Ցյուրիխի գիտնականները մկների մոտ ուղեղի ինքնավերականգնման թաքնված մեխանիզմ են հայտնաբերել

Հասուն ուղեղը կարող է ավելի լավ ինքնավերականգնվել վնասվածքներից կամ որոշակի աուտոիմուն հիվանդություններից հետո, քան նախկինում ենթադրվում էր: Այս մասին ասվում է երկուշաբթի օրը Ցյուրիխի համալսարանի հետազոտողների հրապարակած հետազոտության մեջ: Գիտնականների խումբը հայտնաբերել է «ռեգեներատիվ» աստրոցիտների մասնագիտացված խումբ, որոնք վերականգնում են ուղեղի վնասված հատվածները նախկինում անհայտ մի մեխանիզմով, որը ներառում է նոր ձևավորված բջջային կորիզների տեղափոխումը մեծ հեռավորությունների վրա:

Ուղեղի վերականգնման նոր մեխանիզմ

Nature Neuroscience ամսագրում հրապարակված հետազոտությունը համատեղ ղեկավարել են Մարինա Հերվերթը և Մաթիաս Վիսը Ցյուրիխի համալսարանի Դեղագիտության և թունաբանության ինստիտուտից, իսկ հետազոտական խումբը գլխավորել է Բրունո Վեբերը: Գիտնականները երկար ժամանակ կարծում էին, որ երբ աստրոցիտները, աստղաձև գլիալ բջիջներ, որոնք նեյրոններն ապահովում են սննդանյութերով, կարգավորում են արյան հոսքը և պահպանում ուղեղի հյուսվածքի առողջությունը, ոչնչանում են, հասուն ուղեղը չի կարողանում ամբողջությամբ փոխարինել դրանք:miragenews+1

Օգտագործելով երկֆոտոնային մանրադիտակ՝ մի քանի շաբաթ շարունակ իրական ժամանակում կենդանի մկների ուղեղը դիտարկելու համար, հետազոտողները վնասված հյուսվածքի եզրերին հայտնաբերել են աստրոցիտների մասնագիտացված խումբ, որոնք ակտիվանում են կորցրած բջիջները վերականգնելու համար: Այս ռեգեներատիվ աստրոցիտները պարզապես չեն բաժանվում. նրանք կատարում են այն, ինչ Վեբերն անվանել է «արտասովոր սխրանք»՝ նոր ձևավորված դուստր բջիջների կորիզներն իրենց երկարացած ելուստների միջով ուղարկելով մեծ հեռավորությունների վրա, որպեսզի վերաբնակեցնեն վնասված տարածքները և վերականգնեն աստրոցիտների ցանցը:news.uzh

Նշանակությունը նյարդաբանական հիվանդությունների համար

Այս բացահայտումները հատկապես կարևոր են այնպիսի վիճակների համար, որոնք կապված են աստրոցիտների կորստի հետ, ինչպիսիք են ուղեղի վնասվածքները և օպտիկոնեյրոմիելիտը (Դևիկի հիվանդություն)՝ հազվադեպ հանդիպող աուտոիմուն հիվանդություն, որի դեպքում օրգանիզմի սեփական հակամարմինները ոչնչացնում են աստրոցիտները: «Մեր հետազոտության արդյունքները բացահայտում են հասուն ուղեղի՝ ինքնավերականգնվելու նախկինում անհայտ ունակությունը: Դրանք նոր ուղիներ են ցույց տալիս աստրոցիտների կորստի հետ կապված հիվանդություններից ապաքինմանը նպաստելու համար»,- ասել է Վեբերը:miragenews+1

Հետազոտողները նաև քարտեզագրել են այն գեներն ու ազդանշանային ուղիները, որոնք ժամանակավորապես ակտիվանում են վերականգնման այս գործընթացում: «Մեզ հաջողվեց բացահայտել բազմաթիվ գեներ և ազդանշանային ուղիներ, որոնք ժամանակավորապես ակտիվանում են վերականգնման ժամանակ: Ապագայում դրանք կարող են ծառայել որպես ելակետեր՝ հիվանդություններից և վնասվածքներից հետո վերականգնողական գործընթացների վրա ազդելու համար»,- նշել է Վեբերը:news.uzh

Զարգացող ոլորտ

Այս հայտնագործությունը լրացնում է հետազոտությունների ավելի լայն շրջանակը, որոնք վերաիմաստավորում են աստրոցիտների դերն ուղեղում: Ժամանակին համարվելով սոսկ օժանդակ բջիջներ, այժմ աստրոցիտներն ավելի ու ավելի են ճանաչվում որպես ուղեղի գործառույթների ակտիվ մասնակիցներ՝ հիշողության գործընթացներից մինչև վնասվածքների վերականգնում: Եթե Ցյուրիխի հետազոտության մեջ հայտնաբերված ռեգեներատիվ մեխանիզմները հնարավոր լինի ընտրողաբար ակտիվացնել մարդկանց մոտ, դրանք կարող են թերապևտիկ նոր ուղիներ բացել վնասված ուղեղի հյուսվածքը վերականգնելու և նյարդաբանական խանգարումներից հետո ապաքինումը բարելավելու համար:thetransmitter+2