სიღარიბე და რასიზმი აჩქარებს ბიოლოგიურ დაბერებას, ნათქვამია მასშტაბურ კვლევაში

სიღარიბე, რასიზმი და სოციალური უთანასწორობის სხვა ფორმები ადამიანის ბიოლოგიაზე საზომ კვალს ტოვებს და აჩქარებს სხეულის დაბერების ტემპს – და ეს ეფექტები ბავშვობიდანვე იწყება, ნათქვამია პარასკევს Nature Human Behaviour-ში გამოქვეყნებულ ახალ მასშტაბურ კვლევაში.nature

მეტა-ანალიზი, რომელსაც ბერლინის მაქს პლანკის ადამიანის განვითარების ინსტიტუტის ბიოსოციალური გუნდი და ნიუ-იორკის კოლუმბიის უნივერსიტეტის მკვლევარები ხელმძღვანელობდნენ, აერთიანებს 1 065 ეფექტის ზომას 140 კვლევიდან, რომელშიც 65 919 მონაწილე იყო ჩართული (ახალშობილებიდან 86 წლამდე). მიგნებები მკვლევარების თქმით, წარმოადგენს ყველაზე ყოვლისმომცველ შეფასებას იმისა, თუ როგორ უკავშირდება სოციალური პირობები ბიოლოგიური დაბერების ეპიგენეტიკურ მაჩვენებლებს.mpib-berlin.mpg+1

როგორ მოქმედებს სოციალური პირობები ორგანიზმზე

ეპიგენეტიკური საათები აანალიზებს დნმ-ზე ქიმიური ნიშნების ნიმუშებს, რათა შეაფასოს ადამიანის ბიოლოგიური ასაკი ან სხეულის დაბერების ტემპი. კვლევამ აჩვენა, რომ სოციალური უთანასწორობის მქონე ადამიანებს ამ მაჩვენებლების მიხედვით თანმიმდევრულად უფრო სწრაფი ბიოლოგიური დაბერება აღენიშნებათ – თუმცა ყველა საათი ერთნაირად არ აფიქსირებს ამ კავშირს.mpib-berlin.mpg+1

პირველი თაობის საათებმა, რომლებიც ძირითადად ქრონოლოგიური ასაკის შესაფასებლად იყო შექმნილი, სოციალურ-ეკონომიკურ პირობებთან მხოლოდ სუსტი კავშირი აჩვენა. მეორე თაობის საათებმა, რომლებიც ასახავს ჯანმრთელობისა და სიკვდილიანობის რისკს, და მესამე თაობის საათებმა, რომლებიც თავად დაბერების ტემპს ზომავენ, სიღარიბესთან და დისკრიმინაციასთან გაცილებით ძლიერი კავშირი გამოავლინა. ამ აღმოჩენას პრაქტიკული მნიშვნელობა აქვს მკვლევარებისთვის, რომლებიც ირჩევენ ინსტრუმენტებს იმის შესასწავლად, თუ როგორ აყალიბებს გარემო ჯანმრთელობას.myscience+1

რასობრივი უთანასწორობა და გავლენა ბავშვობაში

აშშ-ში ჩატარებულ კვლევებში, რომლებიც ანალიზში შევიდა, შავკანიან მონაწილეებს უფრო სწრაფი ბიოლოგიური დაბერება აღენიშნებოდათ, ვიდრე თეთრკანიანებს, როდესაც გაზომვა უფრო ახალი საათებით ხდებოდა. ასევე შეინიშნებოდა განსხვავებები ლათინოამერიკელ და თეთრკანიან მონაწილეებს შორის, თუმცა შედარებით მცირე. მკვლევარებმა აღნიშნეს, რომ მოზრდილები, რომლებიც გაიზარდნენ არახელსაყრელ პირობებში მყოფ ოჯახებში, მიდრეკილნი არიან ბიოლოგიურად უფრო სწრაფად დაბერდნენ მოგვიანებით ცხოვრებაში, ბავშვობის პერიოდის ზემოქმედებიდან ათწლეულების შემდეგაც კი.mpib-berlin.mpg

შესაძლოა ყველაზე გასაოცარი ის არის, რომ სოციალურ უთანასწორობასთან დაკავშირებული დაჩქარებული დაბერების ნიშნები უკვე ჩანდა ბავშვებში, რაც მიუთითებს იმაზე, რომ უთანასწორობას შეუძლია ბიოლოგიის ფორმირება ადრეული ასაკიდანვე.eurekalert+1

ჩარევისკენ

გუნდი, რომელსაც ხელმძღვანელობდნენ თანა-პირველი ავტორები ი. ე. ვილემსი და ა. დ. რეზაკი, უფროს ავტორ ლ. რაფინგტონთან ერთად, ვარაუდობს, რომ მიგნებები დაეხმარება მეცნიერებს შეაფასონ, შეუძლია თუ არა ჩარევებს – როგორიცაა სიღარიბის შემცირების პროგრამები ან საგანმანათლებლო პოლიტიკა – შეანელოს ბიოლოგიური დაბერება და გააუმჯობესოს ჯანმრთელობის გრძელვადიანი შედეგები. კვლევა ეყრდნობა 23 ქვეყნის მონაცემებს, რაც ხაზს უსვამს იმას, რომ სოციალური უთანასწორობის ბიოლოგიური ფასი არ შემოიფარგლება მხოლოდ ერთი პოპულაციით ან გეოგრაფიით.myscience+1