Kuzey Kore’nin nükleer denemeleri uyuyan fayları tetikledi: 1.400’e yakın deprem meydana geldi

Kuzey Kore'nin Mantap Dağı altındaki Punggye-ri sahasında gerçekleştirilen yeraltı nükleer denemeleri, uyuyan fay hatlarını yeniden harekete geçirerek 2008 ile 2025 yılları arasında 1.400'e yakın depreme yol açtı. Science dergisinde Perşembe günü yayınlanan bir araştırmaya göre, sismik aktivite son patlamadan yıllar sonra bile şiddetlenmeye devam ediyor.cnn+1

Chengdu Teknoloji Üniversitesi'nden Xingli Fan ve Güney Kore Pusan Ulusal Üniversitesi'nden Kwang-Hee Kim liderliğindeki araştırma, Çin ve Güney Kore'deki izleme istasyonlarından alınan 17 yıllık sismik verileri analiz etti. Ekip, Mantap Dağı yakınlarında 1.399 adet daha önce fark edilmemiş deprem tespit etti; bu bölge, 1904 ile 2017 yılları arasında 50 kilometrelik bir alanda hiçbir kabuksal depremin kaydedilmediği bir yerdi.sciencealert+1

Durmak Bilmeyen Bir Dağ

Kuzey Kore, 2006 ile 2017 yılları arasında Punggye-ri'de altı yeraltı nükleer denemesi gerçekleştirdi. 3 Eylül 2017'deki son deneme, 100 ila 250 kilotonluk tahmini verimiyle açık ara en güçlüsüydü ve Hiroşima bombası enerjisinin en az 10 katını açığa çıkardı. ABD Jeolojik Araştırmalar Kurumu bunu 6.3 büyüklüğünde bir sismik olay olarak kaydetti.gizmodo+1

Sarsıntıların günler veya haftalar içinde azaldığı tipik patlama sonrası modellerin aksine, Mantap Dağı'ndaki sismik aktivite 2017 denemesinden yaklaşık üç hafta sonra başladı ve o günden beri tırmanışa geçti. Kim, ScienceAlert'e verdiği demeçte, "Patlamadan hemen sonra en güçlü seviyeye ulaşıp sönümlenmek yerine, aktivite birkaç yıl boyunca arttı" dedi.sciencealert

Ekip 955 depremin kesin konumlarını haritalandırdığında, bunların deneme sahasından kuzey-kuzeybatı yönüne uzanan iki paralel fay yapısı boyunca kümelendiğini gördü; bu, patlamaların daha önce kararlı olan kıtasal kabuktaki mevcut kırıkları yeniden harekete geçirdiğinin kanıtıydı.dongascience+1

Uzun Vadeli Sonuçları Olan "Yorgun Bir Dağ"

Araştırmada yer almayan Columbia Üniversitesi sismoloğu Paul Richards, durumu "potansiyel olarak tehlikeli" olarak nitelendirdi ve "Bu daha büyük depremlere yol açacak mı?" sorusunu yöneltti. İki fay yapısından daha uzun olanı yaklaşık 24 kilometre uzanıyor; araştırmacılar, bunun tüm uzunluğu boyunca kırılması durumunda teorik olarak 6.4 büyüklüğünde bir deprem üretebileceğini tahmin ediyor.scientificamerican+1

Chicago Üniversitesi'nden jeofizikçi Sunyoung Park, patlamaların muhtemelen kayaları kırdığını ve su sızması için yollar açtığını, bunun da gözenek basıncını artırarak fayların kaymasını kolaylaştırdığını belirtti; bu, yıllar içinde gelişen bir süreçtir.cnn

İzleme Zorlukları

Bulgular jeolojinin ötesinde sonuçlar doğuruyor. Araştırmacılar, kalıcı sismik aktivitenin "patlamayla ilgili olaylar ile tektonik olaylar arasındaki ayrımı bulanıklaştırabileceği ve atıf yapmayı zorlaştırabileceği" konusunda uyardı; bu, Kapsamlı Nükleer Deneme Yasağı Antlaşması kapsamında doğrulama için bir zorluk teşkil ediyor. Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı, Kuzey Kore'nin Mart 2022'de Punggye-ri'deki deneme tünellerini restore etmeye başladığını bildirdi ve 2025 tarihli bir ABD Savunma İstihbarat Ajansı raporu, sahanın restore edildiğini belirtti.gizmodo+2

Park, "Dünya kabuğunun uzun bir hafızası vardır" dedi.cnn