ვებ-ის ტელესკოპმა „შავი ხვრელის ვარსკვლავის“ არსებობის საუკეთესო მტკიცებულება აღმოაჩინა

ასტრონომებმა აღმოაჩინეს კოსმოსური ობიექტების სრულიად ახალი კლასი, ე.წ. „შავი ხვრელის ვარსკვლავი“, რომელიც ადრეულ სამყაროში იმალება. ეს აღმოჩენა თანამედროვე ასტრონომიის ერთ-ერთი ყველაზე რთული თავსატეხის ამოხსნაში დაგვეხმარება.

ობიექტი, სახელწოდებით MoM-BH*-1, NASA-ს ჯეიმს ვების კოსმოსურმა ტელესკოპმა Miracle or Mirage (MoM) კვლევის ფარგლებში დააფიქსირა. მისი შუქი დიდი აფეთქებიდან დაახლოებით 660 მილიონი წლის შემდეგ გამოიყო, რაც მას ერთ-ერთ ყველაზე უძველეს ობიექტად აქცევს, რომელიც ოდესმე დეტალურად შეუსწავლიათ. კვლევის შედეგები 12 აგვისტოს ჟურნალ Nature-ში გამოქვეყნდა.livescience+1

ვარსკვლავი, რომელიც ვარსკვლავი არ არის

MoM-BH*-1 გამოიყურება როგორც უკიდურესად კაშკაშა წითელი წერტილი, დაახლოებით ჩვენი მზის სისტემის ზომის, რომელიც მზეზე დაახლოებით 100 მილიარდჯერ მეტ ენერგიას ასხივებს. ეს ზედმეტად ძლიერია იმისთვის, რომ ბირთვული სინთეზით იყოს გამოწვეული, რაც ჩვეულებრივი ვარსკვლავების მუშაობის საფუძველია.yahoo+1

„თქვენ გაქვთ რაღაც, რაც ცოტათი ვარსკვლავს ჰგავს, მაგრამ 100 მილიარდჯერ უფრო კაშკაშაა“, – ამბობს როჰან ნაიდუ, ჰავაის უნივერსიტეტის ასტრონომი. „ეს ნიშნავს, რომ მას ვერ აამოქმედებს ბირთვული სინთეზი, რაც ყველა ჩვენთვის ცნობილი ვარსკვლავის ენერგიის წყაროა.“yahoo

სიმულაციები მიუთითებს, რომ ობიექტი არის 100 000 მზის მასის შავი ხვრელი, რომელიც წყალბადის მკვრივ გარსშია მოქცეული. შავი ხვრელის გრავიტაციული ენერგია და არა სინთეზი, ახურებს მიმდებარე გაზს და წარმოქმნის ექსტრემალურ სიკაშკაშეს. მძიმე მეტალების თითქმის სრული არარსებობა მიუთითებს, რომ სისტემა ჩამოყალიბდა კოსმოსურ ეპოქაში, სანამ ზეახალი ვარსკვლავები სამყაროს მძიმე ელემენტებით გაამდიდრებდნენ.clickpetroleoegas+1

„პატარა წითელი წერტილების“ საიდუმლოს ამოხსნა

აღმოჩენა პირდაპირ კავშირშია JWST-ის ეპოქის ერთ-ერთ ყველაზე დიდ დებატთან: „პატარა წითელი წერტილების“ ბუნებასთან. ეს არის ასობით კომპაქტური, ალისფერი წყარო, რომლებიც ღრმა კოსმოსის სურათებში ჩანს და ზედმეტად კაშკაშაა ვარსკვლავებისთვის, მაგრამ ზედმეტად მკრთალი გალაქტიკებისთვის.livescience

მეცნიერები ცდილობდნენ აეხსნათ, თუ რატომ არ აქვთ ამ ობიექტებს რენტგენული გამოსხივება, რომელიც ჩვეულებრივ კვაზარებს ახასიათებთ. შავი ხვრელის ვარსკვლავის გაზის მკვრივ გარსს თეორიულად შეუძლია მაღალი ენერგიის გამოსხივების შთანთქმა და ობიექტის ნამდვილი ბუნების დამალვა.livescience

„ეს პატარა წითელი წერტილები, როგორც ჩანს, ყველგანაა ადრეულ სამყაროში, მაგრამ დღევანდელ დღემდე პრაქტიკულად ქრება“, – ამბობს ნაიდუ. „თითოეული წითელი წერტილი შეესაბამება შავი ხვრელის ვარსკვლავის მახასიათებლებს.“yahoo

ერთი მოდელი და არა საბოლოო პასუხი

მკვლევარები აფრთხილებენ, რომ შავი ხვრელის ვარსკვლავის ინტერპრეტაცია, მიუხედავად იმისა, რომ მონაცემების ყველაზე ლოგიკური ახსნაა, რჩება მოდელად და არა პირდაპირ დაკვირვებად. ნაშრომში შემოწმდა თითქმის მილიონი პარამეტრის კომბინაცია და ალტერნატიული ჰიპოთეზები, მათ შორის ზემასიური მეტალებისგან თავისუფალი ვარსკვლავი, ჯერ კიდევ არ არის სრულად გამორიცხული. მსგავსი ობიექტების შემდგომი დაკვირვება JWST-ის საშუალებით იქნება საჭირო იმის დასადასტურებლად, წარმოადგენენ თუ არა შავი ხვრელის ვარსკვლავები ადრეული კოსმოსური ევოლუციის უნივერსალურ ფაზას.spacedaily