Orta Doğu’da arz daralırken Asyalı rafineriler Dubai petrolünü 100 dolara yaklaştırdı

Pekin'in 2018'den bu yana üç devlet petrol devi: Sinopec China Petroleum & Chemical Corporation, PetroChina ve CNOOC etrafında inşa ettiği enerji güvenliği mimarisi, bugüne kadarki en zorlu sınavıyla karşı karşıya. Ham petrol fiyatlarının varil başına 100 doları aşması ve Asyalı rafinerilerin arz bulmak için yarışmasıyla birlikte, Çin'in devlet güdümlü petrol stratejisinin maliyetleri ve faydaları net bir şekilde ortaya çıkıyor.

Daralan Arz Ortamında Alım Çılgınlığı

Hindistan ve Çinli rafineriler, eylül ayı başında Orta Doğu ham petrolünün spot alımlarını hızla artırırken, Indian Oil Corp. ve PetroChina en agresif alıcılar arasında yer aldı. Dubai gösterge vadeli işlemleri varil başına neredeyse 100 dolara yükselerek Mayıs 2026'dan bu yana en yüksek seviyeye ulaşırken, Brent petrol 9 Eylül'de Mayıs sonundan bu yana en yüksek kapanışı gerçekleştirerek 101 doların üzerinde karar kıldı. Umman ve Abu Dabi'nin Murban ham petrolünün fiziki primleri de buna paralel olarak yükseldi: Murban, Doğu Asya'ya teslimat için Dubai petrolüne kıyasla varil başına 30 dolardan fazla prim yaptı.energiesmedia+1

Arz sıkıntısı, doğrudan Şubat 2026'nın sonlarında patlak veren ABD-İsrail-İran çatışmasına ve Tahran'ın ardından Hürmüz Boğazı'nı kapatmasına dayanıyor. Ağustos ayı sonlarında boğazdaki tanker saldırıları kargo akışını daha da aksatırken, Suudi ham petrol ihracatı 2017 başlarına kadar uzanan kayıtlardaki en düşük seviyeye geriledi. Güney Koreli ve Japon alıcılar, Çinli ve Hintli rafinerilerle birlikte Basra Körfezi'ndeki kısıtlı variller için rekabet ederek talep baskısını daha da artırıyor.energypolicy.columbia+2

Çin'in Stratejik Tamponu

Çin, bu kesintiye çoğu ülkeden daha iyi hazırlanmıştı. Kriz başladığında ülkenin elinde, yaklaşık yedi aylık net ithalatı karşılamaya yetecek kadar, kabaca 1,4 milyar varil petrol stoku bulunuyordu. Pekin, çatışma öncesinde alımlarını hızlandırmış ve Ocak-Şubat 2026 döneminde ithalatını yıllık bazda %16 artırmıştı; çatışmalar başladıktan sonra ise ithalatı hızla düşürdü ve işlenmiş ürün ihracatını yasakladı.brookings+1

Ancak Pekin'in tüketicileri korumak için uyguladığı yurt içi fiyat tavanı, rafineri marjlarını sınırladı. Uluslararası petrol şirketleri ikinci çeyrekte rekor kârlar açıklarken, Çinli devler arz istikrarı adına fiyat şokunun bir kısmını üstlendi. Sinopec ve PetroChina, maliyetli kara sahalarından yurt içi üretimi desteklemek için yalnızca kârların haklı çıkarabileceğinin ötesinde harcamalar yapmaya devam etti.energynews

Karışık Ama Beklentilerin Üzerinde Sonuçlar

2026'nın ilk yarısına ilişkin sonuçlar, marj baskılarına rağmen üç büyük şirketin beklentileri aştığını gösterdi. PetroChina, yıllık %22 artışla 103,9 milyar RMB net kâr bildirdi; CNOOC %23,4 artışla 85,8 milyar RMB ve Sinopec %19,3 artışla 25,6 milyar RMB kâr açıkladı. Her üç şirket de ara temettü dağıtacağını duyurdu. Yine de Sinopec'in ikinci çeyrek kazançları, rafineri fiyat tavanının olumsuz etkisiyle bir önceki çeyreğe göre %50 düştü.moomoo+2

Çinli alıcıların artık Brezilya, Kanada, Arjantin ve hatta İngiltere'nin Kuzey Denizi gibi uzak bölgelerden ham petrol tedarik etmesi, bu mücadelenin Pekin'in enerji stratejisinin hem erişimini hem de sınırlarını vurguladığını gösteriyor: kârlılıktan ziyade dayanıklılık için tasarlanmış ve şu anda gerçek zamanlı olarak test edilen bir çerçeve.energiesmedia