IEA: ჰორმუზის სრუტის გახსნა კვლავ გაურკვეველია, ალუმინის მიწოდება მცირდება

ჰორმუზის სრუტის ჩაკეტვამ, რაც 2026 წლის თებერვლის ბოლოს დაწყებულმა აშშ-ის და ისრაელის ირანის წინააღმდეგ მიმართულმა საჰაერო ომმა გამოიწვია, გლობალური ალუმინის ბაზარი შეარყია. ვინაიდან ყურის რეგიონზე მოდის მსოფლიო პირველადი ალუმინის წარმოების 8%-ზე მეტი, სატრანსპორტო შეფერხებებმა და საწარმოო ობიექტებზე მიტანილმა დარტყმებმა მიწოდება შეამცირა და ფასები მრავალწლიან მაქსიმუმამდე აწია. ანალიტიკოსები აფრთხილებენ, რომ ესკალაციის გაგრძელებამ შესაძლოა LME-ზე ალუმინის ფასი ტონაზე 4,000 დოლარს გადააცილოს.

წარმოება შეფერხებულია მთელ ყურის რეგიონში

ენერგეტიკის საერთაშორისო სააგენტომ (IEA) თავის 2026 წლის გლობალური კრიტიკული მინერალების მიმოხილვაში პირდაპირ დააკავშირა ჰორმუზის სრუტესთან დაკავშირებული შეფერხებები ალუმინის მიწოდების შემცირებასა და ფასების ზრდასთან. IEA-ს ცნობით, 2026 წლის აპრილისთვის Aluminium Bahrain თავისი სიმძლავრის დაახლოებით 30%-ზე მუშაობდა მას შემდეგ, რაც ფორსმაჟორული მდგომარეობა გამოაცხადა და სამი საწარმოო ხაზი გააჩერა. ყატარის Qatalum-ი გაზის მიწოდების შეფერხების გამო სიმძლავრის 60%-ზე ფუნქციონირებდა, ხოლო Emirates Global Aluminium-ის Al Taweelah-ის ქარხანამ მუშაობა შეაჩერა მას შემდეგ, რაც მარტის ბოლოს ენერგეტიკული ინფრასტრუქტურა დაზიანდა.trend+1

Reuters-მა მარტში გაავრცელა ინფორმაცია, რომ Alba-სა და Emirates Global-ზე ირანული თავდასხმები გლობალური დეფიციტის შიშს აძლიერებს. იანვარ-აპრილის პერიოდში ყურის რეგიონში ალუმინის წარმოება წლიურად 15%-ით, 1.7 მილიონ ტონამდე შემცირდა. საზღვაო გადაზიდვების მონაცემთა ფირმა AXSMarine-ის თანახმად, 2026 წლის მეორე კვარტალში გლობალური ალუმინის ოქსიდის ვაჭრობა თითქმის 4%-ით შემცირდა, რადგან ყურის მთავარი პორტები მიუწვდომელი გახდა.axsmarine+2

ფასების ზრდა და ანალიტიკოსების პროგნოზი 4,000 დოლარზე

LME-ზე ალუმინის ფასმა 2026 წლის 2 ივნისს ტონაზე 3,855 დოლარს მიაღწია, რაც მარტის დასაწყისის 3,400 დოლარიან მაჩვენებელზე მაღალია. აპრილისთვის ფასები თითქმის 3,700 დოლარამდე ავიდა, რაც ბოლო ოთხი წლის განმავლობაში ყველაზე მაღალი მაჩვენებელია, ხოლო როტერდამის პრემიამ თებერვლიდან აპრილამდე დაახლოებით 60%-ით მოიმატა. აგვისტოს შუა რიცხვებში ფასები გარკვეულწილად დასტაბილურდა, თუმცა კვლავ 3,200 დოლარზე მაღლა რჩება.westmetall+3

მაისში, CRU-ს ალუმინის მსოფლიო სამიტზე, CRU-ს ალუმინის ღირებულებათა ჯაჭვის ხელმძღვანელმა პოლ უილიამსმა გააფრთხილა, რომ მომდევნო 12-18 თვის განმავლობაში ფასებმა შესაძლოა ტონაზე 4,000 დოლარს გადააჭარბოს. Forbes-ის ცნობით, 2026 წელს წარმოების პოტენციური დანაკარგი 1.1-დან 1.8 მილიონ ტონამდეა.alcircle+1

მიწოდების ჯაჭვის ფართომასშტაბიანი კრიზისი

IEA-ს უახლეს ყოველთვიურ ანგარიშში, რომელიც 12 აგვისტოს გამოქვეყნდა, აღნიშნულია, რომ განახლებულმა საომარმა მოქმედებებმა ყურის რეგიონში წარმოების აღდგენის პროცესი შეაფერხა, ხოლო ჰორმუზის სრუტის გახსნა კვლავ გაურკვეველი რჩება. კრიზისი მხოლოდ ალუმინს არ ეხება: 2025 წლის იანვრიდან 2026 წლის აპრილამდე პერიოდში, მიწოდების შეზღუდვის ფონზე, საბაზისო ლითონების ფასები მესამედით გაიზარდა.reuters+1

ვესტ-პოინტის თანამედროვე ომის ინსტიტუტის ანალიზის თანახმად, ჰორმუზის სრუტის გავლით ყოველწლიურად ხუთ მილიონ მეტრულ ტონაზე მეტი ალუმინი გადაიზიდება. იმის გათვალისწინებით, რომ LME-ზე რეგისტრირებული მარაგები 2025 წლის შუა პერიოდის შემდეგ ყველაზე დაბალ დონეზეა და დიპლომატიური გადაწყვეტის პერსპექტივა არ ჩანს, ალუმინის ბაზარი ყურის რეგიონიდან შეზღუდულ მიწოდებასა და მზარდ გლობალურ მოთხოვნას შორის რჩება მოქცეული.mwi.westpoint+1