ევროპა ძვირადღირებული ზამთრისთვის ემზადება: ირანის ომმა გაზის ფასები სამწლიან მაქსიმუმამდე აწია

ევროპა სექტემბერს ბუნებრივი აირის ფასების დაახლოებით სამნახევარი წლის განმავლობაში ყველაზე მაღალი ნიშნულით შეხვდა, რადგან ირანში მიმდინარე ომი კვლავ არღვევს გლობალურ ენერგეტიკულ ნაკადებს და ზღუდავს კონტინენტის შესაძლებლობას, შექმნას ზამთრისთვის ადეკვატური რეზერვები. ჰოლანდიური TTF ფიუჩერსები, ევროპის მთავარი გაზის საორიენტაციო მაჩვენებელი, 2026 წლის დასაწყისიდან 130%-ზე მეტით გაიზარდა და აგვისტოს ბოლოს 65 ევროს გადააჭარბა მეგავატ-საათზე, რაც კონფლიქტის პირველი კვირების შემდეგ ყველაზე მაღალი მაჩვენებელია.euronews

ფასების ზრდა ხდება მაშინ, როდესაც ევროკავშირის გაზსაცავები ისტორიულ ნორმებზე ბევრად დაბალ დონეზეა: აგვისტოს შუა რიცხვებში მარაგები დაახლოებით 60%-ით იყო შევსებული, რაც წლის ამ პერიოდისთვის რეკორდულად დაბალი მაჩვენებელია. ევროკავშირის სავალდებულო საცავის სამიზნე მაჩვენებელი 2026 წლის ზამთრის სეზონისთვის 90%-დან 80%-მდე შემცირდა და გაზის შეტუმბვის ამჟამინდელი ტემპით, რეზერვები ნოემბრისთვის ამ ზღვარს მიაღწევს. თუმცა, შეცდომის დაშვების ზღვარი ძალიან მცირეა.spglobal+1

მზარდი ხარჯები

ხარჯები მთელი კონტინენტის მასშტაბით იზრდება. ევროკომისიამ აპრილში შეაფასა, რომ წიაღისეული საწვავის იმპორტის დამატებითმა ხარჯებმა კონფლიქტის დაწყებიდან სულ რაღაც 60 დღეში 27 მილიარდი ევრო შეადგინა. ივნისისთვის ეს მაჩვენებელი დაახლოებით 47 მილიარდ ევრომდე გაიზარდა, ხოლო ენერგეტიკისა და სუფთა ჰაერის კვლევის ცენტრის უახლესი შეფასებით, პირველი ექვსი თვის განმავლობაში წიაღისეული საწვავის იმპორტიორებისთვის გლობალურმა დამატებითმა ხარჯებმა 330 მილიარდი დოლარი შეადგინა. ევროკავშირის ქვეყნებიდან ყველაზე მძიმე ტვირთი ნიდერლანდებს, იტალიას, საფრანგეთსა და ესპანეთს დააწვა.energyandcleanair+3

ბიზნესები ამაზე რეაგირებენ ელექტროენერგიის შესყიდვის კორპორატიული ხელშეკრულებების გამოყენების დაჩქარებით, რათა დააფიქსირონ ელექტროენერგიის ფასები. ენერგეტიკული ეკონომიკისა და ფინანსური ანალიზის ინსტიტუტის მონაცემებით, გერმანიასა და იტალიაში ელექტროენერგიის საბაზრო ფასებმა სტრესულ პერიოდებში 120-150 ევროს მიაღწია მეგავატ-საათზე, მაშინ როცა PPA-ს ფასები ამჟამად 60-85 ევროს შეადგენს, რაც საბაზრო ფასის დაახლოებით ნახევარია. ამ ცვლილებამ PPA-ები მდგრადობის ინსტრუმენტიდან რისკების მართვის ინსტრუმენტად აქცია.ieefa

ზამთრის გაურკვეველი პერსპექტივა

გაერთიანებულ სამეფოში ენერგეტიკის მარეგულირებელმა ორგანომ Ofgem London Stock Exchange 26 აგვისტოს გამოაცხადა ოქტომბრიდან ენერგიის ფასის ზედა ზღვრის 4%-ით გაზრდის შესახებ, რაც ტიპური ოჯახისთვის გადასახადს 1723 ფუნტამდე აწევს, რაც წელიწადში დამატებით 60 ფუნტს ნიშნავს. საბითუმო ფასები მხოლოდ ბოლო სამი თვის განმავლობაში 11%-ით გაიზარდა, რაც Ofgem-ის ბაზრების გენერალური დირექტორის თქმით, გამოწვეულია გაზის მაღალი საერთაშორისო ფასებით.aljazeera+1

მომხმარებელი ენერგომომარაგებისთვის რისკის პრემიას გადაიხდის, განუცხადა Al Jazeera-ს კემბრიჯის უნივერსიტეტის დოქტორანტმა ჯეკ ბერტმა, რომელიც ენერგიის შენახვის ახალ ფორმებს იკვლევს.aljazeera

ევროპის ცენტრალური ბანკი საკუთარი დილემის წინაშე დგას. Oxford Economics-ის შეფასებით, 2026 წლის მეორე ნახევარში ევროზონაში ინფლაციამ შესაძლოა 3,5%-ს მიაღწიოს გაზის ამჟამინდელი ფასების პირობებში, სადაც იტალია ყველაზე მოწყვლად დიდ ეკონომიკად სახელდება ფასების სწრაფი გადაცემისა და გაზზე მაღალი დამოკიდებულების გამო. ბაზრები სექტემბერში საპროცენტო განაკვეთის კიდევ ერთ ზრდას ელოდებიან.euronews

სტრუქტურული მოწყვლადობა

ჰორმუზის სრუტე, რომელზეც ომამდე მსოფლიოს ნავთობისა და გაზის დაახლოებით მეხუთედი გადიოდა, ფაქტობრივად ჩაკეტილი რჩება. ნორვეგიამ გაზის საბადოებზე მუშაობის შეფერხებები გაახანგრძლივა, ხოლო ზაფხულის სიცხემ შეამცირა ჰიდრო და ბირთვული გენერაცია, რამაც აიძულა გაზზე მომუშავე ელექტროსადგურები, აენაზღაურებინათ დეფიციტი ზუსტად იმ მომენტში, როდესაც ევროპას ზამთრისთვის საწვავის შენახვა სჭირდება.aljazeera+1

ევროპამ 2021 წელთან შედარებით გაზის მოხმარება 15-20%-ით შეამცირა, გააფართოვა განახლებადი ენერგიის წყაროები და ააშენა მეტი გაზის იმპორტის სიმძლავრე. თუმცა, როგორც Oxford Economics აღნიშნავს, ტემპერატურასა და გაზზე მოთხოვნას შორის კავშირი კვლავ თითქმის სრულყოფილია. გასულ ზამთარს, ხანმოკლე სიცივეებმა კონტინენტის დანაზოგი კრიზისამდელ დონეზე მხოლოდ 5-10%-ით დაბლა დასწია. ცივმა ზამთარმა შესაძლოა ძვირადღირებული პრობლემა სერიოზულ კრიზისად აქციოს.euronews