IEA hvetur til stefnumótandi gasbirgða þegar verð í Evrópu nær hámarki árið 2023

Gasverð í Evrópu hækkaði í hæstu hæðir síðan snemma árs 2023 á miðvikudag þegar Alþjóðaorkumálastofnunin (IEA) hvatti stjórnvöld til að byggja upp stefnumótandi gasbirgðir og varaði við því að birgðastaða álfunnar væri hættulega lág fyrir veturinn.

Hollenski TTF-samningurinn, sem er viðmiðunarverð fyrir heildsölu á gasi í Evrópu, fór yfir 79 evrur á megavattstund á miðvikudagsmorgun. Hækkunin skýrist af margra mánaða truflunum á flutningum á fljótandi jarðgasi (LNG) um Hormuz-sund vegna átaka milli Bandaríkjanna og Írans. Neðanjarðargeymslur fyrir gas í ESB eru aðeins 67% fullar, sem er langt undir 80% markinu sem náðist á sama tíma í fyrra samkvæmt gögnum frá Gas Infrastructure Europe. Birgðastaðan í Þýskalandi er enn lakari, eða 53% þann 1. september, sem er versta staða í 15 ár.euronews+3

IEA kallar eftir nýrri nálgun

Í skýrslu sinni um varakerfi fyrir gas og sveigjanleika sem kom út á miðvikudag hélt IEA því fram að stjórnvöld ættu að horfa framhjá stífum geymslukröfum og þróa frekar stefnumótandi birgðir sem haldið er utan viðskiptamarkaðarins og aðeins notaðar í neyðartilvikum. Nokkur ESB-ríki, þar á meðal Ítalía, Pólland og Spánn, viðhalda nú þegar innlendum stefnumótandi gasbirgðum, með áætluðum 12 milljörðum rúmmetra í geymslu innan sambandsins árið 2025, sem nemur um 3,5% af árlegri neyslu.euronews

Stofnunin sagði að stjórnvöld ættu að kanna möguleika á samræmingu birgða á vettvangi ESB eða á alþjóðavettvangi og nefndi jafnvel möguleikann á að geyma 10 til 15 milljarða rúmmetra af gasi í Úkraínu þegar aðstæður leyfa. Aðrar tillögur fela í sér notkun eldri LNG-skipa sem tímabundnar fljótandi geymslur og gerð sameiginlegra samninga um að beina LNG-farmi annað þegar skortur kemur upp.euronews

Framboðsvandi dýpkar

Birgðaskorturinn endurspeglar margvíslegar truflanir á framboði. Lokun Hormuz-sunds, sem áður flutti um 20% af heimsverslun með LNG, hefur stöðvað flutninga í nokkra mánuði. Á sama tíma ollu verkföll í mars alvarlegum skemmdum á tveimur LNG-framleiðslueiningum í Ras Laffan-samstæðunni í Qatar, sem dró úr árlegri afkastagetu um 17 milljarða rúmmetra, eða um 17% af LNG-útflutningi Qatar, og er búist við að viðgerðir taki þrjú til fimm ár.euronews

Greiningaraðilar hjá Goldman Sachs The Goldman Sachs Group, Inc. ↘ 0.36% hafa áætlað að ef útflutningur frá Miðausturlöndum eykst aðeins hægt, gæti TTF-verðið í desember 2026 þurft að fara yfir 100 evrur á megavattstund til að laða nægilegt LNG til Evrópu.euronews

Til að bæta gráu ofan á svart varaði Endurskoðunarréttur Evrópu á miðvikudag við því að áætlun ESB um að hætta notkun rússneskrar orku væri að „fara úr skorðum“, en aðildarríkin hafa aðeins skuldbundið sig til 54,3 milljarða evra af þeim 300 milljörðum sem framkvæmdastjórn Evrópusambandsins taldi nauðsynlega. Endurskoðendurnir bentu á að brotthvarf ESB frá rússnesku gasi, sem felur í sér algjört bann við innflutningi á rússnesku LNG frá 1. janúar 2027, eigi sér stað á viðkvæmum tíma.unn+1

Áhætta í vetur og þrýstingur á vexti

Orkukreppan hefur nú þegar áhrif á hagkerfið í heild. Verðbólga á evrusvæðinu mældist 3,3% í ágúst, að miklu leyti vegna hærri orkukostnaðar, og markaðir gera ráð fyrir að Seðlabanki Evrópu hækki vexti um fjórðung úr prósentustigi á fimmtudag, sem myndi hækka innlánavexti bankans í 2,5%. Fjárfestar hafa einnig selt evrópsk skuldabréf vegna áhyggna af því að hátt orkuverð muni halda verðbólgu og lántökukostnaði háum lengur en áætlað var.euronews

Samkvæmt Oxford Economics er gasneysla í ESB enn 15% til 20% undir stigi ársins 2021, sem þýðir að álfan getur starfað með minni birgðir, en á kostnað aukinnar háðar þess að LNG-innflutningur í vetur berist á réttum tíma og í nægilegu magni.euronews