Kjarnorkutilraunir Norður-Kóreu vöktuðu sofandi misgengi og ollu nærri 1.400 jarðskjálftum

Neðanjarðarkjarnorkutilraunir Norður-Kóreu við Punggye-ri undir Mantap-fjalli hafa vakið upp sofandi misgengi og valdið nærri 1.400 jarðskjálftum á árunum 2008 til 2025. Skjálftavirknin hefur haldið áfram að aukast árum saman eftir síðustu sprenginguna, samkvæmt rannsókn sem birt var á fimmtudag í tímaritinu Science.cnn+1

Rannsóknin, sem leidd var af Xingli Fan við Chengdu-tækniháskólann og Kwang-Hee Kim við Pusan-þjóðháskólann í Suður-Kóreu, greindi 17 ára gögn frá jarðskjálftamælum í Kína og Suður-Kóreu. Rannsakendur fundu 1.399 áður óþekktar jarðskjálftahræringar nærri Mantap-fjalli, en á því svæði höfðu engir jarðskjálftar mælst innan 50 kílómetra radíuss á árunum 1904 til 2017.sciencealert+1

Fjall sem hættir ekki að skjálfa

Norður-Kórea framkvæmdi sex neðanjarðarkjarnorkutilraunir við Punggye-ri á árunum 2006 til 2017. Síðasta tilraunin, þann 3. september 2017, var sú öflugasta með áætlaðan sprengikraft upp á 100 til 250 kílótonn, sem er að minnsta kosti tíföld orka Hiroshima-sprengjunnar. Bandaríska jarðfræðistofnunin mældi hana sem 6,3 stiga skjálfta.gizmodo+1

Ólíkt hefðbundnum mynstrum eftir sprengingar, þar sem skjálftar fjara út á dögum eða vikum, hófst skjálftavirkni við Mantap-fjall um þremur vikum eftir tilraunina 2017 og hefur aukist síðan. „Í stað þess að vera öflugust strax eftir sprenginguna og fjara síðan út, jókst virknin yfir nokkur ár,“ sagði Kim við ScienceAlert.sciencealert

Þegar teymið kortlagði nákvæma staðsetningu 955 jarðskjálfta kom í ljós að þeir raðast meðfram tveimur samsíða misgengjum sem liggja til norð-norðvesturs frá tilraunasvæðinu. Þetta er vísbending um að sprengingarnar hafi endurvakið eldri sprungur í því sem áður var stöðugur jarðskorpuveggur.dongascience+1

„Þreytt fjall“ með langtímaafleiðingum

Paul Richards, jarðskjálftafræðingur við Columbia-háskóla, sem tók ekki þátt í rannsókninni, kallar ástandið „hugsanlega hættulegt“ og spyr: „Mun þetta leiða til enn stærri jarðskjálfta?“ Lengra misgengið er um 24 kílómetrar að lengd; ef það brestur á allri lengdinni áætla vísindamenn að það gæti fræðilega valdið 6,4 stiga jarðskjálfta.scientificamerican+1

Sunyoung Park, jarðeðlisfræðingur við háskólann í Chicago, segir að sprengingarnar hafi líklega brotið upp berg og skapað leiðir fyrir vatn, sem eykur þrýsting í holrýmum og gerir misgengjum auðveldara að hreyfast, ferli sem tekur mörg ár.cnn

Erfiðara eftirlit

Niðurstöðurnar hafa víðtækari þýðingu en bara jarðfræðilega. Vísindamennirnir vara við því að viðvarandi skjálftavirkni „gæti flækt greiningu og gert erfitt að greina á milli sprengingatengdra atburða og náttúrulegra jarðskjálfta“, sem er áskorun fyrir eftirlit með alþjóðlega kjarnorkutilraunabannssáttmálanum. Alþjóðakjarnorkumálastofnunin greindi frá því að Norður-Kórea hafi byrjað að endurbyggja tilraunagöng við Punggye-ri í mars 2022 og skýrsla frá bandarísku leyniþjónustunni árið 2025 staðfesti að svæðið hafi verið endurbyggt.gizmodo+2

„Jarðskorpan hefur langt minni,“ sagði Park.cnn