο, η ρυθμιστική αρχή ενέργειας Ofgem, εισηγμένη στο Χρηματιστήριο του Λονδίνου, ανακοίνωσε στις 26 Αυγούστου αύξηση 4% στο ανώτατο όριο τιμών ενέργειας από τον Οκτώβριο, ανεβάζοντάς το στις 1.723 λίρες για ένα τυπικό νοικοκυριό, μια επιβάρυνση επιπλέον 60 λιρών ετησίως. Οι τιμές χονδρικής έχουν αυξηθεί κατά 11% μόνο τους τελευταίους τρεις μήνες, λόγω αυτού που ο γενικός διευθυντής της Ofgem για τις αγορές χαρακτήρισε ως «υψηλές διεθνείς τιμές φυσικού αερίου».aljazeera+1

«Ο καταναλωτής θα πληρώνει ένα ασφάλιστρο κινδύνου για τον ενεργειακό εφοδιασμό», δήλωσε στο Al Jazeera ο Jack Burt, υποψήφιος διδάκτορας στο Πανεπιστήμιο του Κέιμπριτζ που ερευνά νέες μορφές αποθήκευσης ενέργειας.aljazeera

Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα αντιμετωπίζει το δικό της δίλημμα. Η Oxford Economics εκτιμά ότι ο πληθωρισμός στην ευρωζώνη θα μπορούσε να πλησιάσει το 3,5% στο δεύτερο εξάμηνο του 2026 με τις τρέχουσες τιμές φυσικού αερίου, με την Ιταλία να αναγνωρίζεται ως η πιο εκτεθειμένη μεγάλη οικονομία λόγω του συνδυασμού ταχείας μετακύλισης των τιμών και μεγάλης εξάρτησης από το φυσικό αέριο. Οι αγορές αναμένουν ευρέως μια νέα αύξηση των επιτοκίων τον Σεπτέμβριο.euronews

Εκτεθειμένη η διαρθρωτική ευπάθεια

Τα Στενά του Ορμούζ, από τα οποία διερχόταν περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου πετρελαίου και LNG πριν από τον πόλεμο, παραμένουν ουσιαστικά κλειστά. Η Νορβηγία έχει παρατείνει τις διακοπές λειτουργίας σε κοιτάσματα φυσικού αερίου, ενώ οι καύσωνες του καλοκαιριού έχουν περιορίσει την υδροηλεκτρική και πυρηνική παραγωγή, αναγκάζοντας τους σταθμούς ηλεκτροπαραγωγής με φυσικό αέριο να καλύψουν το κενό ακριβώς τη στιγμή που η Ευρώπη πρέπει να αποθηκεύσει καύσιμα για τον χειμώνα.aljazeera+1

Η Ευρώπη έχει μειώσει την κατανάλωση φυσικού αερίου κατά 15 έως 20% σε σύγκριση με το 2021, έχει επεκτείνει τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και έχει κατασκευάσει περισσότερη χωρητικότητα εισαγωγής LNG. Ωστόσο, όπως σημείωσε η Oxford Economics, η σχέση μεταξύ θερμοκρασίας και ζήτησης φυσικού αερίου παραμένει «σχεδόν τέλεια». Τον περασμένο χειμώνα, ένα σύντομο κύμα ψύχους περιόρισε τις εξοικονομήσεις της ηπείρου μόλις στο 5 έως 10% κάτω από τα προ της κρίσης επίπεδα. Ένας βαρύς χειμώνας θα μπορούσε να μετατρέψει ένα ακριβό πρόβλημα σε σοβαρή κρίση.euronews