Αυξανόμενη απειλή για τα δημόσια οικονομικά της Ευρώπης οι ανασφάλιστες κλιματικές ζημιές

Ο ολοένα και πιο ευμετάβλητος καιρός στην Ευρώπη δημιουργεί ένα αυξανόμενο δημοσιονομικό βάρος που οι κυβερνήσεις δεν μπορούν πλέον να αντιμετωπίζουν ως μια σειρά μεμονωμένων εκτάκτων αναγκών, καθώς οι ανασφάλιστες ζημιές από δασικές πυρκαγιές και πλημμύρες απειλούν να επιβαρύνουν μόνιμα τους ήδη πιεσμένους δημόσιους προϋπολογισμούς.

Ανάλυση που δημοσιεύθηκε την Τρίτη από το Reuters προειδοποιεί ότι, καθώς μόνο το ένα τέταρτο των ζημιών από καταστροφές που συνδέονται με το κλίμα είναι ασφαλισμένο σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση, οι φορολογούμενοι αντιμετωπίζουν αυξανόμενη έκθεση στο κόστος ανοικοδόμησης, σε μια εποχή που οι κυβερνήσεις είναι ήδη αντιμέτωπες με αυξημένες αμυντικές δαπάνες και τις πιέσεις της γήρανσης του πληθυσμού.reuters

Ένα επαναλαμβανόμενο κόστος, όχι μια εξαίρεση

Τα ακραία καιρικά και κλιματικά φαινόμενα προκάλεσαν οικονομικές ζημιές ύψους περίπου 822 δισεκατομμυρίων ευρώ στην ΕΕ μεταξύ 1980 και 2024, σύμφωνα με τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Περιβάλλοντος, με το ένα τέταρτο αυτών των ζημιών να έχει προκληθεί μόλις τα τελευταία τέσσερα χρόνια.moderndiplomacy+1

«Το πρόβλημα είναι ότι γίνονται πιο συχνά», δήλωσε ο Federico Barriga-Salazar, επικεφαλής αξιολόγησης κρατικών αξιογράφων Δυτικής Ευρώπης στον οίκο Fitch. Ο ίδιος σημείωσε ότι οι καταστροφικές πλημμύρες της Ισπανίας το 2024, η χειρότερη πλημμύρα στην Ευρώπη εδώ και πέντε δεκαετίες, συνεπάγονται κόστος ανοικοδόμησης ύψους 0,7 ποσοστιαίων μονάδων του ΑΕΠ, κατανεμημένο μεταξύ 2024 και 2026.reuters

Ο David Zahn, επικεφαλής ευρωπαϊκών τίτλων σταθερού εισοδήματος στη Franklin Templeton, προειδοποίησε ότι ο αντίκτυπος σε ορισμένες χώρες θα μπορούσε να φτάσει το 1% με 2% του ΑΕΠ. «Όσο περισσότερο υπάρχουν αυτοί οι κίνδυνοι, τόσο λιγότερο θα ασφαλίζονται», δήλωσε ο Zahn.reuters

Οι λύσεις παίρνουν μορφή

Αρκετές κυβερνήσεις αναλαμβάνουν ήδη δράση. Η Ελλάδα εξετάζει τρόπους για την ενίσχυση της ασφαλιστικής κάλυψης, παράλληλα με την ενδυνάμωση των υποδομών ύδρευσης και ενέργειας σε τουριστικά κέντρα. Η Πορτογαλία ανακοίνωσε σχέδια για υποχρεωτική ασφάλιση κατοικιών με τη στήριξη ενός ταμείου φυσικών καταστροφών, μετά τις μεγάλες πλημμύρες στις αρχές του 2026.moderndiplomacy+1

Η ΕΚΤ έχει προτείνει ένα κοινό σχήμα δημόσιας και ιδιωτικής αντασφάλισης στην ΕΕ που θα συγκεντρώνει τους ιδιωτικούς κινδύνους φυσικών καταστροφών, υποστηριζόμενο από ένα ταμείο της ΕΕ για τη δημόσια χρηματοδότηση καταστροφών. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναμένεται να παρουσιάσει προτάσεις για την κλιματική ανθεκτικότητα και τη διαχείριση κινδύνων αυτό το φθινόπωρο.reuters+2

Η πολιτική πρόκληση

Η Heather Grabbe, ανώτερη συνεργάτιδα στο Bruegel, δήλωσε ότι οι κυβερνήσεις χρειάζονται πιο συστηματικές ρυθμίσεις από τις έκτακτες δαπάνες. «Όλες οι κυβερνήσεις σε ολόκληρη την Ευρώπη πρέπει να αξιολογήσουν την έκθεσή τους και να καταρτίσουν ολοκληρωμένα σχέδια για τη μείωση των μελλοντικών ζημιών μέσω επενδύσεων προσαρμογής, καθώς και για τον επιμερισμό των κινδύνων σε διασυνοριακό επίπεδο», δήλωσε η Grabbe.reuters

Ο Ισπανός πρωθυπουργός Pedro Sanchez έχει υποστηρίξει ότι οι πράσινες επενδύσεις ύψους 0,1% του ΑΕΠ θα μπορούσαν να αποτρέψουν οικονομικές ζημιές οκταπλάσιες αυτού του ποσού. Ωστόσο, το κατά πόσον οι καύσωνες αυτού του καλοκαιριού θα δημιουργήσουν την πολιτική βούληση για την αποδοχή του αρχικού κόστους παραμένει το κεντρικό ερώτημα που αντιμετωπίζουν οι Ευρωπαίοι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής.reuters