კლიმატის დაფინანსებამ 2 ტრილიონ დოლარს გადააჭარბა, თუმცა ზრდა მკვეთრად შენელდა, აფრთხილებს CPI-ის ანგარიში

Climate Policy Initiative-ის ახალი ანგარიშის თანახმად, 2024 წელს გლობალურმა კლიმატის დაფინანსებამ პირველად გადააჭარბა 2 ტრილიონ დოლარს, ხოლო 2025 წლისთვის სავარაუდო მაჩვენებელი 2,1 ტრილიონი დოლარია.climatepolicyinitiative
ანგარიში აფრთხილებს, რომ საერთაშორისო საჯარო კლიმატური დაფინანსება "კლების ტენდენციას" განიცდის, რაც ზრდის ზეწოლას ნაკლებად განვითარებულ ქვეყნებზე, რომლებიც გრანტებსა და შეღავათიან დაფინანსებაზე არიან დამოკიდებულნი.climatepolicyinitiative+1
CPI-ის მონაცემებით, 2030 წლამდე კლიმატის ყველაზე მძიმე შედეგების თავიდან ასაცილებლად საჭიროა წლიურად საშუალოდ 7,8 ტრილიონი დოლარი, რაც მნიშვნელოვნად აღემატება მიმდინარე ნაკადებს.climatepolicyinitiative

2024 წელს გლობალურმა კლიმატის დაფინანსებამ პირველად გადააჭარბა 2 ტრილიონ დოლარს. ეს არის ეტაპი, რომელიც, მიუხედავად ამისა, ფარავს ინვესტიციების ტემპის შემაშფოთებელ შენელებას, რაც აუცილებელია კლიმატის ცვლილების ყველაზე მძიმე შედეგების თავიდან ასაცილებლად, ნათქვამია ლონდონის კლიმატის მოქმედების კვირეულის ფარგლებში გამოქვეყნებულ ანგარიშში.

Climate Policy Initiative-ის მიერ 23 ივნისს გამოქვეყნებულმა ანგარიშმა "კლიმატის დაფინანსების გლობალური ლანდშაფტი 2026" აჩვენა, რომ მიუხედავად იმისა, რომ ფინანსური ნაკადები 2025 წელს სავარაუდოდ 2,1 ტრილიონ დოლარს მიაღწევს, წლიური ზრდის ტემპი 2021 წლის 30%-იანი ზრდიდან 2024 წელს 6%-მდე და 2025 წელს სავარაუდოდ 2-3%-მდე შემცირდა. ანგარიში აფრთხილებს, რომ საინვესტიციო ხარვეზის აღმოფხვრა მოითხოვს "სტრუქტურულ ცვლილებას", რომელიც მოიცავს შიდა რესურსების უფრო ძლიერ მობილიზებას, კაპიტალის ბაზრების გაღრმავებას და საჯარო კაპიტალის უფრო სტრატეგიულ გამოყენებას.climatepolicyinitiative+2

კერძო დაფინანსება ზრდის მამოძრავებელი ძალაა, ხოლო საჯარო ნაკადები მცირდება

ანგარიში ხაზს უსვამს სტრუქტურულ ცვლილებას იმ პირთა შემადგენლობაში, ვინც აფინანსებს კლიმატის გარდაქმნას. შიდა კერძო აქტორები ახლა შეადგენენ მთლიანი შერბილების დაფინანსების 60%-ს და 2019 წლიდან წმინდა ზრდის დაახლოებით 70%-ს უზრუნველყოფენ. მხოლოდ ოჯახებმა 2024 წელს 332 მილიარდი დოლარი დააბანდეს დაბალნახშირბადიან გადაწყვეტილებებში, მათ შორის ელექტრომობილებში, სახურავის მზის პანელებსა და ენერგოეფექტურ საცხოვრებლებში.climatepolicyinitiative

თუმცა, საერთაშორისო საჯარო კლიმატური დაფინანსება, CPI-ის თანახმად, "კლების ტენდენციას" განიცდის, რაც ქმნის ზეწოლას ნაკლებად განვითარებულ ქვეყნებზე, რომლებიც დიდად არიან დამოკიდებულნი გრანტებსა და შეღავათიან დაფინანსებაზე. ეს უკანდახევა ხდება მაშინაც კი, როდესაც OECD-მ განაცხადა, რომ განვითარებულმა ქვეყნებმა 2024 წელს უზრუნველყვეს და მოახდინეს 136,7 მილიარდი დოლარის მობილიზება მათი წლიური 100 მილიარდი დოლარის მიზნისთვის.climatenetwork+2

ხარვეზი კვლავ უზარმაზარია

CPI-ის მონაცემთა დაფა აფასებს, რომ 2025-დან 2030 წლამდე კლიმატის ცვლილების ყველაზე მძიმე შედეგების თავიდან ასაცილებლად საჭიროა წლიურად საშუალოდ 7,8 ტრილიონი დოლარის კლიმატური დაფინანსება, ხოლო 2031-დან 2035 წლამდე ეს მაჩვენებელი წლიურად 9 ტრილიონ დოლარამდე იზრდება. ზრდის ამჟამინდელი ტრაექტორიით, ეს მიზნები სულ უფრო მიუწვდომელი ჩანს.climatepolicyinitiative

სუფთა ენერგიის ინვესტიციები 2024 წელს 17%-ით გაიზარდა და შეადგენს შერბილების დაფინანსების დაახლოებით ნახევარს, რაც განპირობებულია ხარჯების მკვეთრი შემცირებით — მზის ფოტოელექტრული და ბატარეის შენახვის ხარჯები 2010 წლიდან დაახლოებით 90%-ით და 93%-ით შემცირდა. თუმცა, ადაპტაციის დაფინანსება 2024 წელს 64 მილიარდ დოლარზე გაჩერდა, რაც სავარაუდო საჭიროებებზე ბევრად დაბალია.climatepolicyinitiative

ეს დასკვნები კეთდება დონორი მთავრობების მიერ ფისკალური შეკვეცის ფონზე და იმის ფონზე, რასაც Climate Action Network-ის განცხადება უწოდებს განვითარებული ქვეყნების მიერ კლიმატის დაფინანსების ვალდებულებების "პასუხისმგებლობისგან თავის არიდებას". CPI-მ მოუწოდა საჯარო დამფინანსებლებს, შეწყვიტონ კერძო კაპიტალთან კონკურენცია და გადავიდნენ საინვესტიციო მილსადენების შექმნაზე და იმ პროექტების რისკების შემცირებაზე, სადაც კომერციული დაფინანსება ჯერ კიდევ არ არის მასშტაბური.climatenetwork+1

წყაროები (33)