რუსეთის საწვავის კრიზისი ფართოვდება: მსხვილ საპორტო ქალაქში ბენზინი გათავდა

რუსეთის ნავთობგადამამუშავებელ ქარხნებზე უკრაინული დრონების დარტყმებმა ქვეყნის მასშტაბით საწვავის მძიმე და მზარდი კრიზისი გამოიწვია. ზოგიერთ ქალაქში ბენზინი სადგურებიდან სრულად გაქრა, ხოლო თითქმის ყველა რეგიონში რაციონირება მოქმედებს, რადგან მოსკოვი ცდილობს გაუმკლავდეს უკრაინაში მიმდინარე ომის ერთ-ერთ ყველაზე თვალსაჩინო შიდა შედეგს.

ქვეყანა, რომელიც ცარიელი ავზით მოძრაობს

3 ივლისს ნოვოროსიისკში, შავი ზღვის მსხვილ საპორტო ქალაქში, ყველა ბენზინგასამართ სადგურზე ბენზინი სრულად გათავდა და მხოლოდ დიზელი დარჩა, იტყობინება ქალაქის მუნიციპალური მართვის ცენტრი. ქალაქში დეფიციტი 10 ივნისს დაიწყო. ციმბირში, ტრანსბაიკალის მხარეში, გადაიღეს მძღოლები, რომლებიც კილომეტრიან რიგებში დგანან. დედაქალაქ მოსკოვშიც კი ბენზინგასამართ სადგურებთან გრძელი რიგებია, რადგან იქ მდებარე გადამამუშავებელი ქარხანა ბოლო კვირების განმავლობაში არაერთხელ გახდა დრონების სამიზნე.wsj+2

Macro-Advisory Ltd.-ის აღმასრულებელი დირექტორის, კრის უიფერის თქმით, რუსეთის ნავთობგადამამუშავებელი სიმძლავრეების დაახლოებით მესამედი მწყობრიდანაა გამოსული. AP-ის მონაცემებით, მარტიდან მოყოლებული, უკრაინამ 50-ზე მეტი დარტყმა განახორციელა გადამამუშავებელ ქარხნებზე, საცავებსა და სხვა ენერგეტიკულ ინფრასტრუქტურაზე. ივლისის დასაწყისისთვის, საწვავის გაყიდვებზე შეზღუდვები რუსეთის თითქმის ყველა რეგიონში დაწესდა, იტყობინება დამოუკიდებელი რუსული გამოცემა Zona Media, რომელმაც რაციონირება 56 რეგიონში აღრიცხა.euronews+2

საგანგებო ზომები და შედეგები

რუსეთმა საპასუხოდ საგანგებო ზომების კასკადი მიიღო. საწვავის რაციონირება ბევრ რეგიონში მძღოლებს ავტომობილზე 20–30 ლიტრით ზღუდავს, ხოლო კანისტრებში გაყიდვა აკრძალულია. ბენზინის ექსპორტზე სრული აკრძალვა ძალაში რჩება სულ მცირე 31 ივლისამდე. 2 ივლისს პრემიერ-მინისტრ მიხეილ მიშუსტინის მიერ ხელმოწერილი სამთავრობო დადგენილებით, გადამამუშავებელ ქარხნებს წლის ბოლომდე ნება დაერთოთ ეწარმოებინათ დაბალი ხარისხის Euro-3 ბენზინი, რომელიც 2016 წლიდან აკრძალული იყო. Reuters-ის ცნობით, რუსეთმა ინდოეთიდან 60 000-დან 80 000 ტონამდე ბენზინი უკვე შემოიტანა და გეგმავს სხვადასხვა ქვეყნიდან ყოველთვიურად 400 000 ტონის მიღებას.aljazeera+4

კრიზისი ახლა რუსეთის საზღვრებს გარეთაც ვრცელდება. 2 ივლისს ყირგიზეთმა, რომელიც ბენზინის 90 პროცენტზე მეტს რუსეთიდან იმპორტირებს, ოფიციალურად სთხოვა ყაზახეთს, ბელარუსს, აზერბაიჯანს, უზბეკეთსა და თურქმენეთს დახმარება საწვავის სტაბილური მიწოდების უზრუნველსაყოფად.reuters+1

პოლიტიკური შედეგები და სასოფლო-სამეურნეო ზიანი

რუსეთის 2026 წლის მოსავლის აღება გასული წლის ტემპს ერთი-ორი კვირით ჩამორჩება. რუსული საქმიანი გაზეთ „კომერსანტის“ ცნობით, 1 ივლისისთვის მოსავალი მხოლოდ მესამედ ფართობზე იყო აღებული, 2025 წლის იმავე თარიღთან შედარებით. საწვავის დეფიციტმა გაამწვავა ამინდთან დაკავშირებული შეფერხებები ქვეყნის მარცვლეულის სარტყელში.reuters+2

ამასობაში, სახელმწიფო სათათბიროს დეპუტატმა ნინა ოსტანინამ, პარლამენტის ოჯახის დაცვის კომიტეტის თავმჯდომარემ, 2 ივლისს მთავრობა კრიზისის ნამდვილი მასშტაბის დამალვაში დაადანაშაულა და განაცხადა, რომ გადამამუშავებელი ქარხნების თითქმის მესამედი მწყობრიდანაა გამოსული — ფაქტი, რომლის აღიარებაზეც მინისტრები უარს ამბობენ.meduza+1

პრეზიდენტმა ვლადიმერ პუტინმა ივნისის ბოლოს აღიარა, რომ რუსეთი საწვავის დეფიციტს განიცდის, თუმცა დაჟინებით აღნიშნა, რომ სიტუაცია „კრიტიკული არ არის“ და „ყველა დაზიანებული ობიექტი საკმაოდ სწრაფად აღდგება“. მილიონობით რუსისთვის, რომლებსაც ავზების შევსება არ შეუძლიათ, ეს დაპირება ცარიელი სიტყვებია.cnbc