Eldsneytiskreppa í Rússlandi breiðist út þegar bensín klárast í stórri hafnarborg

Drónaárásir Úkraínumanna á rússneskar olíuhreinsistöðvar hafa hrundið af stað alvarlegri og vaxandi eldsneytiskreppu um allt land. Bensín er horfið af stöðvum í sumum borgum og skömmtun er nú í gildi á nær hverju svæði á meðan Moskvu reynir að stemma stigu við einni sýnilegustu afleiðingu stríðsins í Úkraínu innanlands.

Land sem gengur á tómum tanki

Þann 3. júlí kláraðist allt bensín á öllum bensínstöðvum í Novorossiysk, stórri hafnarborg við Svartahaf, og aðeins var hægt að fá dísilolíu, samkvæmt upplýsingum frá bæjarstjórn borgarinnar. Skorturinn í borginni hófst þann 10. júní. Í Zabaykalsky Krai í Síberíu hafa ökumenn verið myndaðir í biðröðum sem teygja sig kílómetrum saman. Jafnvel í Moskvu, höfuðborginni, eru langar biðraðir við bensínstöðvar þar sem hreinsistöð þar hefur verið fyrir ítrekuðum drónaárásum undanfarnar vikur.wsj+2

Um þriðjungur af olíuhreinsunargetu Rússlands hefur verið tekinn úr sambandi, að sögn Chris Weafer, forstjóra Macro-Advisory Ltd. AP hefur skráð yfir 50 árásir Úkraínumanna á hreinsistöðvar, birgðastöðvar og önnur orkuinnviði síðan í mars. Í byrjun júlí höfðu takmarkanir á sölu eldsneytis verið teknar upp á nær öllum svæðum Rússlands, samkvæmt óháða rússneska miðlinum Zona Media, sem kortlagði skömmtun á 56 svæðum.euronews+2

Neyðarráðstafanir og afleiðingar

Rússland hefur brugðist við með röð neyðarráðstafana. Skömmtun á eldsneyti takmarkar ökumenn við 20–30 lítra á hvert ökutæki á mörgum svæðum og sala í brúsa er bönnuð. Algjört bann við útflutningi á bensíni er í gildi að minnsta kosti til 31. júlí. Þann 2. júlí heimilaði ríkisstjórnartilskipun undirrituð af Mikhail Mishustin forsætisráðherra hreinsistöðvum að framleiða Euro-3 bensín af lakari gæðum — sem hefur verið bannað síðan 2016 — út árið. Rússland hefur einnig flutt inn 60.000 til 80.000 tonn af bensíni frá Indlandi, með áformum um að flytja inn 400.000 tonn mánaðarlega frá ýmsum löndum, samkvæmt Reuters.aljazeera+4

Kreppan er nú farin að teygja sig út fyrir landamæri Rússlands. Þann 2. júlí bað Kirgistan — sem flytur inn meira en 90 prósent af bensíni sínu frá Rússlandi — Kasakstan, Hvíta-Rússland, Aserbaídsjan, Úsbekistan og Túrkmenistan formlega um aðstoð við að tryggja stöðugar eldsneytisbirgðir.reuters+1

Pólitískar afleiðingar og landbúnaðartjón

Uppskera Rússlands árið 2026 er einni til tveimur vikum á eftir áætlun miðað við síðasta ár, en aðeins um þriðjungur svæðisins hafði verið uppskorinn 1. júlí miðað við sama dag árið 2025, að því er rússneska viðskiptablaðið Kommersant greindi frá. Eldsneytisskorturinn hefur aukið á tafir vegna veðurs um allt kornræktarsvæði landsins.reuters+2

Á meðan sakaði Nina Ostanina, þingmaður í Dúmunni og formaður fjölskylduverndarnefndar þingsins, stjórnvöld þann 2. júlí um að leyna raunverulegri stærð kreppunnar og sagði að nær þriðjungur hreinsistöðva væri úr rekstri — staðreynd sem hún sagði ráðherra hafa neitað að viðurkenna.meduza+1

Vladimír Pútín forseti viðurkenndi í lok júní að Rússland stæði frammi fyrir eldsneytisskorti en ítrekaði að ástandið væri "ekki alvarlegt" og að "allar skemmdar aðstöður væru að verða lagaðar nokkuð fljótt". Fyrir milljónir Rússa sem geta ekki fyllt á tankana sína hljóma þessi orð holt.cnbc