25.000 ára gamlar tennur sýna elstu merki um neyslu vímuefna

Fornar tennur frá indónesísku eyjunni Sulawesi hafa gefið af sér elstu þekktu sönnunargögn um reglulega vímuefnaneyslu. Þetta bendir til þess að veiðimenn og safnarar hafi sogið geðvirkar betelhnetur fyrir allt að 25.000 árum, þúsundum ára áður en menn hófu búskap.

Rannsóknin, sem birt var 9. september í tímaritinu Science Advances, var leidd af prófessor Adam Brumm við Australian Research Centre for Human Evolution hjá Griffith University, í samvinnu við indónesíska fornleifafræðinga frá Hasanuddin-háskóla og indónesísku rannsóknar- og nýsköpunarstofnuninni.sciencedaily+1

Fornar skorur segja sögu

Rannsakendur skoðuðu beinagrindur tveggja fullorðinna safnara sem fundust á tveimur mismunandi hellastöðum í Suður-Sulawesi. Annar einstaklingurinn, karlmaður sem lést á aldrinum 40 til 50 ára, var uppi fyrir 25.000 til 16.000 árum á kaldasta skeiði síðustu ísaldar. Hinn, sem ekki var hægt að greina kyn á, var uppi fyrir 7.600 til 6.300 árum.bbc+1

Þrátt fyrir að vera aðskildir um að minnsta kosti 10.000 ár áttu báðir einstaklingarnir eitt sameiginlegt: djúpar, ávalar skorur í tönnunum, sem eru ólíkar öllum áður skráðum tegundum af tannsliti frá forsögulegum tíma. Skorurnar samræmast því að hafa ítrekað haldið á og sogið harðan, nokkurn veginn kúlulaga hlut, sem passar við stærð og lögun heillar betelhnets.theconversation+1

"Ég hugsaði með mér, hvað í ósköpunum voru þetta fólk að gera? Þetta er eins og einhver hafi verið með borhaus í laginu eins og sælgætiskúla og slitið niður innri hluta tanna," sagði Brumm við The Guardian.zmescience

Efnafræðileg staðfesting

Efnafræðileg greining á fornu tönnunum leiddi í ljós arekólín, helsta geðvirka alkalóíðann í betelhnetum, en engin merki fundust um þau efnasambönd sem myndast þegar betelhnetum er blandað saman við slökkt kalk. Þetta staðfestir að einstaklingarnir soguðu heilar hnetur frekar en að undirbúa þær á nútímalegan hátt. Til að prófa hvort þessi aðferð gæti haft vímuefnaáhrif, bleytti teymið heilar betelhnetur í gervimunnvatni og bar lausnina á froskaeggjafrumur sem voru hannaðar með mannaheila-viðtökum. Tilraunirnar staðfestu að sogið eitt og sér losar nóg af arekólíni til að breyta heilastarfsemi.abc+3

Rannsakendur telja að iðkunin gæti hafa byrjað sem verkjastilling. Báðir einstaklingarnir þjáðust af langvinnum tannvandamálum og arekólín hefur verkjastillandi eiginleika. En venjan skapaði það sem Brumm lýsti sem "vonda hringrás": langvarandi sog olli svo djúpum skorum að hjá öðrum einstaklingnum var tannkvikan orðin alveg opin.livescience+1

Tímalínan endurskrifuð

Áður voru elstu skráðu sönnunargögnin um vímuefnaneyslu gerjaður bjór sem bruggaður var fyrir um 13.000 árum í því sem nú er Ísrael. Uppgötvunin á Sulawesi færir þá tímalínu aftur um að minnsta kosti 3.000 ár og hugsanlega allt að 12.000 ár.archaeologymag+2

"Þótt það sé lítið þekkt í vestrænum samfélögum, er þetta fjórða mest notaða geðvirka efni í heimi, á eftir áfengi, koffíni og nikótíni," sagði Brumm. Í dag tyggja áætlað 600 milljónir manna betelhnetur blandaðar með slökktu kalki um Suður- og Suðaustur-Asíu og Kyrrahafið. Rannsóknin bendir til þess að þessi nútímahefð hafi þróast frá einfaldari og eldri iðkun að sjúga hráa hnetuna, en að slökktu kalki hafi verið bætt við fyrir um 4.000 árum.bbc+2

Sofia Samper Carro, fornleifafræðingur við Australian National University sem tók ekki þátt í rannsókninni, kallaði sönnunargögnin sannfærandi. "Ég er sannfærð um að enn eldri manntegundir, eins og Neanderdalsmenn, hafi notað náttúruleg úrræði til að berjast gegn verkjum og sýkingum," sagði hún.abc