BM’den uyarı: Orman yangınları küresel hava kalitesi kazanımlarını zayıflatıyor

Dünya Meteoroloji Örgütü Pazartesi günü yaptığı açıklamada, iklim değişikliğinin ülkelerin kirlilik hedeflerine ulaşmasını zorlaştırmasıyla birlikte, giderek şiddetlenen orman yangınlarının ve sıcak hava dalgalarının hava kalitesini iyileştirme ve insan sağlığını koruma yönündeki uluslararası çabaları zayıflatma riski taşıdığı konusunda uyardı.

Birleşmiş Milletler hava durumu kuruluşu, yayımladığı son yıllık Hava Kalitesi ve İklim Bülteni'nde, hava kirliliği ile iklim değişikliğinin yakından bağlantılı olduğunu ve tek başlarına değil, koordineli politikalarla ele alınmaları gerektiğini belirtti. Raporda, Avrupa ve Kuzey Amerika'daki düzenlemelerin sanayi ve ulaşımdan kaynaklanan ince parçacıklı madde emisyonlarını azaltmasına rağmen, yangın kaynaklı PM2.5'e maruz kalma oranının arttığı konusunda uyarıda bulunuldu.reuters+1

"Şehriniz veya bölgeniz ne kadar temiz olursa olsun… orman yangınlarının getirdiği yoğun bir kirlilik varsa, bu durum o bölgelerdeki hava kalitesini de olumsuz etkileme potansiyeline sahiptir" dedi WMO bilim görevlisi Lorenzo Labrador, Reuters'a verdiği demeçte.reuters

Artan Sağlık Bilançosu

Raporda, solunum ve kalp-damar hastalıklarıyla bağlantılı kirleticiler olan PM2.5 ve yer seviyesindeki ozonun tehlikelerine dikkat çekildi. Labrador AFP'ye yaptığı açıklamada, bitki örtüsünün yanmasıyla oluşan mikro parçacıkların araç egzozu da dahil olmak üzere diğer kaynaklardan salınanlara kıyasla "çok daha toksik" olduğunu ve geleneksel risk modellerinin "orman yangınlarına bağlanabilecek ölümleri yüzde 93'e varan oranlarda eksik tahmin edebileceğini" söyledi.tbsnews+1

Bültende atıfta bulunulan bir çalışma, aşırı yangın dumanı olaylarının 1990'lardan bu yana küresel olarak üç katına çıktığını ve 2010 ile 2018 yılları arasında yılda yaklaşık 100.000 ek ölüme katkıda bulunmuş olabileceğini ortaya koydu.reuters+1

WMO ayrıca, atmosferdeki yaygın varlıklarına rağmen yetersiz şekilde takip edildiğini belirttiği siyah karbon, mikroplastikler ve diğer aerosollerin izlenmesinin iyileştirilmesi çağrısında bulundu.timesofisrael

Avrupa Ön Saflarda

Rapor: İspanya, Fransa ve Yunanistan da dahil olmak üzere Avrupa'nın çeşitli bölgelerinde yaşanan aşırı sıcaklar ve yıkıcı orman yangınlarıyla geçen bir yılın ardından geldi. Artan yangın faaliyetleri nedeniyle 2025 yılında Kanada'nın kuzeyinde, Rusya'nın bazı bölgelerinde ve Batı-Orta Afrika'da PM2.5 konsantrasyonları uzun dönem ortalamalarının üzerinde seyrederken, İspanya'nın kuzeybatısı yaz sonundaki olağanüstü yangınların ardından bir kirlilik merkezi olarak öne çıktı.straitstimes+1

Avrupa Orman Yangını Bilgi Sistemi'ne göre, 2026'nın ilk sekiz ayında Avrupa Birliği ülkelerinde 600.000 hektardan fazla alan yandı ve bu miktar yaklaşık 280.000 hektarlık 20 yıllık ortalamanın çok üzerine çıktı. Orman yangını tehdidi kuzeye doğru da yayılıyor. Daha kuru koşulların yaygınlaşmasıyla İskoçya ve İskandinavya'nın güneyi gibi geleneksel olarak daha serin olan bölgeler artan riskle karşı karşıya kalıyor.europeansting

İngiltere'deki Leverhulme Orman Yangınları, Çevre ve Toplum Merkezi araştırmacılarından Will Hayes, "İnsanlar ıslak veya yeşil alanların yangına karşı bağışık olduğunu varsaymamalı" dedi. "Kurak, sıcak ve rüzgarlı dönemlerde, yüksek kesimlerde ve kuzey bölgelerinde bile bitki örtüsü son derece yanıcı hale gelebilir."europeansting