Bailey IMF’e katıldı: Yapay zeka finansmanında riskler artıyor

Uluslararası Para Fonu (IMF), şu ana kadar dirençli görünen piyasaların altında üç riskin biriktiğini belirtiyor: yapay zeka kaynaklı bir düzeltme, devlet tahvili getirilerinde keskin bir artış ve siber saldırılar. Fon, yüksek kaldıraç ve düşük likiditenin bu üç riski de daha kötü hale getirebileceği konusunda uyarıyor. Uyarı, 13 Ekim'de Bangkok'taki IMF-Dünya Bankası Yıllık Toplantıları'nda yayınlanan Fon'un Ekim ayı Küresel Finansal İstikrar Raporu'ndan geliyor. IMF yetkilisi Athanasios Vamvakidis, raporun lansmanında "Dayanıklılık güvenlik demek değildir" dedi.3news.com+1

Bu mesaj bu hafta yeni bir ilgi odağı oldu. İngiltere Merkez Bankası Başkanı Andrew Bailey'nin Pazartesi günü Uluslararası Ödemeler Bankası (BIS) tarafından yayınlanan konuşması da yapay zeka finansmanına bağlı risklere işaret ediyor. Aynı gün, IMF'nin günlük piyasa izleme raporu, yapay zeka yatırımlarının nasıl finanse edildiğine dair endişeler nedeniyle çip üreticilerinde geçen hafta yaşanan keskin satışlara dikkat çekti.imf.org+1

Döngüsel yapay zeka anlaşmaları

Fon, yapay zeka yatırımlarındaki veya karlarındaki bir aksamanın, varlık sınıfları genelinde geniş çaplı bir kaldıraç azaltımını (deleveraging) tetikleyebilecek bir düzeltmeye yol açabileceğini söylüyor. IMF'nin blog yazısına göre, en büyük veri merkezi operatörleri daha fazla borçlanırken, yatırımcılar yapay zeka hisselerini satın almak için kaldıraç kullanıyor. Fon, 2023'ten bu yana yapay zeka firmaları arasındaki 14 döngüsel finansman anlaşmasını inceledi. Brifing tutanağına göre, bu anlaşmalar yaklaşık 300 milyar dolarlık öz sermaye ve 650 milyar dolarlık borç içeriyordu, karşılığında ise 1.4 trilyon dolarlık gelecekteki gelir taahhütleri alındı. Yetkililer bunu olası bir "üçlü darbe" olarak nitelendirdi: düşen hisse değerleri, ödenmesi zorlaşan borçlar ve asla gelmeyen gelirler.imf.org+1

Tahviller, siber güvenlik ve zayıf bankalar

Enerji kaynaklı enflasyon ve mali endişeler nedeniyle devlet tahvili getirileri yükseldi. IMF, yüksek getirilerin yapay zeka bağlantılı varlıklar da dahil olmak üzere değerlemeleri aşağı çekebileceğini ve teminat olarak kullanılan tahvillerin değerini düşürebileceğini belirtti. Siber tehditler konusunda Fon, bu yıl bildirilen vakaların yüzde 70'inden fazlasında, yazılım sağlayıcılarının saldırganlar açıkları istismar etmeden önce yamalamak için neredeyse hiç zamanı olmadığını tespit etti.3news.com

IMF'nin olumsuz stres senaryosuna göre, küresel bankacılık varlıklarının yüzde 22'sini elinde bulunduran bankalar, sermaye oranlarının düzenleyici sınırların altında kalmasıyla karşı karşıya kalacak. Fon, bu oranın bir yıl önce yüzde 18 olduğunu belirtti. IMF, yapay zeka, özel kredi ve diğer banka dışı sektörlerde kaldıraç ve likidite uyumsuzluklarına sınırlamalar getirilmesi, ayrıca bankaların risk yoğunlaşmasına yönelik sektörel sermaye gereksinimleri uygulanması çağrısında bulundu. Blog yazısına göre Fon, sürdürülebilir kamu borcu ve daha güçlü siber savunma çağrısı da yaptı.imf.org+1

Bailey endişeleri paylaşıyor

8 Ekim'de İstanbul'da yaptığı konuşmada Bailey, yapay zeka ile ilgili finansmandaki hızlı büyümenin "yeni riskler yarattığını" söyledi. BIS metnine göre, kazanç beklentileri veya yapay zekanın benimsenmesine olan güven keskin bir şekilde revize edilirse, "sonuçların hisse senedi, kredi ve devlet tahvili piyasalarına yayılabileceği" konusunda uyardı. Ayrıca, kaldıraçlı yatırımcıların artık devlet tahvili piyasalarında daha büyük bir rol oynadığını ve bu artan borç emme kapasitesinin "daha fazla kırılganlığı da beraberinde getirdiğini" kaydetti.bis.org

Bailey, "Bu nedenle yapay zeka güvenliği ve finansal istikrar giderek daha fazla birbirine bağlanıyor" dedi.