Karadeniz’de sevkiyat tıkandı: Buğday ithalatçıları ABD ve Avustralya’ya yöneldi

Karadeniz liman altyapısına yönelik tırmanan Rus saldırılarının, yoğun hasat döneminde Ukrayna'nın ihracatını felç etmesi ve gösterge vadeli işlem fiyatlarını son üç yılın zirvesine yaklaştırması üzerine küresel buğday ithalatçıları alternatif tahıl tedariki sağlamak için harekete geçti.

Reuters'ın 21 Ağustos tarihli haberine göre, Asya, Kuzey Afrika ve Orta Doğu'daki büyük alıcılar, yüksek fiyat primlerine rağmen açığı kapatmak için Amerika Birleşik Devletleri, Avustralya ve Arjantin'e yöneliyor. Chicago Emtia Borsası CME Group Inc. ↗ 1.52% üzerindeki buğday gösterge vadeli işlemleri Temmuz başından bu yana %17'den fazla artış gösterdi.english.nv+1

Genişleyen Tedarik Krizi

Aksaklıklar, Ukrayna'nın Temmuz başında Rus bağlantılı gemileri hedef alan MoLoChKa Operasyonu'nu başlatması ve ardından 12 Ağustos'ta Rusya'nın Novorossiysk limanındaki tahıl terminallerine düzenlenen büyük bir insansız hava aracı saldırısıyla başladı. Rusya, Ukrayna limanlarına ve ticari gemilerine yönelik saldırılarını yoğunlaştırarak karşılık verdi ve bu durum armatörlerin Ukrayna limanlarına uğrak yapmayı askıya almalarına neden oldu.marinelink+1

Reuters'a göre, Ukrayna'nın tahıl ihracatı Ağustos ayının ilk iki haftasında geçen yılın aynı dönemine kıyasla yaklaşık %75 oranında düştü. Ukrayna Merkez Bankası, ülkenin 1 ile 18 Ağustos arasında sadece 900.000 ton tarım ürünü ihraç edebildiğini bildirdi: bu miktar normal kapasitenin yalnızca %31'ine denk geliyor. Financial Times, yaşanan aksaklıkların küresel tahıl arzını 86 milyon ton, yani küresel ihracatın yaklaşık %17'si kadar azaltabileceğini aktardı.reuters+2

Temmuz ile Eylül ayları arasında Asyalı un üreticisi şirketler, toplam ithalat taleplerinin %30 ila %50'sini oluşturan yaklaşık 2 ila 2,5 milyon metrik ton Karadeniz buğdayı sipariş etmişti. Bu sevkiyatların riske girmesiyle alıcılar çok daha yüksek maliyetlerle karşı karşıya kaldı: Karadeniz buğdayı ton başına 260 ile 280 dolar arasında işlem görürken, Asya limanlarına teslim edilen Amerikan buğdayı 305 dolardan, Avustralya Premium White buğdayı ise 315 ile 320 dolardan alıcı buluyor.english.nv+1

Hassas Ülkeler ve Sınırlı Alternatifler

Mısır, 2026'nın ilk yarısında ithal ettiği buğdayın %82'sinden fazlasını Ukrayna ve Rusya'dan tedarik ederken, Endonezya Temmuz ile Eylül dönemi için bölgeden yaklaşık 600.000 tonluk sözleşme bağlamıştı. Cezayir, Bangladeş, Ürdün, Tayland ve Vietnam da Karadeniz sevkiyatlarına yüksek derecede bağımlı kalmayı sürdürüyor.english.nv+1

MarineLink tarafından bildirilen nakliye verilerine göre, küresel tahıl sevkiyatları son beş haftada Karadeniz ihracatındaki %26'lık düşüşün etkisiyle yıllık bazda %8 geriledi. Ukrayna'nın ticari gemilere yönelik saldırıları durdurma yönündeki teklifi Rusya tarafından reddedildi ve bu durum yakın vadede toparlanma umutlarını azalttı.marinelink

Ukrayna'da İç Piyasaya Yansımalar

Yaşanan felç durumu, Ukrayna iç piyasasındaki tahıl fiyatlarını üç kat düşürerek ton başına yaklaşık 3.000 Grivna'ya (72 dolar) geriletti. Ukrayna Tarım Konseyi, Başbakan Serhii Koretskyi'ye acil bir çağrıda bulunarak terminal aksaklıklarının ve fırlayan yakıt maliyetlerinin tarım üreticileri arasında yaygın bir iflas riski yarattığı uyarısında bulundu. Ukrayna, 2026/2027 sezonu için tahıl ihracatı tahminini %12 düşürerek 38 ila 40 milyon metrik tona geriletti.komersant+1

Tarım Politikası Bakanı Taras Vysotsky, en elverişli koşullarda bile alternatif demiryolu, karayolu ve Tuna nehri rotalarının Ukrayna'nın yıllık tarım ihracatının yalnızca %45 ila %50'sini karşılayabileceğini kabul etti.komersant