Ερευνητές στη Ζυρίχη ανακαλύπτουν κρυφό μηχανισμό αυτοεπισκευής του εγκεφάλου σε ποντίκια

Ο ενήλικος εγκέφαλος μπορεί να αναγεννάται πολύ καλύτερα από ό,τι πιστευόταν μέχρι σήμερα μετά από τραυματισμούς ή ορισμένα αυτοάνοσα νοσήματα, σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύθηκε τη Δευτέρα από ερευνητές του Πανεπιστημίου της Ζυρίχης. Η ομάδα ανακάλυψε μια εξειδικευμένη ομάδα «αναγεννητικών» αστροκυττάρων που αναπληρώνουν τις κατεστραμμένες περιοχές του εγκεφάλου μέσω ενός άγνωστου μέχρι πρότινος μηχανισμού, ο οποίος περιλαμβάνει τη μεταφορά νεοσχηματισμένων κυτταρικών πυρήνων σε μεγάλες αποστάσεις.

Ένας νέος μηχανισμός αποκατάστασης του εγκεφάλου

Η μελέτη, η οποία δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Nature Neuroscience, συντονίστηκε από τη Marina Herwerth και τον Matthias Wyss από το Ινστιτούτο Φαρμακολογίας και Τοξικολογίας του Πανεπιστημίου της Ζυρίχης, με επικεφαλής της ερευνητικής ομάδας τον Bruno Weber. Οι επιστήμονες πίστευαν επί μακρόν ότι όταν τα αστροκύτταρα, τα αστεροειδή νευρογλοιακά κύτταρα που τροφοδοτούν τους νευρώνες με θρεπτικά συστατικά, ρυθμίζουν τη ροή του αίματος και διατηρούν την υγεία του εγκεφαλικού ιστού, καταστρέφονται, ο ενήλικος εγκέφαλος δεν μπορεί να τα αντικαταστήσει πλήρως.miragenews+1

Χρησιμοποιώντας μικροσκοπία δύο φωτονίων για την παρακολούθηση ζωντανών εγκεφάλων ποντικιών σε πραγματικό χρόνο επί αρκετές εβδομάδες, οι ερευνητές εντόπισαν μια εξειδικευμένη υποομάδα αστροκυττάρων στις παρυφές του κατεστραμμένου ιστού, τα οποία ενεργοποιούνται για να αναδομήσουν τα χαμένα κύτταρα. Αυτά τα αναγεννητικά αστροκύτταρα δεν διαιρούνται απλώς: πραγματοποιούν αυτό που ο Weber χαρακτήρισε «αξιοσημείωτο επίτευγμα», στέλνοντας νεοσχηματισμένους θυγατρικούς κυτταρικούς πυρήνες να γλιστρήσουν σε μεγάλες αποστάσεις μέσα από τις επιμήκεις αποφυάδες τους, ώστε να αναπληρώσουν τις τραυματισμένες περιοχές και να αποκαταστήσουν το δίκτυο των αστροκυττάρων.news.uzh

Σημασία για τις νευρολογικές παθήσεις

Τα ευρήματα είναι ιδιαίτερα σημαντικά για παθήσεις που σχετίζονται με την απώλεια αστροκυττάρων, όπως οι εγκεφαλικές κακώσεις και η διαταραχή φάσματος οπτικής νευρομυελίτιδας, μια σπάνια αυτοάνοση ασθένεια στην οποία τα αντισώματα του ίδιου του οργανισμού καταστρέφουν τα αστροκύτταρα. «Τα ευρήματα της μελέτης μας αποκαλύπτουν μια άγνωστη μέχρι σήμερα ικανότητα του ενήλικου εγκεφάλου να αυτοεπισκευάζεται. Υποδεικνύουν νέους τρόπους υποστήριξης της ανάρρωσης από παθήσεις που περιλαμβάνουν την απώλεια αστροκυττάρων», δήλωσε ο Weber.miragenews+1

Οι ερευνητές χαρτογράφησαν επίσης τα γονίδια και τα μονοπάτια σηματοδότησης που ενεργοποιούνται προσωρινά κατά τη διάρκεια αυτής της διαδικασίας αποκατάστασης. «Καταφέραμε να εντοπίσουμε πολυάριθμα γονίδια και μονοπάτια σηματοδότησης που ενεργοποιούνται προσωρινά κατά την αποκατάσταση. Θα μπορούσαν να χρησιμεύσουν ως σημεία εκκίνησης στο μέλλον για τον επηρεασμό των διαδικασιών αναγέννησης μετά από ασθένειες και τραυματισμούς», δήλωσε ο Weber.news.uzh

Ένα αναπτυσσόμενο πεδίο

Η ανακάλυψη αυτή έρχεται να προστεθεί σε ένα ευρύτερο κύμα ερευνών που επαναπροσδιορίζουν τον ρόλο των αστροκυττάρων στον εγκέφαλο. Κάποτε θεωρούνταν απλά υποστηρικτικά κύτταρα, όμως σήμερα τα αστροκύτταρα αναγνωρίζονται όλο και περισσότερο ως ενεργοί συμμετέχοντες στη λειτουργία του εγκεφάλου, από τις διαδικασίες της μνήμης έως την αποκατάσταση τραυματισμών. Εάν οι αναγεννητικοί μηχανισμοί που εντοπίστηκαν στη μελέτη της Ζυρίχης μπορούν να ενεργοποιηθούν επιλεκτικά στον άνθρωπο, θα μπορούσαν να ανοίξουν θεραπευτικούς δρόμους για την αποκατάσταση του κατεστραμμένου εγκεφαλικού ιστού και τη βελτίωση της ανάρρωσης μετά από νευρολογικές διαταραχές.thetransmitter+2