İklim finansmanı 2 trilyon doları aştı ancak büyüme keskin bir şekilde yavaşladı, CPI raporu uyarıyor

Küresel iklim finansmanı 2024'te ilk kez 2 trilyon doları aştı; Londra İklim Eylem Haftası sırasında yayınlanan bir rapora göre bu dönüm noktası, iklim değişikliğinin en kötü etkilerini önlemek için gereken yatırım hızındaki endişe verici yavaşlamayı maskeliyor.

Climate Policy Initiative'in 23 Haziran'da yayınlanan "Küresel İklim Finansmanı Manzarası 2026" raporu, finansal akışların 2025'te 2,1 trilyon dolara ulaşacağı tahmin edilse de, yıllık büyüme oranının 2021'deki %30'luk artıştan 2024'te %6'ya ve 2025'te tahmini %2-3'e gerilediğini ortaya koydu. Rapor, yatırım açığını kapatmanın daha güçlü yerel kaynak seferberliği, daha derin sermaye piyasaları ve kamu sermayesinin daha stratejik kullanımını içeren "köklü bir değişim" gerektirdiği konusunda uyardı.climatepolicyinitiative+2

Kamu Akışları Geri Çekilirken Büyümeyi Özel Finansman Sağlıyor

Rapor, iklim geçişini kimin finanse ettiği konusunda yapısal bir değişime dikkat çekiyor. Yerel özel aktörler artık toplam azaltım finansmanının %60'ını oluşturuyor ve 2019'dan bu yana net büyümenin yaklaşık %70'ini sağlıyor. Sadece haneler 2024 yılında elektrikli araçlar, çatı üstü güneş enerjisi ve enerji verimli konutlar dahil olmak üzere düşük karbonlu çözümlere 332 milyar dolar yatırım yaptı.climatepolicyinitiative

Ancak CPI'ya göre uluslararası kamu iklim finansmanı "aşağı yönlü bir eğilim" gösteriyor ve bu durum, hibelere ve imtiyazlı finansmana büyük ölçüde bağımlı olan en az gelişmiş ülkeler üzerinde baskı yaratıyor. Bu geri çekilme, OECD'nin gelişmiş ülkelerin 2024 yılında yıllık 100 milyar dolarlık hedefleri doğrultusunda 136,7 milyar dolar sağladığını ve harekete geçirdiğini bildirmesine rağmen gerçekleşiyor.climatenetwork+2

Açık Hâlâ Çok Büyük

CPI'nın veri paneli, iklim değişikliğinin en kötü etkilerinden kaçınmak için 2025'ten 2030'a kadar yıllık ortalama 7,8 trilyon dolar, 2031'den 2035'e kadar ise yıllık 9 trilyon dolar iklim finansmanına ihtiyaç duyulduğunu tahmin ediyor. Mevcut büyüme yörüngesinde bu hedefler giderek ulaşılamaz görünüyor.climatepolicyinitiative

Temiz enerji yatırımları 2024'te %17 büyüdü ve maliyet düşüşlerinin desteğiyle azaltım finansmanının yaklaşık yarısını oluşturuyor — güneş enerjisi ve batarya depolama maliyetleri 2010'dan bu yana sırasıyla yaklaşık %90 ve %93 düştü. Ancak uyum finansmanı 2024'te 64 milyar dolarda sabitlendi ve tahmin edilen ihtiyaçların çok altında kaldı.climatepolicyinitiative

Bulgular, bağışçı hükümetlerin mali kısıtlamaları ve İklim Eylem Ağı'nın gelişmiş ülkelerin iklim finansmanı taahhütleri konusunda "sorumluluktan kaçtığı" yönündeki açıklamalarının ortasında geldi. CPI, kamu fon sağlayıcılarını özel sermaye ile rekabet etmeyi bırakıp yatırım kanalları oluşturmaya ve ticari finansmanın henüz ölçeklenmediği projelerde riskleri azaltmaya çağırdı.climatenetwork+1