კვლევის თანახმად, ელ-ნინიო ბოლო 1000 წლის განმავლობაში ყველაზე ძლიერია

ელ-ნინიოს მოვლენები ბოლო ოთხი ათწლეულის განმავლობაში თითქმის 40%-ით გაძლიერდა, რაც ბოლო ათასწლეულის ნებისმიერ პერიოდს აღემატება. ჟურნალ Science-ში ხუთშაბათს გამოქვეყნებული კვლევა ყველაზე მკაფიო მტკიცებულებებს გვთავაზობს იმის შესახებ, თუ როგორ უკავშირდება ადამიანის მიერ გამოწვეული კლიმატის ცვლილება მსოფლიოს ყველაზე მძლავრი ბუნებრივი კლიმატური ციკლის გაძლიერებას.eurekalert+1

კვლევა, რომელსაც მიჩიგანის უნივერსიტეტის დედამიწისა და გარემოსდაცვითი მეცნიერებების დეპარტამენტის პროფესორი ჯულია კოული ხელმძღვანელობდა, ეფუძნება 1000-წლიან ტემპერატურულ ჩანაწერს, რომელიც გალაპაგოსის კუნძულებზე არსებული ცოცხალი და უძველესი მარჯნებიდან არის ამოღებული. ეს კუნძულები აღმოსავლეთ ტროპიკულ წყნარ ოკეანეში ელ-ნინიოს ფორმირების ეპიცენტრში მდებარეობს.scientificamerican+1

"ჩვენი დასკვნები გვიჩვენებს, რომ ბოლო 40 წლის განმავლობაში მომხდარი დიდი ელ-ნინიოს მოვლენები ბოლო ათასი წლის კონტექსტში ნორმალური არ არის," – განაცხადა კოულმა.eurekalert

ათასი წელი მარჯნებში ჩაწერილი

გუნდმა შეისწავლა 13 მარჯანი და გააანალიზა სტრონციუმისა და კალციუმის, ასევე ჟანგბადის იზოტოპების თანაფარდობა მათ ჩონჩხებში, რათა აღედგინათ ზღვის ზედაპირის ტემპერატურა თვიდან თვემდე გასული ათასწლეულის განმავლობაში. მონაცემებმა აჩვენა, რომ ელ-ნინიო-სამხრეთის რხევის ციკლის ცვალებადობა აღმოსავლეთ წყნარ ოკეანეში პრეინდუსტრიულ ეპოქასთან შედარებით დაახლოებით 36.5%-ით გაიზარდა, რაც დიდწილად უფრო ინტენსიური ელ-ნინიოს მოვლენებით არის განპირობებული.newscientist+1

გასული ათასწლეულის სიმულაციისთვის 12 კლიმატური მოდელის გამოყენებით, მკვლევარებმა გამორიცხეს ბუნებრივი მიზეზები, როგორიცაა ვულკანური ამოფრქვევები ან მზის აქტივობის ცვალებადობა, როგორც ამ ცვლილების ახსნა.cnn+1

"ახლა რაღაც უჩვეულო ხდება, რაც, სავარაუდოდ, ადამიანის მიერ გამოწვეული კლიმატის ცვლილების შედეგია," – თქვა კვლევის თანაავტორმა ჯონათან ოვერპეკმა, მიჩიგანის უნივერსიტეტის გარემოსა და მდგრადობის სკოლის დეკანმა.cnn

სუპერ ელ-ნინიოს გაძლიერების შედეგები

ეს დასკვნები მაშინ კეთდება, როდესაც ტროპიკულ წყნარ ოკეანეში სუპერ ელ-ნინიო ძლიერდება. ოკეანისა და ატმოსფეროს ეროვნული ადმინისტრაციის კლიმატის პროგნოზირების ცენტრის განცხადებით, 69%-იანი შანსია, რომ მიმდინარე მოვლენამ 1950 წლიდან მოყოლებული ყველა წინა ელ-ნინიოს სიმძლავრეს გადააჭარბოს. პროგნოზის მიხედვით, აღმოსავლეთ-ცენტრალურ წყნარ ოკეანეში ზღვის ზედაპირის ტემპერატურა ნორმაზე 4°C-ით მაღალი იქნება, როდესაც მოვლენა პიკს მიაღწევს.usatoday+1

კიმ კობმა, ბრაუნის გარემოსა და საზოგადოების ინსტიტუტის დირექტორმა, კვლევის მარჯნის რეკონსტრუქციას "ოქროს სტანდარტთან მიახლოებული" უწოდა და აღწერა, როგორც "თავსატეხის კრიტიკული ნაწილი" იმის გასაგებად, თუ როგორ ცვლის დათბობა ელ-ნინიოს.scientificamerican+1

ყველა ექსპერტი სრულად არ არის დარწმუნებული. პენსილვანიის უნივერსიტეტის მაიკლ მანმა კვლევას შერეული შეფასება მისცა, აღნიშნა რა მარჯნის ჩანაწერებში არსებული ხარვეზები და მიუთითა, რომ ვულკანურ ამოფრქვევებს შესაძლოა უფრო დიდი როლი ჰქონდეს, ვიდრე აღიარებულია.usatoday

რბოლა ქრებადი მტკიცებულებების წინააღმდეგ

კვლევა ასევე ხაზს უსვამს სასტიკ ირონიას: ოკეანის წყლების დათბობა, რომელიც აძლიერებს ელ-ნინიოს, საფრთხეს უქმნის სწორედ იმ მარჯნებს, რომლებმაც ეს ინფორმაცია მოგვაწოდა. მეცნიერები ჩქარობენ ნიმუშების შეგროვებას, სანამ მასობრივი გათეთრების მოვლენები, რომლებიც უკვე დაკავშირებულია ბოლოდროინდელ სუპერ ელ-ნინიოსთან, გაანადგურებს ამ არქივს.cnn

"რაც უფრო მეტ მტკიცებულებას ვაგროვებთ წიაღისეული საწვავით გამოწვეული ელ-ნინიოს გაძლიერების შესახებ, მით უფრო ვფიქრობთ მომავალზე, სადაც ელ-ნინიოსთან დაკავშირებული ამინდისა და კლიმატის ექსტრემალური მოვლენები კიდევ უფრო გაუარესდება," – თქვა კობმა. "ამას უზარმაზარი შედეგები ექნება თემებისა და ეკოსისტემებისთვის მთელ მსოფლიოში."cnn