ԱՄՆ հետախուզությունը պարզել է, որ Իրանի նոր առաջնորդն ավելի հակված է միջուկային զենքի

ԱՄՆ հետախուզական գործակալությունները եզրակացրել են, որ Իրանի գերագույն առաջնորդ Մոջթաբա Խամենեին ավելի հակված է միջուկային զենքի ձեռքբերմանը, քան իր հանգուցյալ հայրը՝ այաթոլլա Ալի Խամենեին, հայտնում է The New York Times-ը ↘ 5.44% հինգշաբթի օրը հրապարակված զեկույցում։ Այս գնահատականը հնչում է այն ժամանակ, երբ ԱՄՆ-Իրան պատերազմը թևակոխում է հինգերորդ ամիսը, իսկ նախագահ Թրամփը սպառնում է ռմբակոծել խորը ստորգետնյա միջուկային օբյեկտը, իսկ պետքարտուղար Մարկո Ռուբիոն վերահաստատում է, որ ապամիջուկայնացված Իրանը մնում է Վաշինգտոնի նպատակը։nytimes

Ֆաթվան այլևս ուժի մեջ չէ

Ավագ Խամենեին 2003 թվականի հոկտեմբերին բանավոր ֆաթվա էր արձակել՝ հայտարարելով, որ միջուկային զենքը կրոնական առումով արգելված է, մի դիրքորոշում, որը նա տարիներ շարունակ հրապարակայնորեն կրկնել է։ Նրա որդին, որը գերագույն առաջնորդի պաշտոնը ստանձնել է փետրվարի 28-ին ԱՄՆ-Իսրայել ավիահարվածի հետևանքով հոր մահից հետո, նման արգելք չի սահմանել։ Դեռևս 2026 թվականի փետրվարի վերջին, հորը սպանած հարվածից անմիջապես առաջ, Իրանի նախագահ Մասուդ Փեզեշքիանը հղում էր կատարել ֆաթվային՝ պնդելով, որ Թեհրանը միջուկային զենք չի մշակի։latimes+4

Վերլուծաբանները և նախկին պաշտոնյաները զգուշացրել են, որ ավագ Խամենեիի մահը վերացրել է Իրանի միջուկային հավակնությունների նորմատիվային զսպումը։ «Միջուկային ֆաթվան այլևս ուժի մեջ չէ», — մարտին CNN-ին ասել է Քուինսիի պատասխանատու պետականաշինության ինստիտուտից Տրիտա Պարսին։ ԱՄՆ հետախուզական գործակալությունները կարծում են, որ Մոջթաբա Խամենեին, թեև վիրավորվել է նույն հարվածից, որը սպանել է հորը, և այդ ժամանակից ի վեր հանրությանը չի երևացել, ուղղակի դեր է խաղում Իրանի պատերազմական ռազմավարության մշակման գործում։indianexpress+3

Pickaxe Mountain և էսկալացիայի սպառնալիքը

Երեքշաբթի օրը Թրամփն ասել է, որ ԱՄՆ զինված ուժերը շուտով կհարվածեն Pickaxe Mountain-ին՝ Նաթանզի հարստացման համալիրից հարավ գտնվող ամրացված ստորգետնյա օբյեկտին։ «Մենք հավանաբար շատ շուտ կհարվածենք այդ տարածքին, և նրանք ոչինչ չեն կարող անել դրա դեմ», — Սպիտակ տանը լրագրողներին ասել է Թրամփը։ The Wall Street Journal-ը հայտնել է, որ Իսրայելը հետախուզական տվյալներ է տրամադրել, որ Իրանը հազարավոր ցենտրիֆուգներ է տեղափոխել այդ օբյեկտ։axios+2

Օբյեկտը, որն Իրանում հայտնի է որպես Kuh-e Kolang Gaz La, թաղված է գետնից առնվազն 100 մետր խորության վրա և, ենթադրաբար, դեռևս կառուցման փուլում է։ Թեհրանում անվտանգության բարձրաստիճան աղբյուրը հերքել է օբյեկտում միջուկային գործունեության մասին պնդումները, հայտնում է CNN-ը։cnn+1

Դիվանագիտությունը փակուղում

Չորեքշաբթի օրը Մանիլայում կայացած ճեպազրույցի ժամանակ Ռուբիոն ասել է, որ վարչակազմի նպատակը մնում է հստակ։ «Նպատակը ապամիջուկայնացված Իրանն է», — հայտարարել է նա՝ հավելելով, որ Թեհրանը չի կատարել ավելի վաղ քննարկումներից ստանձնած պարտավորությունները։ Ռուբիոն մեղադրել է Իրանին «բանակցությունների հարցում լուրջ չլինելու» մեջ, մինչդեռ Թրամփը բանակցությունները վերսկսելու ոչ մի հետաքրքրություն չի ցուցաբերել։apa+3

Հակամարտության պատճառով Ատոմային էներգիայի միջազգային գործակալությունը 2026 թվականի սկզբից ի վեր հասանելիություն չունի Իրանի հայտարարագրված հարստացման օբյեկտներից որևէ մեկին, ինչը նշանակում է, որ միջազգային հանրությունը չի կարող ստուգել Իրանի ուրանի պաշարների կարգավիճակը։ Մայիսի ԱՄՆ հետախուզական գնահատականները ցույց են տվել, որ Իրանին դեռևս մոտ մեկ տարի կպահանջվի միջուկային զենք ստեղծելու համար, ժամանակացույց, որը գրեթե չի փոխվել անցյալ հունիսին միջուկային օբյեկտների վրա հարձակումներից հետո։reuters+2