Kongo’da Ebola’nın yayılımı ilk kez cep telefonu verileriyle izleniyor

Demokratik Kongo Cumhuriyeti'nin doğusundaki Ebola salgınıyla mücadele eden sağlık yetkilileri, nüfus hareketlerini haritalandırmak ve virüsün bir sonraki aşamada nerede ortaya çıkabileceğini tahmin etmek için anonimleştirilmiş cep telefonu verilerini kullanmaya başladı. Bu yöntem, daha önce hiçbir Ebola müdahalesinde kullanılmamıştı. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) ve İsveç merkezli kar amacı gütmeyen kuruluş Flowminder, çarşamba günü bu çalışmanın detaylarını paylaştı.reuters+1

Bu yaklaşım, yetkililerin DSÖ tarafından kayıtlara geçen en hızlı yayılan Ebola salgını olarak tanımlanan durumu kontrol altına almakta zorlandığı bir dönemde geldi. Kongo hükümetinin 1 Eylül itibarıyla açıkladığı verilere göre, salgının ilan edildiği 15 Mayıs'tan bu yana 6.250'den fazla kişi enfekte oldu ve 3.039 kişi yaşamını yitirdi.cdc+1

Takip Sistemi Nasıl Çalışıyor?

Flowminder, Kongo'nun en büyük telekomünikasyon sağlayıcısı olan ve verileri ücretsiz olarak sunan Vodacom tarafından işletilen şebeke antenlerine cep telefonları bağlandığında oluşan toplu ve anonimleştirilmiş kayıtları alıyor. Araştırmacılar bu kayıtları, nüfusun farklı bölgeler arasında nasıl seyahat ettiğini tahmin etmek için kullanıyor ve Flowminder kurucusu Linus Bengtsson'un ifadesiyle "enfekte kişilerin nasıl hareket ettiğine dair bir öngörücü" oluşturuyor.reuters

Geleneksel risk değerlendirmeleri, bir virüsün çevre bölgelere doğru dışa doğru yayıldığını varsayar. Mobilite verileri ise coğrafi olarak uzak olsalar bile hangi yerlerin seyahat alışkanlıklarıyla gerçekte birbirine bağlı olduğunu ortaya koyuyor. Madencilik ve ticaretin tetiklediği Ituri eyaletindeki yoğun nüfus hareketlerine atıfta bulunan DSÖ Sağlık Acil Durumları Programı epidemiyoloji ve analiz sorumlusu Olivier Le Polain, "Bu bize risk konusunda daha hassas bir anlayış kazandırıyor" dedi.medicaldaily+1

İlk Sonuçlar ve Kinşasa Riski

Flowminder'ın haziran ayı başlarında yayınlanan ilk analizi, salgının ilk görüldüğü üç bölgede (Bunia, Mongbwalu ve Rwampara) vakit geçiren kişilerin daha sonra nerelere seyahat ettiğini takip etti. Haziran sonu itibarıyla, bu bölgelerden en yoğun yolcu akışını alan 10 destinasyonun tamamında doğrulanmış Ebola vakaları bildirildi.flowminder+1

Bu yöntem, Kongo'nun doğusu ile batısını birbirine bağlayan Kongo Nehri üzerindeki önemli bir ulaşım merkezi olan Kisangani'ye özel bir dikkat çekti. Le Polain, verilerin haziran ortası itibarıyla salgının Kisangani'ye beklenenden daha hızlı ulaşabileceğini gösterdiğini ve burada ilk vakalar tespit edilmeden önce operasyonların güçlendirildiğini belirtti.reuters+1

Daha yakın tarihli analizler, Kisangani ile Kongo'nun başkenti Kinşasa arasındaki bağlantılara dikkat çekti. Kisangani ile en çok bağlantısı olan 50 bölgeden 15'i Kinşasa eyaletindeydi. DSÖ, haziran sonlarında sunulan bir modelleme çalışmasında, eylül sonuna kadar Kinşasa'da bir vaka tespit edilme olasılığını yüzde 70 olarak tahmin etmişti.who+1

Kapsamdaki Eksiklikler

Yöntemin belirgin sınırlılıkları bulunuyor. Yalnızca Kongo şebekelerinden yararlanıyor ve bu da uluslararası yayılım riskinin en yüksek olduğu sınır ötesi hareketliliğin sadece kısmi bir tablosunu sunuyor. Ayrıca tek bir operatöre dayanıyor; Vodacom yaklaşık yüzde 35'lik bir pazar payına sahip, bu da rakip şebekelerdeki hareketlerin analizde görünmemesine neden oluyor. Flowminder ve BM yetkilileri, diğer operatörlerle de anlaşmalar sağlamak için çalışmaların sürdüğünü belirtiyor.reuters+1

Kongo'nun 17. salgını olan bu dalgaya, onaylanmış bir aşısı veya tedavisi bulunmayan Bundibugyo Ebola türü neden oluyor; bu durum, Zaire türünün yol açtığı önceki salgınlardan kritik bir fark teşkil ediyor.doctorswithoutborders+1