ევროპაში ბუნებრივი აირის ფასმა 75 ევროს მიაღწია და 2022 წლის კრიზისულ ნიშნულს გაუტოლდა

ოთხშაბათს ევროპაში ბუნებრივი აირის ფასი მეგავატ-საათზე 75 ევრომდე გაიზარდა, რაც 2022 წლის ბოლო პერიოდის შემდეგ ყველაზე მაღალი მაჩვენებელია. აშშ-ირანის კონფლიქტი და გაზსაცავების კრიტიკულად დაბალი დონე შემოდგომის მოახლოებასთან ერთად ენერგეტიკული კრიზისის განმეორების საფრთხეს აჩენს.

ნიდერლანდების TTF ბირჟაზე, რომელიც ევროპაში გაზის ფასის მთავარი ინდიკატორია, ფასები წლიურ ჭრილში დაახლოებით 130 პროცენტით გაიზარდა. ამის მიზეზი ჰორმუზის სრუტეში გათხევადებული ბუნებრივი აირის (LNG) მიწოდების შეფერხების შიშია. ზაფხულის შუა პერიოდში TTF-ზე ფასი 40 ევროზე ოდნავ მეტი იყო, აგვისტოს დასაწყისისთვის 50 ევროს გადააჭარბა, ხოლო თვის ბოლოს 70 ევროზე მეტი გახდა.news.err

გაზსაცავების დეფიციტი ზეწოლას ზრდის

ამ კვირის მონაცემებით, ევროკავშირის გაზსაცავები მხოლოდ 65 პროცენტით იყო შევსებული, რაც ხუთწლიან საშუალო მაჩვენებელზე 16 პროცენტული პუნქტით ნაკლებია და ბოლო 15 წლის განმავლობაში ყველაზე დაბალი მაჩვენებელია. გერმანიის რეზერვები მხოლოდ 53 პროცენტს შეადგენს. 1 ნოემბრისთვის 90-პროცენტიანი სამიზნე მაჩვენებლის მისაღწევად ევროპას ორ თვეზე ნაკლებ დროში დაახლოებით 24 პროცენტული პუნქტის დამატება დასჭირდება.voltstack+2

Goldman Sachs The Goldman Sachs Group, Inc. ↗ 0.07%-ის ანალიტიკოსებმა აგვისტოს ბოლოს გააფრთხილეს, რომ თუ ჰორმუზის სრუტეში შეფერხებები გაგრძელდება და LNG-ზე აზიური კონკურენცია გაიზრდება, დეკემბრისთვის TTF-ზე ფასმა შესაძლოა 100 ევროს გადააჭარბოს. ესტონური კომპანია Alexela-ს ენერგეტიკული ვაჭრობის ხელმძღვანელმა კალვი ნოუმ ERR-თან საუბარში აღნიშნა, რომ "ზამთრისთვის TTF-ის ფასის საბაზისო ნიშნულად 70 ევრო შეიძლება ჩაითვალოს, თუმცა 60-90 ევროს დიაპაზონი უფრო რეალისტურია".news.err+2

ეკონომიკური შედეგები

ენერგომატარებლებზე ფასების ზრდა უკვე აისახა ევროპულ ეკონომიკაზე. აგვისტოში ევროზონაში ინფლაცია ივლისის 2.9 პროცენტიდან 3.3 პროცენტამდე გაიზარდა, რაც ძირითადად ენერგიის გაძვირებით არის განპირობებული. მოსალოდნელია, რომ ევროპის ცენტრალური ბანკი 10 სექტემბრის შეხვედრაზე საპროცენტო განაკვეთს გაზრდის.global.morningstar+1

European Conservative-ის ანალიზის თანახმად, ახლო აღმოსავლეთში არსებული ვითარების გამო ევროკავშირის ენერგეტიკული ხარჯები 78 მილიარდი დოლარით გაიზარდა, რაც ჩინეთის მიერ გაღებულ 35 მილიარდ დოლარზე ორჯერ მეტია. Eurostat-ის მონაცემებით, ევროკავშირში ბოლო სამი წლის განმავლობაში პირველად დაფიქსირდა სავაჭრო დეფიციტი, ხოლო ენერგეტიკული ბალანსი პირველი კვარტლის მინუს 71.3 მილიარდი ევროდან მეორე კვარტალში მინუს 101.1 მილიარდ ევრომდე გაუარესდა.europeanconservative

გაურკვეველი პერსპექტივა

ჰორმუზის კრიზისის სწრაფმა გადაწყვეტამ შესაძლოა ფასების მკვეთრი კლება გამოიწვიოს. Elenger Group-ის აღმასრულებელმა დირექტორმა მარგუს კაასიკმა განაცხადა, რომ სრუტის გახსნა გაზის ფასებზე "მნიშვნელოვან დამწევ ზეწოლას" მოახდენს, თუმცა გააფრთხილა, რომ შემდგომმა ესკალაციამ ფასები შესაძლოა კიდევ უფრო გაზარდოს. ევროკავშირის მიერ რუსულ მილსადენის გაზზე უარის თქმამ, რომლის წილიც ომამდე 45 პროცენტი იყო და ახლა 12 პროცენტამდეა შემცირებული, ბლოკი LNG-ის იმპორტზე დამოკიდებული გახადა, რომელიც ახლა საკუთარი გეოპოლიტიკური რისკების წინაშე დგას.1news+1

როგორც Swedbank-ის ეკონომისტმა ლიის ელმიკმა აღნიშნა, "ბაზარი კვლავ რჩება ძალიან მგრძნობიარე შემდგომი შეფერხებების მიმართ და მიწოდების დროებითმა შოკებმაც კი შეიძლება მოკლევადიან პერიოდში ფასები მნიშვნელოვნად გაზარდოს".news.err