Η χρηματοδότηση για το κλίμα ξεπερνά τα 2 τρισεκατομμύρια δολάρια, αλλά η ανάπτυξη επιβραδύνεται απότομα, προειδοποιεί έκθεση του CPI

Η παγκόσμια χρηματοδότηση για το κλίμα ξεπέρασε τα 2 τρισεκατομμύρια δολάρια για πρώτη φορά το 2024, ένα ορόσημο που ωστόσο καλύπτει μια ανησυχητική επιβράδυνση στον ρυθμό των επενδύσεων που απαιτούνται για την αποφυγή των χειρότερων επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής, σύμφωνα με έκθεση που δημοσιεύθηκε κατά τη διάρκεια της Εβδομάδας Κλιματικής Δράσης του Λονδίνου.

Η έκθεση «Global Landscape of Climate Finance 2026» της Climate Policy Initiative, που δημοσιεύθηκε στις 23 Ιουνίου, διαπίστωσε ότι ενώ οι ροές εκτιμάται ότι θα φτάσουν τα 2,1 τρισεκατομμύρια δολάρια το 2025, ο ετήσιος ρυθμός ανάπτυξης έχει επιβραδυνθεί από την αύξηση 30% το 2021 στο 6% το 2024 και σε ένα εκτιμώμενο 2–3% το 2025. Η έκθεση προειδοποίησε ότι το κλείσιμο του επενδυτικού κενού θα απαιτήσει «μια αλλαγή επιπέδου» που θα περιλαμβάνει ισχυρότερη κινητοποίηση εγχώριων πόρων, βαθύτερες κεφαλαιαγορές και πιο στρατηγική χρήση δημόσιων κεφαλαίων.climatepolicyinitiative+2

Η ιδιωτική χρηματοδότηση οδηγεί την ανάπτυξη καθώς οι δημόσιες ροές υποχωρούν

Η έκθεση υπογραμμίζει μια δομική αλλαγή σχετικά με το ποιος χρηματοδοτεί την κλιματική μετάβαση. Οι εγχώριοι ιδιωτικοί φορείς αντιπροσωπεύουν πλέον το 60% της συνολικής χρηματοδότησης για τον μετριασμό της κλιματικής αλλαγής και έχουν οδηγήσει περίπου το 70% της καθαρής ανάπτυξης από το 2019. Μόνο τα νοικοκυριά επένδυσαν 332 δισεκατομμύρια δολάρια σε λύσεις χαμηλών εκπομπών άνθρακα το 2024, καλύπτοντας ηλεκτρικά οχήματα, φωτοβολταϊκά στέγης και ενεργειακά αποδοτική στέγαση.climatepolicyinitiative

Ωστόσο, η διεθνής δημόσια χρηματοδότηση για το κλίμα παρουσιάζει «πτωτική τάση», σύμφωνα με το CPI, δημιουργώντας πίεση στις λιγότερο ανεπτυγμένες χώρες που εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από επιχορηγήσεις και ευνοϊκή χρηματοδότηση. Η υποχώρηση αυτή έρχεται παρά το γεγονός ότι ο ΟΟΣΑ ανέφερε πως οι ανεπτυγμένες χώρες παρείχαν και κινητοποίησαν 136,7 δισεκατομμύρια δολάρια το 2024 έναντι του ετήσιου στόχου τους των 100 δισεκατομμυρίων δολαρίων.climatenetwork+2

Το χάσμα παραμένει τεράστιο

Το ταμπλό δεδομένων του CPI εκτιμά ότι απαιτούνται κατά μέσο όρο 7,8 τρισεκατομμύρια δολάρια σε ετήσια χρηματοδότηση για το κλίμα από το 2025 έως το 2030 για την αποφυγή των χειρότερων επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής, ποσό που θα αυξηθεί στα 9 τρισεκατομμύρια δολάρια ετησίως από το 2031 έως το 2035. Με την τρέχουσα τροχιά ανάπτυξης, αυτοί οι στόχοι φαίνονται όλο και πιο ανέφικτοι.climatepolicyinitiative

Οι επενδύσεις στην καθαρή ενέργεια αυξήθηκαν κατά 17% το 2024 και αντιπροσωπεύουν περίπου το μισό της χρηματοδότησης για τον μετριασμό, ενισχυμένες από τις απότομες μειώσεις του κόστους — το κόστος των φωτοβολταϊκών και της αποθήκευσης σε μπαταρίες έχει μειωθεί κατά περίπου 90% και 93% αντίστοιχα από το 2010. Ωστόσο, η χρηματοδότηση για την προσαρμογή παρέμεινε στάσιμη στα 64 δισεκατομμύρια δολάρια το 2024, πολύ κάτω από τις εκτιμώμενες ανάγκες.climatepolicyinitiative

Τα ευρήματα έρχονται εν μέσω ευρύτερης δημοσιονομικής περιστολής από τις κυβερνήσεις των δωρητών και αυτού που μια δήλωση του Climate Action Network χαρακτήρισε ως «αποποίηση ευθυνών» των ανεπτυγμένων χωρών σχετικά με τις δεσμεύσεις τους για τη χρηματοδότηση του κλίματος. Το CPI προέτρεψε τους δημόσιους χρηματοδότες να μετατοπιστούν από τον ανταγωνισμό με το ιδιωτικό κεφάλαιο στη δημιουργία επενδυτικών αγωγών και στην απομείωση του κινδύνου σε έργα όπου η εμπορική χρηματοδότηση δεν έχει ακόμη κλιμακωθεί.climatenetwork+1