კლიმატის დაუზღვეველი ზარალი ევროპის საჯარო ფინანსებს სულ უფრო მეტ საფრთხეს უქმნის

ევროპაში ამინდის მზარდი არასტაბილურობა სულ უფრო დიდ ფისკალურ ტვირთს ქმნის, რომელსაც მთავრობები ვეღარ განიხილავენ როგორც იზოლირებულ საგანგებო შემთხვევებს. ტყის ხანძრებისა და წყალდიდობებისგან გამოწვეული დაუზღვეველი ზარალი მუდმივ საფრთხედ იქცევა ისედაც მწირ საჯარო ბიუჯეტებისთვის.

სამშაბათს Reuters-ის მიერ გამოქვეყნებული ანალიზი გვაფრთხილებს, რომ ვინაიდან ევროკავშირში კლიმატთან დაკავშირებული კატასტროფების ზარალის მხოლოდ მეოთხედია დაზღვეული, გადასახადის გადამხდელებს აღდგენითი სამუშაოების სულ უფრო დიდი ხარჯების გაღება მოუწევთ. ეს ხდება იმ ფონზე, როდესაც მთავრობებს ისედაც უწევთ თავდაცვის ხარჯების ზრდასთან და მოსახლეობის დაბერებით გამოწვეულ წნეხთან გამკლავება.reuters

A Recurring Cost, Not a One-Off

ევროპის გარემოსდაცვითი სააგენტოს მონაცემებით, 1980 წლიდან 2024 წლამდე ამინდთან და კლიმატთან დაკავშირებულმა ექსტრემალურმა მოვლენებმა ევროკავშირში დაახლოებით 822 მილიარდი ევროს ეკონომიკური ზარალი გამოიწვია, საიდანაც მეოთხედი მხოლოდ ბოლო ოთხი წლის განმავლობაში დაფიქსირდა.moderndiplomacy+1

„პრობლემა ის არის, რომ ეს მოვლენები სულ უფრო ხშირად მეორდება“, განაცხადა ფედერიკო ბარიგა-სალაზარმა, Fitch-ის დასავლეთ ევროპის სუვერენული რეიტინგების განყოფილების ხელმძღვანელმა. მან აღნიშნა, რომ ესპანეთში 2024 წლის დამანგრეველი წყალდიდობა, რომელიც ბოლო ხუთი ათწლეულის განმავლობაში ევროპაში ყველაზე მასშტაბური იყო, 2024-2026 წლებში მშპ-ის 0.7 პროცენტული პუნქტის ტოლფას აღდგენით ხარჯებს მოითხოვს.reuters

დევიდ ზანმა, Franklin Templeton-ის ევროპული ფიქსირებული შემოსავლების განყოფილების ხელმძღვანელმა, გააფრთხილა, რომ ზოგიერთ ქვეყანაზე გავლენამ შესაძლოა მშპ-ის 1%-დან 2%-მდე მიაღწიოს. „რაც უფრო იზრდება ეს რისკები, მით უფრო ნაკლებად ხდება მათი დაზღვევა“, აღნიშნა ზანმა.reuters

Solutions Take Shape

რამდენიმე მთავრობა უკვე მოქმედებს. საბერძნეთი სწავლობს გზებს სადაზღვევო დაფარვის გასაზრდელად, პარალელურად კი ტურისტულ ცენტრებში წყლისა და ენერგეტიკული ინფრასტრუქტურის გაძლიერებას ცდილობს. პორტუგალიამ გამოაცხადა გეგმები საცხოვრებელი სახლების სავალდებულო დაზღვევის შესახებ, რომელსაც მხარს დაუჭერს სტიქიური უბედურებების ფონდი, რაც 2026 წლის დასაწყისში მომხდარ დიდ წყალდიდობებს მოჰყვა.moderndiplomacy+1

ევროპის ცენტრალურმა ბანკმა (ECB) წარადგინა წინადადება ევროკავშირის ერთობლივი საჯარო-კერძო რეინსურანსის სქემის შესახებ, რომელიც გააერთიანებს კერძო სტიქიური უბედურებების რისკებს და რომელსაც მხარს დაუჭერს ევროკავშირის ფონდი საჯარო კატასტროფების დასაფინანსებლად. მოსალოდნელია, რომ ევროკომისია კლიმატისადმი მდგრადობისა და რისკების მართვის შესახებ წინადადებებს ამ შემოდგომაზე წარადგენს.reuters+2

The Political Challenge

ჰეზერ გრაბემ, Bruegel-ის უფროსმა მკვლევარმა, განაცხადა, რომ მთავრობებს სჭირდებათ უფრო სისტემური მიდგომა, ვიდრე უბრალოდ საგანგებო ხარჯების გაღებაა. „ევროპის ყველა მთავრობამ უნდა შეაფასოს საკუთარი რისკები და შეიმუშაოს ყოვლისმომცველი გეგმები მომავალი ზარალის შესამცირებლად ადაპტაციური ინვესტიციების მეშვეობით, ასევე მოახდინოს რისკების გაერთიანება საზღვრებს გარეთ“, განაცხადა გრაბემ.reuters

ესპანეთის პრემიერ-მინისტრმა პედრო სანჩესმა განაცხადა, რომ მშპ-ის 0.1%-ის ღირებულების მწვანე ინვესტიციებს შეუძლია თავიდან აიცილოს რვაჯერ მეტი ეკონომიკური ზარალი. თუმცა, გამოიწვევს თუ არა ამ ზაფხულის სიცხის ტალღები პოლიტიკურ ნებას წინასწარი ხარჯების გასაღებად, კვლავ მთავარ კითხვად რჩება ევროპელი პოლიტიკოსებისთვის.reuters