ABD istihbaratına göre İran’ın yeni lideri nükleer silaha daha sıcak

ABD istihbarat teşkilatları, The New York Times ↗ 2.11% gazetesinin Perşembe günü yayınlanan haberine göre, İran'ın Yüksek Lideri Mücteba Hamaney'in nükleer silah edinmeye merhum babası Ayetullah Ali Hamaney'den daha sıcak baktığı sonucuna vardı. Bu değerlendirme, ABD ile İran arasındaki savaşın beşinci ayına girdiği, Başkan Trump'ın derinlere gömülmüş bir yeraltı nükleer tesisini bombalamakla tehdit ettiği ve Dışişleri Bakanı Marco Rubio'nun nükleerten arındırılmış bir İran'ın Washington'ın hedefi olmaya devam ettiğini yinelediği bir sırada geldi nytimes

Artık Yürürlükte Olmayan Bir Fetva

Yaşlı Hamaney, Ekim 2003'te nükleer silahların dinen yasak olduğunu ilan eden sözlü bir fetva yayınlamıştı. Bu pozisyonunu yıllar boyunca kamuoyu önünde tekrarlamıştı. Babasının 28 Şubat'ta bir ABD-İsrail hava saldırısında öldürülmesinin ardından yüksek liderlik görevini devralan oğlu ise benzer bir yasak yayınlamadı. Babasını öldüren saldırıdan hemen önce, 2026 Şubat sonlarında bile İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan fetvaya atıfta bulunarak Tahran'ın nükleer silah geliştirmeyeceğini savunmuştu latimes+4

Analistler ve eski yetkililer, yaşlı Hamaney'in ölümünün İran'ın nükleer emelleri üzerindeki normatif bir kısıtlamayı ortadan kaldırdığını belirterek uyardı. Sorumlu Devlet Yönetimi Quincy Enstitüsü'nden Trita Parsi Mart ayında CNN'e yaptığı açıklamada, "Nükleer fetva artık yürürlükte değil" dedi. ABD istihbarat teşkilatları, Mücteba Hamaney'in babasını öldüren aynı saldırıda yaralanmış olmasına ve o zamandan beri kamuoyu önüne çıkmamasına rağmen İran'ın savaş stratejisinin belirlenmesinde doğrudan rol oynadığına inanıyor indianexpress+3

Pickaxe Mountain ve Tırmanış Tehdidi

Salı günü Trump, ABD ordusunun kısa süre içinde Natanz zenginleştirme kompleksinin güneyinde yer alan güçlendirilmiş bir yeraltı tesisi olan Pickaxe Mountain'ı vuracağını söyledi. Trump Beyaz Saray'da gazetecilere yaptığı açıklamada, "Muhtemelen çok yakında o bölgeleri vuracağız ve ellerinden gelen hiçbir şey yok" dedi. The Wall Street Journal, İsrail'in İran'ın tesise binlerce santrifüj taşıdığını gösteren istihbarat sağladığını bildirdi axios+2

İran'da Kuh-e Kolang Gaz La olarak bilinen tesis, yerin en az 100 metre altında gömülü ve hâlâ yapım aşamasında olduğuna inanılıyor. Tahran'daki üst düzey bir güvenlik kaynağı CNN'e yaptığı açıklamada tesiste nükleer faaliyet iddialarını yalanladı cnn+1

Diplomasi Çıkmazda

Çarşamba günü Manila'da düzenlenen bir basın toplantısında konuşan Rubio, yönetimin amacının net olduğunu söyledi. "Amaç nükleerten arındırılmış bir İran'dır" diyen Rubio, Tahran'ın önceki görüşmelerdeki taahhütlerini yerine getirmediğini sözlerine ekledi. Rubio İran'ı "görüşmeler konusunda ciddi olmamakla" suçlarken, Trump müzakereleri yeniden başlatmaya ilgi göstermedi apa+3

Bu çatışma, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı'nın 2026'nın başından bu yana İran'ın beyan ettiği hiçbir zenginleştirme tesisine erişememesine neden oldu; bu da uluslararası toplumun İran'ın uranyum stokunun durumunu doğrulayamayacağı anlamına geliyor. ABD'nin Mayıs ayındaki istihbarat değerlendirmeleri, İran'ın bir nükleer silah üretmek için hâlâ yaklaşık bir yıla ihtiyacı olacağını gösteriyordu; bu zaman çizelgesi, geçen Haziran ayındaki nükleer tesislere yönelik saldırılardan bu yana büyük ölçüde değişmedi reuters+2