Çin, Güney Pasifik’te denizaltından balistik füze denemesi yaptı

Çin ordusu Pazartesi günü Güney Pasifik'te nükleer enerjiyle çalışan bir denizaltından uzun menzilli balistik füze denemesi gerçekleştirdi; bu durum, nükleer silahlardan arındırılmış bir bölge antlaşmasıyla yönetilen bölgede Avustralya, Yeni Zelanda ve Japonya'nın sert tepkisine yol açtı.

Fırlatma

Çin'in resmi Xinhua Haber Ajansı'na göre füze yerel saatle 12:01'de fırlatıldı ve eğitim amaçlı sahte bir savaş başlığı taşıyordu. Pekin, fırlatmayı uluslararası hukuka uygun, rutin yıllık eğitimin bir parçası olarak tanımladı ve herhangi bir ülkeye veya hedefe yönelik olmadığını belirtti.cbsnews+1

Bu test, Çin'in Eylül 2024'te gerçekleştirdiği ve 1980'den bu yana uluslararası sulara yapılan ilk Çin füze fırlatışı olan kıtalararası balistik füze denemesinin ardından, Pasifik'e denizaltından balistik füze fırlattığı ilk olay olma özelliğini taşıyor. Önceki test Hainan Adası'ndan karaya konuşlu olarak yapılmıştı; Pazartesi günkü fırlatma ise analistlerin Çin'in nükleer ikinci vuruş caydırıcılığını güçlendirdiğini belirttiği denizaltı tabanlı bir kapasiteyi ortaya koydu.cnn+3

Bölgesel Tepkiler

Yeni Zelanda Dışişleri Bakanı Winston Peters, hükümetinin fırlatmadan sadece saatler önce bilgilendirildiğini ve füzenin 1986 Rarotonga Antlaşması ile kurulan Güney Pasifik Nükleer Silahlardan Arındırılmış Bölgesi'ne fırlatıldığına dikkat çekti. Çin, 1987 yılında antlaşmanın protokollerini onaylayarak bölge içinde nükleer silah denemesi yapmama taahhüdünde bulunmuştu.aljazeera+1

Peters, Associated Press'e verdiği demeçte, "Bu tür faaliyetlere ilişkin uzun süredir devam eden endişelerimize rağmen, Çin'in testi bize bildirdikten saatler sonra gerçekleştirdiği görülüyor" dedi.cbsnews

Fiji'de Pasifik ada ülkesiyle yeni bir karşılıklı savunma antlaşması imzalayan Avustralya Dışişleri Bakanı Penny Wong, "Avustralya, Çin'e bunu bölge için istikrarsızlaştırıcı olarak gördüğümüzü açıkça ifade etti" dedi. Japonya ise Pekin'deki büyükelçiliğinin olaydan önce bilgilendirilmesinin ardından "yeniden düşünme çağrısında bulunduğunu" belirtti.aljazeera+1

Pekin eleştirileri reddetti. Dışişleri Bakanlığı sözcüsü, "İlgili ülkelerin aşırı yorumlamalardan kaçınmasını umuyoruz" dedi.cbsnews

Stratejik Bağlam

Uluslararası Stratejik Araştırmalar Enstitüsü'nün Şubat 2026 tarihli raporuna göre Çin, son yıllarda nükleer denizaltı üretimini hızlandırarak 2021 ile 2025 yılları arasında 10 nükleer enerjiyle çalışan denizaltı inşa etti ve aynı dönemde yedi denizaltı inşa eden ABD'yi geride bıraktı. Pentagon'un Kongre'ye sunduğu son rapor, Çin'in 2024 itibarıyla yaklaşık 600 nükleer savaş başlığına sahip olduğunu ve 2030'a kadar 1.000'den fazlasına ulaşma yolunda ilerlediğini tahmin ediyor. Çin, altı balistik füze denizaltısından oluşan bir filoyu elinde tutuyor ve nükleer silahlar konusunda "ilk kullanmama" politikasını sürdürüyor.asiatimes+2