ხორბლის იმპორტიორები შავი ზღვის დარტყმების ფონზე აშშ-სა და ავსტრალიას მიმართავენ

ხორბლის გლობალური იმპორტიორები მარცვლეულის ალტერნატიული წყაროების მოძიებას ცდილობენ, რადგან შავი ზღვის პორტების ინფრასტრუქტურაზე რუსეთის გაძლიერებულმა დარტყმებმა მოსავლის აღების პიკის პერიოდში უკრაინული ექსპორტი პარალიზებული გახადა და ეტალონური ფიუჩერსები თითქმის სამი წლის მაქსიმუმამდე აიყვანა.

Reuters-ი 21 აგვისტოს იუწყებოდა, რომ მსხვილი მყიდველები აზიიდან, ჩრდილოეთ აფრიკიდან და ახლო აღმოსავლეთიდან დეფიციტის დასაფარად აშშ-ს, ავსტრალიასა და არგენტინას მიმართავენ, თუმცა ბევრად მაღალ ფასად. ჩიკაგოს სასაქონლო ბირჟაზე (CME Group Inc. ↘ 4.73%) ხორბლის ეტალონური ფიუჩერსები ივლისის დასაწყისიდან 17%-ზე მეტით გაიზარდა.english.nv+1

მიწოდების მზარდი კრიზისი

მიწოდების შეფერხება ივლისის დასაწყისიდან დაიწყო, როდესაც უკრაინამ რუსეთთან დაკავშირებული გემების წინააღმდეგ ოპერაცია MoLoChKa წამოიწყო, რასაც 12 აგვისტოს რუსეთის ნოვოროსიისკის პორტის მარცვლეულის ტერმინალებზე დრონების მასშტაბური თავდასხმა მოჰყვა. რუსეთმა საპასუხოდ უკრაინულ პორტებსა და სავაჭრო გემებზე დარტყმები გააძლიერა, რის გამოც გემთმფლობელებმა უკრაინულ პორტებში შესვლა შეაჩერეს.marinelink+1

Reuters-ის ცნობით, აგვისტოს პირველ ორ კვირაში უკრაინის მარცვლეულის ექსპორტი გასული წლის ანალოგიურ პერიოდთან შედარებით დაახლოებით 75%-ით შემცირდა. უკრაინის ეროვნულმა ბანკმა განაცხადა, რომ 1-დან 18 აგვისტომდე ქვეყანამ მხოლოდ 900 000 ტონა სოფლის მეურნეობის პროდუქცია გაიტანა, რაც ჩვეულებრივი სიმძლავრის მხოლოდ 31%-ია. Financial Times-ი წერს, რომ შეფერხებებმა შესაძლოა მარცვლეულის გლობალური მიწოდება 86 მილიონი ტონით, ანუ გლობალური ექსპორტის დაახლოებით 17%-ით შეამციროს.reuters+2

ივლისიდან სექტემბრამდე პერიოდში აზიურმა წისქვილკომბინატებმა დაახლოებით 2-დან 2.5 მილიონ ტონამდე შავი ზღვის ხორბალი შეუკვეთეს, რაც მათ საერთო საიმპორტო მოთხოვნის 30%-იდან 50%-მდე შეადგენს. ვინაიდან ეს გადაზიდვები ახლა საფრთხის ქვეშაა, მყიდველებს ბევრად მაღალი ხარჯები ექნებათ: შავი ზღვის ხორბლის ფასი 260-280 დოლარია ტონაზე, მაშინ როცა ამერიკული ხორბლის ფასი 305 დოლარიდან იწყება, ხოლო Australian Premium White-ის ფასი აზიის პორტებში მიწოდებით 315-320 დოლარს აღწევს.english.nv+1

მოწყვლადი ქვეყნები და შეზღუდული ალტერნატივები

2026 წლის პირველ ნახევარში ეგვიპტემ იმპორტირებული ხორბლის 82%-ზე მეტი უკრაინიდან და რუსეთიდან მიიღო, ხოლო ინდონეზიამ ივლის-სექტემბრის პერიოდისთვის ამ რეგიონიდან დაახლოებით 600 000 ტონა ხორბლის კონტრაქტი გააფორმა. ალჟირი, ბანგლადეში, იორდანია, ტაილანდი და ვიეტნამიც კვლავ ძლიერ არიან დამოკიდებულნი შავი ზღვის გადაზიდვებზე.english.nv+1

MarineLink-ის მიერ გავრცელებული ნაოსნობის მონაცემების თანახმად, ბოლო ხუთი კვირის განმავლობაში მარცვლეულის გლობალური გადაზიდვები გასული წლის ანალოგიურ პერიოდთან შედარებით 8%-ით შემცირდა, რაც გამოწვეულია შავი ზღვის ექსპორტის 26%-იანი ვარდნით. კომერციულ ნაოსნობაზე თავდასხმების შეწყვეტის შესახებ უკრაინის წინადადება რუსეთმა უარყო, რამაც უახლოეს მომავალში ვითარების აღდგენის იმედები შეამცირა.marinelink

შიდა შედეგები უკრაინაში

შექმნილმა პარალიზებამ უკრაინის შიდა ბაზარზე მარცვლეულის ფასები სამჯერ დააცემა, დაახლოებით 3,000 გრივნამდე ($72) ტონაზე. უკრაინის აგრარულმა საბჭომ პრემიერ-მინისტრ სერგი კორეცკის გადაუდებელი მიმართვა გაუგზავნა და გააფრთხილა, რომ ტერმინალების შეფერხება და საწვავის გაზრდილი ფასები აგრარული პროდუქციის მწარმოებელთა მასობრივ გადახდისუუნარობას ემუქრება. უკრაინამ 2026-2027 წლების სეზონისთვის მარცვლეულის ექსპორტის პროგნოზი 12%-ით, 38-40 მილიონ ტონამდე შეამცირა.komersant+1

აგრარული პოლიტიკის მინისტრმა ტარას ვისოცკიმ აღიარა, რომ ყველაზე ხელსაყრელ პირობებშიც კი, ალტერნატიულ სარკინიგზო, საავტომობილო და დუნაის მარშრუტებს უკრაინის ყოველწლიური აგრარული ექსპორტის მხოლოდ 45-50%-ის გატარება შეუძლია.komersant