Newsletter Subscribe
Enter your email address below and subscribe to our newsletter
[forminator_form id="25163"]

iea+1exiger+1whitecase+1Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) Perşembe günü yayınladığı 2026 Küresel Kritik Mineraller Görünümü raporunda, kritik mineral geliştirmeye yönelik yatırımların 2025 yılında %9 oranında düştüğü konusunda uyardı. Bu, fiyat oynaklığı ve jeopolitik gerilimlerin Batılı ülkelerin tedarik zincirlerini Çin'den uzaklaştırma çabalarını baltalamasıyla, üst üste birkaç yıllık büyümenin ardından yaşanan ilk daralma oldu.
IEA, fiyat oynaklığı ve jeopolitik gerilimlerin yatırımlar üzerinde baskı oluşturduğunu ve sektördeki sürdürülebilir harcama artışı dönemini sona erdirdiğini belirtti. Bu düşüş, yatırımların zaten yavaşladığı 2024 yılına göre keskin bir dönüşü işaret ediyor; o yıl yatırımlar 2023'teki %14'lük artışa kıyasla sadece %5 artmıştı. Rapor, piller, elektrik şebekeleri ve savunma uygulamaları için gerekli minerallere olan talebin hızlanmaya devam ettiği bir dönemde geldi; sadece lityum talebinin 2024 ile 2040 yılları arasında %350'den fazla artması öngörülüyor.unctad+4
Bulgular, siyasi taahhütler ile piyasa gerçekliği arasındaki uçurumun giderek açıldığını vurguluyor. Hükümetler 2022'den bu yana kritik mineraller konusunda düzinelerce ortaklık imzalasa ve 2020'den bu yana ihracatla ilgili yaklaşık 100 yeni önlem getirse de, IEA verileri özel sermayenin düşük mineral fiyatları ve belirsiz ticaret koşulları karşısında geri çekildiğini gösteriyor.unctad
Rapor, artan ihracat kontrollerini tedarik zincirleri için öne çıkan bir risk olarak işaretledi. En akut kırılganlıklardan biri, Çin'in Nisan ayında duyurduğu ve Mayıs 2026'dan itibaren sülfürik asit ihracatını durdurma kararıdır. Sülfürik asit, bakır, kobalt ve lityum işlemede temel bir kimyasaldır ve Çin küresel çapta büyük bir tedarikçi konumundaydı. Pekin, 2026'nın başları için ihracat kotasını, bir önceki yılın aynı dönemindeki 1,3 milyon tondan 700.000 tona düşürmüştü.exiger+2
IEA İcra Direktörü Fatih Birol, dünyanın kritik mineraller için tek bir ülkeye bağımlılığının hem enerji hem de ekonomik güvenlik için ciddi bir risk oluşturduğu konusunda defalarca uyardı. IEA'nın Şubat 2026 bakanlar toplantısında, üye ülkeler acil durum hazırlığı ve tedarik çeşitlendirmesi konusunda iş birliğinin genişletilmesini onayladılar.aa+2
Rapor, ABD politikası için hassas bir anda geldi. Ocak 2026'da Başkan Donald Trump, işlenmiş kritik minerallerin ithalatından kaynaklanan ulusal güvenlik risklerini ele almak için ticaret ortaklarıyla anlaşmaların müzakere edilmesini öngören bir bildiri yayınladı ve müzakerecilere 13 Temmuz'a kadar rapor vermeleri talimatı verildi. Bu müzakerelerin gümrük vergilerini önlemek için yeterli sonuç verip vermediği, son tarihin geçmesiyle birlikte açık bir soru olarak kalmaya devam ediyor.whitecase+1
IEA'nın mesajı net: Yatırımlarda sürdürülebilir bir artış ve daha hızlı çeşitlendirme olmaksızın, bakır, lityum ve nadir toprak elementlerindeki kıtlık enerji geçişini kısıtlayacak ve ülkeleri geniş ekonomik sonuçları olan tedarik kesintilerine maruz bırakacaktır.