Չինաստանը Հարավային Խաղաղ օվկիանոսում սուզանավից բալիստիկ հրթիռ է փորձարկել

Երկուշաբթի օրը չինական զինուժը Հարավային Խաղաղ օվկիանոսում ատոմային սուզանավից հեռահար բալիստիկ հրթիռ է փորձարկել, ինչը սուր քննադատության է արժանացել Ավստրալիայի, Նոր Զելանդիայի և Ճապոնիայի կողմից։ Նրանք այս քայլը որակել են որպես ապակայունացնող գործողություն մի տարածաշրջանում, որը կարգավորվում է միջուկային զենքից զերծ գոտու մասին պայմանագրով։

Արձակումը

Չինաստանի պաշտոնական «Սինհուա» լրատվական գործակալության տվյալներով՝ հրթիռն արձակվել է տեղական ժամանակով ժամը 12:01-ին և կրել է ուսումնական մարտագլխիկ։ Պեկինը այս արձակումը նկարագրել է որպես ամենամյա պլանային վարժանքների մաս, որը համապատասխանում է միջազգային իրավունքին և ուղղված չէ որևէ երկրի կամ թիրախի դեմ:cbsnews+1

Սա առաջին դեպքն է, երբ Չինաստանը սուզանավից բալիստիկ հրթիռ է արձակում Խաղաղ օվկիանոս՝ 2024 թվականի սեպտեմբերին իրականացված միջմայրցամաքային բալիստիկ հրթիռի փորձարկումից հետո, որն իր հերթին 1980 թվականից ի վեր միջազգային ջրերում չինական հրթիռի առաջին արձակումն էր։ Նախորդ փորձարկումն իրականացվել էր Հայնան կղզուց, իսկ երկուշաբթի օրվա արձակումը ցույց տվեց սուզանավային կարողություններ, որոնք, ըստ վերլուծաբանների, ամրապնդում են Չինաստանի միջուկային զսպման հնարավորությունները:cnn+3

Տարածաշրջանային արձագանքը

Նոր Զելանդիայի արտաքին գործերի նախարար Ուինսթոն Փիթերսը հայտարարել է, որ իր կառավարությանը տեղեկացրել են արձակումից ընդամենը ժամեր առաջ և նշել է, որ հրթիռն արձակվել է Հարավային Խաղաղ օվկիանոսի միջուկային զենքից զերծ գոտում, որը հիմնադրվել է 1986 թվականի Ռարոտոնգայի պայմանագրով։ Չինաստանը պայմանագրի արձանագրությունները վավերացրել է 1987 թվականին՝ խոստանալով այդ գոտում միջուկային զենք չփորձարկել:aljazeera+1

«Կարծես թե, չնայած այս տեսակի գործունեության վերաբերյալ մեր երկարատև մտահոգություններին, Չինաստանը փորձարկումն իրականացրել է մեզ տեղեկացնելուց ընդամենը ժամեր անց», — Associated Press-ին ասել է Փիթերսը:cbsnews

Ավստրալիայի արտաքին գործերի նախարար Փենի Վոնգը, որը գտնվում էր Ֆիջիում և նոր էր ստորագրել պաշտպանական նոր համաձայնագիր խաղաղօվկիանոսյան կղզի պետության հետ, ասել է. «Ավստրալիան հստակ հայտնել է Չինաստանին, որ մենք սա համարում ենք տարածաշրջանի համար ապակայունացնող»։ Ճապոնիան հայտարարել է, որ «վճռականորեն կոչ է արել վերանայել» քայլը այն բանից հետո, երբ Պեկինում իր դեսպանատանը տեղեկացրել էին միջոցառումից առաջ:aljazeera+1

Պեկինը մերժել է քննադատությունը։ «Հուսով ենք, որ համապատասխան երկրները կխուսափեն չափից ավելի մեկնաբանություններից», — ասել է ԱԳՆ խոսնակը:cbsnews

Ռազմավարական համատեքստը

Վերջին տարիներին Չինաստանն արագացրել է ատոմային սուզանավերի արտադրությունը։ Ռազմավարական հետազոտությունների միջազգային ինստիտուտի 2026 թվականի փետրվարի զեկույցի համաձայն՝ 2021-2025 թվականներին Չինաստանը գործարկել է 10 ատոմային սուզանավ, ինչը գերազանցում է նույն ժամանակահատվածում ԱՄՆ-ի կողմից գործարկված յոթ սուզանավերին։ Պենտագոնի՝ Կոնգրեսին ներկայացված վերջին զեկույցի գնահատմամբ՝ 2024 թվականին Չինաստանն ուներ մոտ 600 միջուկային մարտագլխիկ և ընթանում է այն ուղղությամբ, որ մինչև 2030 թվականը ունենա 1000-ից ավելի։ Չինաստանը պահպանում է բալիստիկ հրթիռներ կրող վեց սուզանավից բաղկացած նավատորմ և հավատարիմ է մնում միջուկային զենքի «առաջինը չկիրառելու» իր հռչակած քաղաքականությանը:asiatimes+2