Δόντια 25.000 ετών αποκαλύπτουν την αρχαιότερη χρήση ναρκωτικών ουσιών

Αρχαία δόντια από το ινδονησιακό νησί Sulawesi προσέφεραν την αρχαιότερη γνωστή απόδειξη συστηματικής χρήσης ναρκωτικών ουσιών, υποδηλώνοντας ότι οι κυνηγοί-τροφοσυλλέκτες πιπίλιζαν ψυχοδραστικούς καρπούς μπέτελ ήδη από πριν από 25.000 χρόνια, χιλιάδες χρόνια πριν οι άνθρωποι ξεκινήσουν τη γεωργία.

Η μελέτη, που δημοσιεύτηκε στις 9 Σεπτεμβρίου στο περιοδικό Science Advances, διεξήχθη υπό την καθοδήγηση του καθηγητή Adam Brumm από το Αυστραλιανό Ερευνητικό Κέντρο για την Ανθρώπινη Εξέλιξη του Griffith University, σε συνεργασία με Ινδονήσιους αρχαιολόγους από το Πανεπιστήμιο Hasanuddin και τον Εθνικό Οργανισμό Έρευνας και Καινοτομίας της Ινδονησίας.sciencedaily+1

Αρχαίες αυλακώσεις αφηγούνται μια ιστορία

Οι ερευνητές εξέτασαν τα σκελετικά κατάλοιπα δύο ενήλικων κυνηγών-τροφοσυλλεκτών που ανακαλύφθηκαν σε διαφορετικές σπηλιές στο Νότιο Sulawesi. Το ένα άτομο, ένας άνδρας που πέθανε σε ηλικία μεταξύ 40 και 50 ετών, έζησε πριν από 25.000 έως 16.000 χρόνια, κατά τη διάρκεια της ψυχρότερης φάσης της τελευταίας εποχής των παγετώνων. Το δεύτερο άτομο, του οποίου το φύλο δεν κατέστη δυνατό να προσδιοριστεί, έζησε πριν από 7.600 έως 6.300 χρόνια.bbc+1

Παρά το γεγονός ότι τους χώριζαν τουλάχιστον 10.000 χρόνια, και τα δύο άτομα παρουσίαζαν ένα εντυπωσιακό κοινό χαρακτηριστικό: βαθιές, στρογγυλεμένες αυλακώσεις στα δόντια τους, οι οποίες δεν μοιάζουν με καμία άλλη μορφή προϊστορικής οδοντικής φθοράς που έχει καταγραφεί. Οι αυλακώσεις συνάδουν με την επαναλαμβανόμενη συγκράτηση και το πιπίλισμα ενός σκληρού, σχεδόν σφαιρικού αντικειμένου, που ταιριάζει στο μέγεθος και το σχήμα ενός ολόκληρου καρπού μπέτελ.theconversation+1

"Αναρωτιόμουν, τι στο καλό έκαναν αυτοί οι άνθρωποι; Είναι σαν κάποιος να είχε ένα τρυπάνι σε σχήμα καραμέλας και να έτριβε το εσωτερικό μέρος του δοντιού", δήλωσε ο Brumm στην εφημερίδα The Guardian.zmescience

Χημική επιβεβαίωση

Η χημική ανάλυση των αρχαίων δοντιών ανίχνευσε αρεκολίνη, το κύριο ψυχοδραστικό αλκαλοειδές στους καρπούς μπέτελ, ενώ δεν βρέθηκαν καθόλου ενώσεις που εμφανίζονται όταν ο καρπός μπέτελ αναμιγνύεται με σβησμένη άσβεστο, επιβεβαιώνοντας ότι αυτά τα άτομα πιπίλιζαν ολόκληρους καρπούς αντί να τους προετοιμάζουν με τον σύγχρονο τρόπο. Για να ελέγξει αν αυτή η μέθοδος θα μπορούσε να προκαλέσει ναρκωτική επίδραση, η ομάδα μούλιασε ολόκληρους καρπούς μπέτελ σε τεχνητό σάλιο και εφάρμοσε το διάλυμα που προέκυψε σε ωάρια βατράχων που είχαν τροποποιηθεί με ανθρώπινους εγκεφαλικούς υποδοχείς. Τα πειράματα επιβεβαίωσαν ότι το πιπίλισμα από μόνο του απελευθερώνει αρκετή αρεκολίνη ώστε να μεταβάλει τη λειτουργία του εγκεφάλου.abc+3

Οι ερευνητές πιστεύουν ότι η πρακτική μπορεί να ξεκίνησε ως μέσο ανακούφισης από τον πόνο. Και τα δύο άτομα υπέφεραν από χρόνια οδοντικά προβλήματα, και η αρεκολίνη έχει αναλγητικές ιδιότητες. Ωστόσο, η συνήθεια δημιούργησε αυτό που ο Brumm περιέγραψε ως "φαύλο κύκλο": το παρατεταμένο πιπίλισμα του καρπού προκάλεσε τόσο βαθιές αυλακώσεις που, σε ένα από τα άτομα, η εσωτερική κοιλότητα του πολφού του δοντιού είχε εκτεθεί πλήρως.livescience+1

Αναθεωρώντας το χρονολόγιο

Προηγουμένως, η παλαιότερη τεκμηριωμένη ένδειξη χρήσης ναρκωτικών ήταν η ζυμωμένη μπίρα που παρασκευαζόταν πριν από περίπου 13.000 χρόνια στη σημερινή περιοχή του Ισραήλ. Η ανακάλυψη στο Sulawesi μεταθέτει αυτό το χρονολόγιο πίσω κατά τουλάχιστον 3.000 χρόνια και ενδεχομένως έως και 12.000 χρόνια.archaeologymag+2

"Αν και δεν είναι ευρέως γνωστή στις δυτικές κοινωνίες, είναι η τέταρτη πιο διαδεδομένη ψυχοδραστική ουσία στον κόσμο, μετά το αλκοόλ, την καφεΐνη και τη νικοτίνη", δήλωσε ο Brumm. Σήμερα, υπολογίζεται ότι 600 εκατομμύρια άνθρωποι μασούν καρπό μπέτελ αναμεμειγμένο με σβησμένη άσβεστο σε όλη τη Νότια και Νοτιοανατολική Ασία και τον Ειρηνικό. Η μελέτη υποδηλώνει ότι αυτό το σύγχρονο έθιμο εξελίχθηκε από την απλούστερη, παλαιότερη πρακτική του πιπιλίσματος του ωμού καρπού, με την προσθήκη σβησμένης ασβέστου να εμφανίζεται πριν από περίπου 4.000 χρόνια.bbc+2

Η Sofia Samper Carro, αρχαιολόγος στο Εθνικό Πανεπιστήμιο της Αυστραλίας, η οποία δεν συμμετείχε στην έρευνα, χαρακτήρισε τα στοιχεία πειστικά. "Είμαι πεπεισμένη ότι ακόμη και παλαιότερα ανθρωποειδή, όπως οι Νεάντερταλ, θα χρησιμοποιούσαν φυσικά φάρμακα για την καταπολέμηση του πόνου και των λοιμώξεων", δήλωσε.abc