Newsletter Subscribe
Enter your email address below and subscribe to our newsletter
[forminator_form id="25163"]

phys+1miragenews+1phys+1Պայթող սպիտակ թզուկ աստղերի երբևէ հավաքված ամենամեծ կատալոգը գիտնականներին ստիպում է վերանայել իրենց պատկերացումները մութ էներգիայի մասին, որը տիեզերքի արագացող ընդլայնման հետևում կանգնած առեղծվածային ուժն է։
Քվինսլենդի համալսարանի հետազոտողները երեքշաբթի հայտարարեցին, որ կազմել են Ia տիպի 2,884 գերնոր աստղերի տվյալների բազա, որոնք օգտագործվում են որպես տիեզերական հեռավորության չափանիշներ՝ միավորելով երեք տասնամյակի աստղագիտական դիտարկումները մեկ միասնական շրջանակում։ Փոխանակ հաստատելու գերիշխող կոսմոլոգիական մոդելը, որում մութ էներգիան ֆիքսված հաստատուն է, արդյունքներն ավելացնում են ապացույցների այն աճող շարքը, որ մութ էներգիան կարող է ժամանակի ընթացքում փոխվել:phys+1
Ծրագիրը, որը ղեկավարում են ասպիրանտ Ռայան Կամիլերը և աստղաֆիզիկոս, պրոֆեսոր Թամարա Դևիսը, համատեղել է պատմական չափումները 2024 թվականին հրապարակված Մութ էներգիայի հետազոտության (Dark Energy Survey) տվյալների հետ։ Հին դիտարկումները վերլուծվել են ժամանակակից տեխնիկայի կիրառմամբ՝ հաշվի առնելով տիեզերական փոշին, գալակտիկայի զանգվածը և գրավիտացիոն ոսպնյակավորումը, այսինքն՝ լույսի թեքումը զանգվածային օբյեկտների շուրջ:miragenews+1
«Մենք երեք տասնամյակի աստղագիտական դիտարկումները վերածել ենք մեկ միասնական, հետևողական շրջանակի», — ասել է Կամիլերը։ «Փոխանակ հաստատելու կոսմոլոգիայի ստանդարտ մոդելը, որը ենթադրում է, որ մութ էներգիան ֆիքսված է և անփոփոխ, մենք ավելի շատ ապացույցներ ունենք այն մասին, որ մութ էներգիան կարող է ժամանակի ընթացքում փոխվել»:phys
arXiv նախատպագրական սերվերում տեղադրված բացահայտումները մանրամասն ներկայացված են երկու հոդվածներում՝ մեկը Հաբլի համակցված դիագրամի և կոսմոլոգիական սահմանափակումների, իսկ մյուսը՝ հյուրընկալող գալակտիկայի զանգվածի չափումների վերաբերյալ:arxiv+1
Արդյունքները համահունչ են Մութ էներգիայի սպեկտրոսկոպիկ գործիքի (DESI) անկախ բացահայտումներին, որը վաղ տիեզերքի ռելիկտային ձայնային ալիքների հետազոտությունների միջոցով հայտնաբերել է ժամանակի ընթացքում փոփոխվող մութ էներգիայի նշաններ։ Դևիսն այս համընկնումը ուշագրավ է անվանել։
«Մեր գերնոր աստղերի տվյալները DES-ից 2024 թվականին առաջին անգամ ցույց տվեցին նշաններ, որ մութ էներգիան կարող է ժամանակի ընթացքում փոփոխական լինել, և այս նոր հավաքածուն նույնպես տեսնում է շեղում ստանդարտ մոդելից, թեև մի փոքր այլ ուղղությամբ», — ասել է Դևիսը։ «Երկու լիովին անկախ չափումներ հայտնաբերել են մութ էներգիայի ժամանակային փոփոխականության նշաններ՝ մարտահրավեր նետելով ստանդարտ մոդելի այն ենթադրությանը, որ մութ էներգիան չի փոխվում»:miragenews+1
Դևիսը հավելել է, որ հետազոտությունը կարող է բանալի լինել ֆիզիկայի ամենախորը հանելուկներից մեկի համար՝ գրավիտացիան քվանտային մեխանիկայի հետ համաձայնեցնելու համար:miragenews
Ակնկալվում է, որ ապագա հետազոտությունները էլ ավելի կամրապնդեն տվյալների բազան։ Մութ էներգիայի գերնոր աստղերի ծրագիրը (DEBASS) արդեն հայտնաբերում է հարյուրավոր լրացուցիչ գերնոր աստղեր, որոնք ավելի մոտ են Երկրին, քան DES հետազոտության ժամանակ արձանագրվածները։ Համագործակցությունը հիմնված է հարյուրավոր հետազոտողների աշխատանքի վրա այնպիսի ծրագրերից, ինչպիսիք են Foundation Supernova Survey-ը, Sloan Digital Sky Survey-ը և Carnegie Supernova Project-ը:xinhuanet+2