Newsletter Subscribe
Enter your email address below and subscribe to our newsletter
[forminator_form id="25163"]

phys+1miragenews+1phys+1აფეთქებული თეთრი ჯუჯა ვარსკვლავების უდიდესი კატალოგი მეცნიერებს აიძულებს, გადახედონ თავიანთ წარმოდგენებს ბნელი ენერგიის შესახებ, რომელიც სამყაროს აჩქარებული გაფართოების უკან მდგომი იდუმალი ძალაა.
კუინზლენდის უნივერსიტეტის მკვლევარებმა სამშაბათს განაცხადეს, რომ მათ შეადგინეს 2,884 Ia ტიპის სუპერნოვას მონაცემთა ბაზა, რომლებიც კოსმოსური მანძილების საზომებად გამოიყენება. მათ სამი ათწლეულის ასტრონომიული დაკვირვებები ერთიან ჩარჩოში მოაქციეს. ნაცვლად იმისა, რომ დაედასტურებინათ გაბატონებული კოსმოლოგიური მოდელი, რომლის მიხედვითაც ბნელი ენერგია ფიქსირებული მუდმივაა, შედეგები ამყარებს მტკიცებულებებს იმის შესახებ, რომ ბნელი ენერგია დროთა განმავლობაში შესაძლოა იცვლებოდეს.phys+1
პროექტი, რომელსაც დოქტორანტი რაიან კამილერი და ასტროფიზიკოსი, პროფესორი თამარა დევისი ხელმძღვანელობენ, აერთიანებს ისტორიულ გაზომვებს 2024 წელს გამოქვეყნებულ ბნელი ენერგიის კვლევის (Dark Energy Survey) მონაცემებთან. ძველი დაკვირვებები გადამუშავდა თანამედროვე ტექნიკის გამოყენებით, რათა გათვალისწინებული ყოფილიყო კოსმოსური მტვერი, გალაქტიკის მასა და გრავიტაციული ლინზირება, ანუ სინათლის გამრუდება მასიური ობიექტების გარშემო.miragenews+1
"ჩვენ სამი ათწლეულის ასტრონომიული დაკვირვებები ერთიან, თანმიმდევრულ ჩარჩოდ გარდავქმენით," – განაცხადა კამილერმა. "ნაცვლად იმისა, რომ დაგვედასტურებინა კოსმოლოგიის სტანდარტული მოდელი, რომელიც ბნელ ენერგიას უცვლელად მიიჩნევს, ჩვენ მივიღეთ მეტი მტკიცებულება იმისა, რომ ბნელი ენერგია დროთა განმავლობაში შესაძლოა იცვლებოდეს."phys
აღმოჩენები, რომლებიც arXiv-ის პრეპრინტების სერვერზე გამოქვეყნდა, დეტალურადაა აღწერილი ორ ნაშრომში: ერთი ეხება გაერთიანებულ ჰაბლის დიაგრამასა და კოსმოლოგიურ შეზღუდვებს, ხოლო მეორე – მასპინძელი გალაქტიკის მასის გაზომვებს.arxiv+1
შედეგები ემთხვევა ბნელი ენერგიის სპექტროსკოპიული ინსტრუმენტის (DESI) დამოუკიდებელ კვლევებს, რომელმაც ადრეული სამყაროს რელიქტური ხმოვანი ტალღების კვლევისას დროში ცვალებადი ბნელი ენერგიის ნიშნები აღმოაჩინა. დევისმა ამ თანხვედრას მნიშვნელოვანი უწოდა.
"ჩვენმა სუპერნოვების მონაცემებმა DES-დან 2024 წელს პირველად აჩვენა ნიშნები იმისა, რომ ბნელი ენერგია შესაძლოა დროში ცვალებადი იყოს, და ეს ახალი კრებულიც ხედავს გადახრას სტანდარტული მოდელიდან, თუმცა ოდნავ განსხვავებული მიმართულებით," – თქვა დევისმა. "ორმა სრულიად დამოუკიდებელმა გაზომვამ აღმოაჩინა ბნელი ენერგიის დროში ცვალებადობის ნიშნები, რაც ეჭვქვეშ აყენებს სტანდარტული მოდელის ვარაუდს, რომ ბნელი ენერგია არ იცვლება."miragenews+1
დევისმა დასძინა, რომ კვლევამ შესაძლოა გასაღები მისცეს ფიზიკის ერთ-ერთ უღრმეს თავსატეხს: გრავიტაციისა და კვანტური მექანიკის შეთანხმებას.miragenews
მოსალოდნელია, რომ მომავალი კვლევები მონაცემთა ბაზას კიდევ უფრო გააძლიერებს. ბნელი ენერგიის სუპერნოვების პროგრამა (DEBASS) უკვე აფიქსირებს ასობით დამატებით სუპერნოვას, რომლებიც დედამიწასთან უფრო ახლოსაა, ვიდრე DES-ის კვლევისას დაფიქსირებულები. თანამშრომლობა ეყრდნობა ასობით მკვლევარის მუშაობას ისეთი პროგრამებიდან, როგორიცაა Foundation Supernova Survey, Sloan Digital Sky Survey და Carnegie Supernova Project.xinhuanet+2