კვლევა: ალცჰაიმერით გამოწვეული ტვინის დაზიანება ლიმფურ კვანძებში იწყება

ალცჰაიმერის მსგავსი ტვინის დაზიანების მთავარი მიზეზი არა თავად ტვინში, არამედ ორგანიზმის ლიმფურ კვანძებში იღებს სათავეს, ნათქვამია ხუთშაბათს ჟურნალ Nature Neuroscience-ში გამოქვეყნებულ კვლევაში. სენტ-ლუისში მდებარე ვაშინგტონის უნივერსიტეტის მედიცინის სკოლის მკვლევრებმა თაგვებზე ჩატარებულ კვლევაში დაადგინეს, რომ იმუნური უჯრედები, რომლებსაც T უჯრედებს უწოდებენ, მითითებებს პერიფერიულ ლიმფურ კვანძებში არსებული დენდრიტული უჯრედებისგან იღებენ, სანამ ტვინში გადაინაცვლებენ და ნეიროდეგენერაციას გამოიწვევენ.medicine.washu+1

ეს აღმოჩენა ალცჰაიმერის დაავადებისა და მასთან დაკავშირებული ტაუოპათიების მკურნალობისთვის შესაძლოა უფრო ხელმისაწვდომ გზას ხსნიდეს, რომელსაც არ დასჭირდება მედიკამენტების მიერ ჰემატოენცეფალური ბარიერის გადალახვა.

ინსტრუქციები გარედან

T უჯრედები მაღალი კონცენტრაციით გვხვდება ალცჰაიმერით დაავადებულთა ტვინში და, როგორც ჩანს, ხელს უწყობს ნეიროდეგენერაციას, თუმცა მათი წარმომავლობა მანამდე გაურკვეველი იყო. ვაშინგტონის უნივერსიტეტის ჯგუფმა, წამყვანი ავტორის, დევიდ მ. ჰოლცმანისა და პირველი ავტორის, ჰაო ჰუს ხელმძღვანელობით, უჯრედების გააქტიურება მიადევნა დენდრიტული უჯრედების კონკრეტულ ტიპს, რომელსაც პირველი ტიპის კლასიკურ დენდრიტულ უჯრედებს უწოდებენ და რომლებიც არა ტვინში, არამედ ლიმფურ კვანძებში მდებარეობს.medicine.washu

როდესაც მკვლევრებმა ამოიღეს დენდრიტული უჯრედები იმ თაგვების ლიმფური კვანძებიდან, რომლებსაც ჩვეულებრივ უვითარდებათ ტაუ ცილის გროვები და ნეიროდეგენერაცია, ტვინში CD8 T უჯრედების მომატებული დონე განადგურდა, ხოლო ტვინის დაზიანება მკვეთრად შემცირდა, თუმცა ტაუ ცილის გროვების დონე უცვლელი დარჩა. თაგვებმა ასევე შეინარჩუნეს კოგნიტური უნარები.medicalxpress+1

"არსებობს T უჯრედებით მანიპულირების მრავალი გზა, რომლებიც ფართოდ არის შესწავლილი და დამტკიცებულია სხვა დაავადებების დასამუშავებლად, თუმცა ბევრი მათგანი ჯერ არ გამოუკვლევიათ ნეიროდეგენერაციული დაავადებებისთვის", განაცხადა ჰოლცმანმა.medicine.washu

ცალკეული აღმოჩენა ტაუს წარმოშობის შესახებ

Nature Neuroscience-ში გამოქვეყნებულ კიდევ ერთ კვლევაში, კოლუმბიის უნივერსიტეტის ნეირომეცნიერებმა განაცხადეს, რომ ტაუ ცილები, რომლებიც ალცჰაიმერის გროვების შემადგენელი ნაწილებია, სინთეზირდება მხოლოდ ნეირონის დენდრიტებში და არა აქსონებში, როგორც აქამდე ითვლებოდა. ახალი ვიზუალიზაციის ტექნიკის, STARFISH-ის გამოყენებით, კაპილ რამაჩანდრანის ხელმძღვანელობით მოქმედმა ჯგუფმა დაადგინა, რომ ახლად წარმოქმნილი ტაუს მესამედს წუთებში ანადგურებს ნეიროპროტეასომები, რომლებიც მისი მწარმოებელი რიბოსომების გვერდით მდებარეობს.medicalxpress+1

"ჩვენ აღმოვაჩინეთ, რომ ტაუს მოწყვლადი ჯგუფი თავიდანვე დენდრიტებში წარმოიქმნება", განაცხადა რამაჩანდრანმა. "კითხვა იმაში მდგომარეობს, თუ რა ინარჩუნებს ამ ჯგუფს ჩვეულებრივად უსაფრთხოდ და რა იცვლება, როდესაც ეს დაცვა ირღვევა."cuimc.columbia

ახალი თერაპიებისკენ

ორივე კვლევა ერთად ალცჰაიმერის დაავადების ადრეულ ბიოლოგიას ახლებურად წარმოაჩენს. ჰოლცმანის ჯგუფი ახლა იკვლევს, არის თუ არა საშუალო ასაკში დენდრიტული უჯრედების ფუნქციის დაბლოკვა, ტაუ ცილის გროვების ტიპური დაწყების პერიოდის დასამთხვევად, ისეთივე ეფექტური, როგორც დაბადებიდან დაბლოკვა, როგორც ეს მიმდინარე კვლევაში იყო. იმავდროულად, კოლუმბიის ჯგუფის ნამუშევარი ვარაუდობს, რომ ნეიროპროტეასომის ხარისხის კონტროლის მექანიზმის გაძლიერებამ შესაძლოა ხელი შეუშალოს არასწორად დახვეული ტაუს გროვებად შეკრებას.cuimc.columbia+1

"არც ისე დიდი ხნის წინ, ადამიანების უმეტესობას, მათ შორის მეც, არ ეგონა, რომ იმუნური პასუხი საერთოდ ჩართული იყო ნეიროდეგენერაციულ დაავადებებში, რომლებიც ტვინში ცილის დაგროვებით არის გამოწვეული", განაცხადა ჰოლცმანმა. "ის, რომ ეს დენდრიტული უჯრედები ჩართულია ნეიროდეგენერაციულ დაავადებაში, აღმაფრთოვანებელია. ჩვენ ვაჩვენეთ, რომ ისინი მნიშვნელოვანია და წარმოადგენს პოტენციურ სამიზნეს მომავალი თერაპიისთვის."medicine.washu