Küresel kriz derinleşiyor: Avrupa’da motorin fiyatları jet yakıtını aştı

Hürmüz Boğazı'ndaki ablukanın Orta Doğu'dan gelen yakıt akışını kesmesi ve Rusya'nın, Ukrayna'nın rafinerilerine yönelik saldırılarına yanıt olarak ihracatı büyük ölçüde azaltmasıyla, küresel motorin piyasası birden fazla bölgede eş zamanlı yaşanan arz kesintilerinin yükü altında eziliyor.

Bloomberg tarafından derlenen ve Moneycontrol tarafından aktarılan Vortexa Ltd. verilerine göre, Rusya'nın motorin ve gazyağı ihracatı Ağustos ayının ilk yedi gününde, geçen yılın sonundaki günlük bir milyon varilin üzerindeki seviyeden sadece 80.000 varile düştü. Bu sert düşüş, Ukrayna'nın insansız hava aracı (İHA) saldırılarının kritik rafineri altyapısına zarar vermesinin ardından Moskova'nın Temmuz başında aldığı motorin ihracatını yasaklama kararını takip ediyor. Söz konusu yasak, 30 Temmuz'da yayımlanan bir kararnameyle Ocak 2027'ye kadar uzatılmıştı.moneycontrol+2

Sadece Ham Petrol Değil, Bir Rafineri Sorunu

Motorin krizi, halihazırda gergin olan küresel enerji piyasasını daha da zorlaştırıyor. ABD ile İran arasındaki daha geniş çaplı çatışmanın bir parçası olan Hürmüz Boğazı ablukası, küresel akıştan günde yaklaşık 14 milyon varil ham petrolü çekmiş durumda. Ancak analistler, motorin gibi işlenmiş ürünler üzerindeki dolaylı etkilerin, ham petrol eksikliğinin kendisinden çok daha fazla zarar verdiğini belirtiyor.bipartisanpolicy

"Dünyada petrol tükenmiyor; ham petrolü motorine dönüştürmek için gereken rafineri kapasitesi ve esnekliği yetersiz kalıyor," dedi CFA Yash Jain, Moneycontrol tarafından aktarıldığı üzere. Amerika Birleşik Devletleri'nde, motorin ve kalorifer yakıtını içeren distilat yakıt stokları 31 Temmuz itibarıyla 107,2 milyon varil seviyesinde gerçekleşerek son otuz yılın en düşük mevsimsel seviyesine geriledi.moneycontrol

Reuters'ın 13 Ağustos tarihli haberine göre, Avrupa'da motorin kargoları bir yılı aşkın süredir ilk kez jet yakıtından daha pahalıya mal oluyor. Kıta, Orta Doğu'dan gelen ve kesintiye uğrayan jet yakıtı sevkiyatlarının yerini doldururken bile alternatif motorin tedarik etmekte zorlanıyor.reuters

Sıkışık Piyasaların Kapısında Kış Beliriyor

Arz daralması kritik bir dönemde gerçekleşiyor. Kuzey Yarımküre'de kışa doğru ilerlerken, ısınma ihtiyaçları ve tarım döngülerinin etkisiyle motorin talebi genellikle artış gösterir. Uluslararası Enerji Ajansı, bu geniş çaplı kesintiyi tarihindeki en büyük arz şoku olarak nitelendirdi ve buna yanıt olarak acil durum petrol stoklarının serbest bırakılmasını koordine etti.iea

Enrich Money'nin kurucusu ve CEO'su Ponmudi R, krizin sadece pompa fiyatlarıyla sınırlı kalmadığı konusunda uyardı. Moneycontrol'e konuşan Ponmudi R, "Kamyonlar neredeyse her temel ürünü taşıyor; tarım, inşaat ve sanayi sektörlerinin de doğrudan veya dolaylı olarak motorine bağımlılığı var. Dolayısıyla yüksek motorin maliyetleri, taşımacılıktan gıda fiyatlarına ve nihayetinde tüketici enflasyonuna yavaşça yansıyabilir," dedi.moneycontrol

Ukrayna'nın Rus enerji altyapısını hedef alan İHA saldırılarının (14 Ağustos'ta bildirilen Ust-Luga ihracat terminaline yönelik saldırı dahil) devam etmesi ve Hürmüz ablukasına yönelik bir çözümün ufukta görünmemesi nedeniyle analistler, motorin piyasalarının önümüzdeki aylarda da yapısal olarak sıkışık kalmaya devam edeceğini öngörüyor.whalesbook