Έρευνα: Η εγκεφαλική βλάβη από τη νόσο Αλτσχάιμερ ξεκινά από τους λεμφαδένες

Ένας βασικός παράγοντας που προκαλεί εγκεφαλική βλάβη παρόμοια με εκείνη της νόσου Αλτσχάιμερ δεν ξεκινά από τον ίδιο τον εγκέφαλο, αλλά από τους λεμφαδένες του σώματος, σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύθηκε την Πέμπτη στο περιοδικό Nature Neuroscience. Ερευνητές της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου της Ουάσινγκτον στο Σεντ Λούις διαπίστωσαν σε ποντίκια ότι τα ανοσοκύτταρα που ονομάζονται T-κύτταρα λαμβάνουν «εντολές» από δενδριτικά κύτταρα στους περιφερικούς λεμφαδένες, πριν μεταναστεύσουν στον εγκέφαλο και ενισχύσουν τη νευροεκφύλιση.medicine.washu+1

Το εύρημα αυτό ανοίγει μια ενδεχομένως πιο προσβάσιμη οδό για τη θεραπεία της νόσου Αλτσχάιμερ και των σχετικών ταυοπαθειών: μια οδό που δεν θα απαιτούσε τη διέλευση φαρμάκων από τον αιματοεγκεφαλικό φραγμό.

Οδηγίες από έξω

Τα T-κύτταρα βρίσκονται σε αυξημένα επίπεδα στον εγκέφαλο ασθενών με Αλτσχάιμερ και φαίνεται να συμβάλλουν στη νευροεκφύλιση, αλλά η προέλευσή τους ήταν μέχρι πρότινος ασαφής. Η ομάδα του Πανεπιστημίου της Ουάσινγκτον, με επικεφαλής τον κύριο συγγραφέα Ντέιβιντ Μ. Χόλτζμαν (David M. Holtzman) και τον πρώτο συγγραφέα Χάο Χου (Hao Hu), εντόπισε την ενεργοποίηση των κυττάρων σε έναν συγκεκριμένο τύπο δενδριτικών κυττάρων, γνωστό ως κλασικά δενδριτικά κύτταρα τύπου 1, που βρίσκονται στους λεμφαδένες και όχι στον εγκέφαλο.medicine.washu

Όταν οι ερευνητές εξάλειψαν τα δενδριτικά κύτταρα από τους λεμφαδένες ποντικιών που κανονικά αναπτύσσουν πλέγματα πρωτεΐνης ταυ και νευροεκφύλιση, τα αυξημένα επίπεδα των CD8 T-κυττάρων στον εγκέφαλο εξαλείφθηκαν και η εγκεφαλική βλάβη μειώθηκε θεαματικά, παρόλο που τα επίπεδα των πλεγμάτων της πρωτεΐνης ταυ παρέμειναν αμετάβλητα. Τα ποντίκια διατήρησαν επίσης τις γνωστικές τους ικανότητες.medicalxpress+1

«Υπάρχουν πολλοί τρόποι χειραγώγησης των T-κυττάρων που έχουν μελετηθεί διεξοδικά και αποτελούν εγκεκριμένες θεραπείες για άλλες ασθένειες, αλλά πολλοί από αυτούς δεν έχουν ακόμη εξεταστεί για νευροεκφυλιστικές ασθένειες», δήλωσε ο Χόλτζμαν.medicine.washu

Μια ξεχωριστή ανακάλυψη για την προέλευση της πρωτεΐνης ταυ

Σε μια ξεχωριστή μελέτη που επίσης δημοσιεύθηκε στο Nature Neuroscience, νευροεπιστήμονες του Πανεπιστημίου Κολούμπια ανέφεραν ότι οι πρωτεΐνες ταυ, τα δομικά στοιχεία των πλεγμάτων του Αλτσχάιμερ, συντίθενται αποκλειστικά στους δενδρίτες των νευρώνων και όχι στους άξονες όπως υπέθεταν για καιρό. Χρησιμοποιώντας μια νέα τεχνική απεικόνισης με την ονομασία STARFISH, η ομάδα υπό τον Καπίλ Ραματσαντράν (Kapil Ramachandran) διαπίστωσε ότι το ένα τρίτο της νεοσχηματισμένης πρωτεΐνης ταυ καταστρέφεται μέσα σε λίγα λεπτά από νευροπρωτεασώματα που βρίσκονται δίπλα στα ριβοσώματα που την παράγουν.medicalxpress+1

«Διαπιστώσαμε ότι μια ευάλωτη ποσότητα πρωτεΐνης ταυ παράγεται εξαρχής στους δενδρίτες», δήλωσε ο Ραματσαντράν. «Το ερώτημα είναι τι κρατά συνήθως αυτή την ποσότητα ασφαλή και τι αλλάζει όταν αυτή η προστασία αποτυγχάνει».cuimc.columbia

Προς νέες θεραπείες

Μαζί, οι δύο μελέτες επαναπροσδιορίζουν την πρώιμη βιολογία της νόσου Αλτσχάιμερ. Η ομάδα του Χόλτζμαν ερευνά τώρα αν ο αποκλεισμός της λειτουργίας των δενδριτικών κυττάρων στη μέση ηλικία, ώστε να συμπίπτει με την τυπική έναρξη της εμφάνισης των πλεγμάτων ταυ, είναι τόσο αποτελεσματικός όσο ο αποκλεισμός της από τη γέννηση, όπως στη σημερινή μελέτη. Παράλληλα, η εργασία της ομάδας του Κολούμπια υποδηλώνει ότι η ενίσχυση του μηχανισμού ποιοτικού ελέγχου του νευροπρωτεασώματος θα μπορούσε εξ αρχής να αποτρέψει τη συσσώρευση της λανθασμένα αναδιπλωμένης πρωτεΐνης ταυ σε πλέγματα.cuimc.columbia+1

«Μέχρι πριν από όχι πολύ καιρό, οι περισσότεροι άνθρωποι, συμπεριλαμβανομένου του εαυτού μου, δεν πίστευαν καν ότι η ανοσολογική απόκριση εμπλεκόταν σε νευροεκφυλιστικές ασθένειες που οφείλονται σε συσσώρευση πρωτεϊνών στον εγκέφαλο», δήλωσε ο Χόλτζμαν. «Το γεγονός ότι αυτά τα δενδριτικά κύτταρα εμπλέκονται στη νευροεκφυλιστική νόσο είναι συναρπαστικό. Δείξαμε ότι είναι σημαντικά και ότι αποτελούν πιθανό στόχο για μελλοντική θεραπεία».medicine.washu